على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

936

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

اندك و جامهء درشت و چركين زيست كردن . تقشف ( taqaccof ) ا . ع . درويشى . و باصطلاح طب تقشف جلد : تيرگى و خشونت جلد . تقشقش ( taqacqoc ) م . ع . به شدن از چيچك و خشك گرديدن گروريش . تقشيب ( taqcib ) م . ع . آلودن به چيزى . و ببدى ياد كردن . و رنج رسانيدن يقال قشبنى ريحه اى ازانى كانه قال سمنى ريحه تقشية ( taqceyat ) م . ع . قشيت العود : پوست كندم از چوب و خراطى كردم آن را . و قشيت الحية : پوست انداخت آن مار . و قشاه عن حاجته : باز داشت آن را از حاجتش . تقشير ( taqcir ) م . ع . باز كردن پوست درخت و جز آن را . تقشيش ( taqcic ) م . ع . قشش الرجل : ازين جاى و آن جاى خورد آن مرد . تقصار ( teqs r ) و تقصارة ( teqs rat ) ا . ع . گردن‌بند . ج : تقاصير . تقصبة ( taqsebat ) ا . ع . توك موى پيچيده . تقصد ( taqassod ) م . ع . شكسته شدن يق تقصدت الرماح اى تكسرت . و مردن يق تقصد الكلب و غيره اى مات . تقصر ( taqassor ) م . ع . مشغول داشتن بكارى و بسنده كردن يق تقصرت الصبى به : مشغول داشتم آن كودك را به آن . تقصص ( taqassos ) م . ع . ياد گرفتن سخن را و در پى رفتن . تقصع ( taqasso ' ) م . ع . تقصع الدمل بالصديد : پر شد آن دنبل از چرك و آب زرد . تقصف ( taqassof ) م . ع . شكسته شدن و فراهم آمدن . و لهو و لعب كردن بر طعام . تقصم ( taqassom ) م . ع . شكسته شدن . تقصى ( taqassi ) م . ع . بنهايت رسيدن . تقصيب ( taqsib ) م . ع . دشنام دادن . و توك ساختن موى را . و مرغول و پيچان گردانيدن موى را . و هر دو دست را به گردن بستن . و ساق بر آوردن كشت يق قصب الزرع تقصيبا . تقصيبة ( taqsibat ) ا . ع . تقصبة و توك موى پيچيده . تقصية ( taqseyat ) م . ع . ناخن تراشيدن . و اندكى از گوشت شتر بريدن . تقصيد ( taqsid ) م . ع . شكستن چوب و جز آن . تقصير ( taqsir ) م . ع . سستى كردن در كار . و باز ايستادن در كارى . و آرميدن . و فرو نشستن در دو خشم . و داغ كردن در بن گردن به داغ قصار . و هيچ‌كاره گردانيدن دهش را . و كوتاه كردن . و منه التقصير فى الصلاة و الشعر . و تقصير الثوب : كوفتن جامه . و قصر عنه : گذاشت آن را چونكه نتوانست . تقصير ( taqsir ) ا . ع . داغى مر ستور را . تقصير ( taqsir ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - قصور و كوتاهى و فرو گذار و مانيد و سهو و غفلت و خطا و غلط و گناه و جرم و عيب و اختصار . و تقصير كردن : كوتاهى كردن و گناه و خطا كردن . تقصيرات ( taqsir t ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خطاها و تقصيرها و گناهها . تقصير دار ( taqsir - d r ) ص . پ . گناهكار و مجرم و عاصى . تقصير كار ( taqsir - k r ) ا . پ . مقصر و آنكه داراى گناه و تقصير باشد و آنكه سهو و غفلت كرده باشد . تقصير مند ( taqsir - mand ) و تقصير وار ( taqsir - v r ) ص . پ . بزه‌مند و مجرم . تقصيص ( taqsis ) م ع . گچ اندود كردن بنا را . تقصيع ( taqsi ' ) م . ع . بر آوردن كلاكموش خاك را از قاصعاء . و قصع الماء عطشه فرو نشانيد آب تشنگى او را و تسكين داد و قصع البيت : لازم گرفت خانه را . و قصع الزرع : برآمد گشت از زمين و شكافت خاك را . و قصع القوم من نقب الجبل : نمايان شدند قوم و بر آمدند از شكاف كوه . و قصع فى ثوبه : در خود پيچيد جامه را . تقضب ( taqazzob ) م . ع . بريده گرديدن . و دراز كشيدن آفتاب شعاع را . تقضض ( taqazzoz ) م . ع . فرود آمدن مرغ از هوا . و فرود آمدن خواستن . تقضع ( taqazzo ' ) م . ع . پاره‌پاره شدن . و پراكنده گرديدن . تقضقض ( taqazqoz ) م . ع . پراكنده شدن . تقضوء ( taqazzo ' ) م ع . فرومايه و خسيس شمردن حسب كسى را . تقضى ( taqazzi ) م . ع . نيست و نابود شدن و سپرى گرديدن . و فرود آمدن باز از هوايق تقضى البازى اذا انقض . و تقضى الطائر : فرود آمد مرغ از هوا و فرود آمدن خواست - و هى فى الاصل تقضض مانند تظنى كه از ظن مىآيد . تقضيب ( taqzib ) م . ع . بريدن . و دراز گستردن آفتاب شعاع را . و شاخ بريدن از درخت در بهار . تقضية ( taqzeyat ) م . ع . قضيت حاجته تقضية و قضاء ( للكثرة ) پرسيدم بحاجت وى و روا كردم آن را . و قضاه