ساختن و تمام نمودن چيزى را يق اعطاه الله عضوا مؤربا : داد او را خداى عضو كامل و استوار . تارية ( ta'reyat ) م . ع . اريت الدابة و اريت لها تارية : آرية ساختم براى آن ستور . و اريت الشيئى : ثابت گردانيدم و استوار ساختم اين چيز را . و اريت النار : بر افروختم و بسيار مشتعل ساختم آتش را و يا آتش دان ساختم براى آتش . و اريت عن الامر : پنهان كردم حقيقت اين كار و ظاهر كردم غير آن را . تاريث ( ta'ris ) م . ع . ارث القوم تاريثا : ورغلانيد بعضى را بر بعض . و ارث اثنار : بر افروخت آتش را . تاريج ( ta'rij ) م . ع . ورغلانيدن . و اوارجة درست كردن . تاريخ ( ta'rix ) م . ع . ارخ الكتاب تاريخا : تاريخ نوشت آن كتاب را . تاريخ ( t rix ) ا . ع . غايت و نهايت چيزى يق فلان تاريخ قومه يعنى بفلان منتهى مىشود شرف قوم وى . و نيز تاريخ : مأخوذ از ماه روز پارسى و بمعنى آن . تاريخ ( t rix ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - حفظ كردن زمانى را كه در آن امر عظيمى واقع شده تا به آن نسبت دهند اتفاقاتى را كه در ازمنهء آينده و پس از آن واقع مىشود و ظهور مىيابد مثلا تشريف فرمائى حضرت خير البشر صلى اللّه عليه و آله را از مكه بمدينه و ظهور شركت و قوت اسلام را كه در روز جمعهء 16 تموز ماه رومى سال 622 ميلادى واقع شد تعيين نموده و حفظ كردند و آن را مبدء تاريخ اسلام كه تاريخ هجرى گويند قرار دادند و از آن ببعد هر اتفاقى كه در عالم واقع شود به آن نسبت مىدهند و حفظ مىكنند . و تاريخ اسكندر كه تاريخ رومى گويند مبدء آن 312 سال قبل از تاريخ ميلادى است . و تاريخ جلالى : منسوب بجلال الدين سلطان ملك شاه سلجوقى مبدء آن سال 1079 تاريخ ميلادى است . و تاريخ يزدجردى : منسوب به يزدگرد پادشاه ساسانى مبدء آن سال 632 تاريخ ميلادى است . تاريخ دار ( t rix - d r ) ص . پ . مورخ و داراى تاريخ . تاريخ دان ( t rix - d n ) ص . پ . مورخ و داناى علم تاريخ . تاريخى ( t rixi ) ص . پ . منسوب بتاريخ . تآرير ( ta rir ) ع . ج . تؤرور ( to'rur ) . تاريز ( ta'riz ) م . ع . ارز الوتد تاريزا : ثابت گردانيد آن ميخ را . تاريس ( ta'ris ) م . ع . ارسه تاريسا : كار و خدمت گرفت از وى . و نيز تاريس : كشاورز گرديدن . تاريش ( ta'ric ) م . ع . ارش النار تاريشا : بر افروخت آتش را . و ارش بين القوم : بدى افگند ميان قوم . و ارش الحرب : برانگيخت جنگ را . تاريض ( ta'riz ) م . ع . چرانيدن گياه زمين را و طلب نمودن آن را . و نيت روزه كردن و آماده شدن براى روزه . و آراسته نمودن كلام . و گران كردن وزن چيزى را . و اصلاح نمودن . و درنگ كردن فرمودن . و براى اصلاح مشك در آن آب و يا شير و يا روغن و يا رب انداختن . تاريف ( ta'rif ) م . ع . ارف على الارض تاريفا ( مجهولا ) : گردانيده شد حد براى زمين . و قسمت كرده شد . و تاريف الحبل : گره بستن رسن . تاريق ( ta'riq ) م . ع . ارقه تاريقا : بيدار داشت آن را . تاريك ( ta'rik ) م . ع . ارك الحجلة تاريكا : پوشيد و آراست حجله را باريكه . تاريك ( ta'rik ) ص . پ . چيزى كه روشن نباشد . و تيره و تار و ظلمانى و كدر . و ابر دار . تاريك جان ( t rik - j n ) ص . پ . تباه و خراب . و تيره ضمير . و سيه دل . تاريك چشم ( t rik - cacm ) ص . پ . آنكه بينائى چشم وى كم باشد . و كوتاه‌نظر . تاريك چهر ( t rik - cehr ) ص . پ . سيه روى مانند شب . تاريك‌دان ( t rik - d n ) ا . پ . جاى تاريك و تار . تاريك دل ( t rik - del ) ص . پ . تباه و خراب . و تيره ضمير و سيه‌دل . تاريك رو ( t rik - ru ) ص . پ . سيه روى . و ترش‌روى . و سخت‌روى . تاريك روز ( t rik - rovz ) ص . پ . سيه روز و سيه‌بخت . تاريكى ( t riki ) ا . پ . عدم روشنائى . و ظلمت و تيرگى و سياهى . تارين ( t rin ) ص . ا . پ . تيره و تاريك . و تارى كه آب درخت تار باشد . تاز ( ta'z ) م . ع . تاز الجرح تازا ( از باب فتح ) : مندمل شد آن زخم . و تاز القوم فى الحرب : در جنگ با يكديگر نزديك شدند آن گروه . تاز ( t ez ) ص . ع . عير تاز : خر استوار خلقت . تاز ( t z ) ا و ص . پ . معشوق و محبوب . و سفله و فرومايه . و كمينه و امردى كه مايل بفساق باشد . و سگ تازى و سگ شكارى . و تازنده و شتاب‌كننده و حمله‌كننده . و اسب تاز : كسى كه اسب مىتازد و حمله مىكند . و نيز تاز مرادف است با تاخت .