على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

776

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

تازانه ( t z ne ) ا . پ . تازيانه . تازانيدن ( t z nidan ) ف م . پ . تاختن فرمودن . تازب ( taazzob ) م . ع . تازبوا المال بينهم : بخش كردند مال را ميان خود . تازباز ( t z - b z ) ص . پ . امرد باز . و مخنث . تازح ( taazzoh ) م . ع . درنگى كردن و باز ايستادان از كارى . و پس ماندن . تازر ( taazzor ) م . ع . تازر بالازار : پوشيد ازار را . و تازر النبت : دراز شد و قوى گرديد گياه . تازز ( taazzoz ) م . ع . تازت القدر : سخت جوشيد ديگ يا به جوش آمد . ( و اصل آن تاززت بود يك زاء را حذف كردند ) . تازش ( t zec ) پ . م ح . تاختن . ا . تك و پوى . و تاخت كردن از اين طرف بآنطرف . تآزف ( ta zof ) م . ع . تآزفوا : نزديك شدند بعضى به بعضى . تازف ( taazzof ) م . ع . گام نزديك نهادن . تآزق ( ta zoq ) ا . ع . هر چيزى كه منجر به تنگى گردد . تازق ( taazzoq ) م . ع . تنگ شدن سينه يعنى غمگين گرديدن . و تنگ آمدن در جنگ . تازك ( t zek ) ا . پ . تازيك و فرزند تازى كه در پارس زائيده و بزرگ شده باشد . تازكان ( t zak n ) ا . پ . معشوقان و محبوبان . تازگى ( t zegi ) ا . پ . حداثت . و طراوت و نوى مقابل كهنگى . و رونق . و فريهى . تازل ( taazzol ) م . ع . تازل صدره : تنگ شد سينهء وى . تازم ( taazzem ) م . ع . تازم القوم دارهم : اقامت كردند آن گروه در خانه‌هاى خود . تازنده ( t zande ) افا . پ . كسى كه مىتازد و تعجيل مىكند . تازنگ ( t zang ) ا . پ . پيلپايه و ستونى از گچ و سنگ كه بر بالاى آن پايه‌هاى طاق را گذارند و تارنگ نيز گويند . تازه ( t ze ) ص . پ . نو مقابل كهنه و جديد . و حادث مقابل قديم . و باطراوت و بدون پژمردگى . و جوان و نارسيده و ناآزموده . و تازه شدن : نرم و باطراوت شدن . و تازه كردن : باطراوت كردن . و تازه‌كار : ناآزموده . تازه ( t ze ) م ف . پ . از نو . و حالا . و اندكى پيش . و تازه آمدن : حالا آمدن . و تازه آوردن : از نو آوردن و مجددا آوردن . تازه بتازه ( t ze - be - t ze ) م ف . پ . نوبنو . و بطور مجدد . و مكررا . تازه بهار ( t ze - bah r ) ص . پ . گل از نو شكفته . و زمين آرايش يافتهء از بهار مجدد . تازه پرواز ( t ze - parv z ) ص . پ . بتازگى پر و بال باز كرده و از سر نو پرواز كرده . تازه جوان ( t ze - jav n ) ص . پ . بتازگى بسن جوانى رسيده . تازه خدمت ( t ze - xedmat ) ص . پ . نوكر و خدمتگارى كه تازه بسر خدمت آمده باشد . تازه خط ( t ze - xat ) ص . پ . آنكه ريش و سبلت وى بتازگى دميده باشد . تازه دل ( t ze - del ) ص . پ . آنكه داراى دل جوان باشد . تازه‌دم ( t ze - dam ) ص . پ . تازه نفس و يا قوت و طاقت . تازه رس ( t ze - ras ) ص . پ . جديد و نو . و اندكى پيش آمده . تازه روى ( t ze - ruy ) ص . پ . كسى كه رويش مانند گل با طراوت باشد . و لطيف . و شادمان و مسرور . و متبسم و خندان . تازه‌روئى ( t ze - rui ) ا . پ . تازگى و نيكوئى صورت . تازه زا ( t ze - z ) و تازه‌زاد ( t ze - z d ) ص . پ . آنكه بتازگى زائيده باشد خواه زن بود و يا حيوان . تازه زور ( t ze - zvor ) ا . پ . بسيار توانا و باقوت . تازه سكه ( t ze - sekke ) ص . پ . جديد الضرب . تازه شو ( t ze - cov ) ص . پ . تازه و تر و خنك . و نو و جديد و حادث . تازه ظهور ( t ze - zohur ) ص . پ . نو ظهور و چيزى كه از نو در آمده باشد . تازه قلم ( t ze - qalam ) ا . پ . امضا و علامت كوچكى كه در آخر مكتوب مىگذارند . تازه كارى ( t ze - k ri ) ا . پ . از نو شدگى و تجديد كردگى . تازه كن ( t ze - kon ) ا . پ . مجدد . و تر و تازه‌كننده . و حيات بخشنده . تازه وارد ( t ze - v red ) ا . پ . كسى كه تازه ورود كرده باشد و بتازگى آمده باشد . تازى ( t zi ) ا و ص . پ . عرب و عربى و زبان عربى . و حمله . و يك قسم از سگ شكارى . تازى ( taazzi ) م . ع . تازى عنه : بازگشت از وى ؛ و تازى القدح : رسيد تير در شكار و جنبيد در آن . و تازى الحوض : براى حوض ازاء ساخت . و