ابداء ( abd ' ) ع . ج . بدء و بدا . ابداء ( ebd ' ) م . ع . هرگاه مهموز باشد يق ابدء الله الخلق ابداء : آفريد خداوند تبارك و تعالى خلق را . و ابدء الشيى نو و بديع برآورد آن چيز را . و ابدء من ارضه : بيرون رفت از بلد خود . و قولهم هو ما يبدئ و ما يعيد يعنى او حرف نمىزند نه بسخن بكر و نه غير از آن . و چون واوى باشد يق ابديته ابداء : پيدا و آشكار كردم آن را . و ابديت فى منطقك : دليرى كردى در سخن . و ابدى : حدث كرد و ريد . ابداد ( abd d ) ع . ج . بد . ابداد ( ebd d ) م . ع . ابدّ يده ابدادا : دراز كرد دست خود را بسوى زمين . و ابد العطاء بينهم : داد هر يك را بهره و بخش او . ابدار ( ebd r ) م . ع . درخشيدن بدر در روى كسى . و سفر كردن در شب مهتابى . و سرخ شدن و ابدر الوصى فى مال اليتيم : پيشى كرد وصى در انفاق مال يتيم بلوغ او را . ابداع ( abd ' ) ع . ج بدع . ابداع ( ebd ' ) م . ع . نو بيرون آوردن . و طرز نو نهادن شاعر در شعر . و پيدا كردن چيزى كه تازه و نو باشد . و لنگيدن راحله و مانده شدن و هلاك گرديدن آن . و ابدع فلان بفلان : بريد فلان از فلان . و مخذول گردانيد او را و روانساخت حاجت ويرا . و ابدعت حجته : باطل گرديد حجت او . و ابدع بره بشكرى و قصده بوصفى در وقتى گويند كه شكر منعم بجاى آرند و اعتراف كنند كه شكر ما احسان ويرا برابرى نتواند كرد . و ابدع ( مجهولا ) : باطل كرده شد و ابدع بفلان : فروماند در راه از هلاك شدن شتر سوارى و يا از مانده گرديدن آن . الحديث : انى ابدع بى فاحملنى . ابدال ( abd l ) ع . ج . بدل و بدل و بديل و نيز مردمان شريف و صحيح و متدين و كريم . و در اصطلاح عرفا اولياء اللّه را گويند كه بواسطهء وجود آنها خداوند عالم را نگاه مىدارد و مىگويند عدهء آنها هفتاد نفر است چهل نفر از شام و سى نفر از جاهاى ديگر و چون يكى از آنها بميرد ديگرى بجاى وى مقرر مىشود . ابدال ( bd l ) ا . پ . شخص ولگرد و بيكاره . ابدال ( ebd l ) م . ع . ابدله ابدالا : بدل وى آورد . و ابدله به : گرفت آن را بدل وى . ابد الآباد ( abadol ' b d ) ا . پ . يك نوع پارچهء كلفتى . ابدالى ( abd li ) ا . پ . فقير . و تارك دنيا . و ظرافت و تمسخر . و ا خ . نام طايفه‌اى از افغان‌ها . ابدام ( abd m ) ا . پ . بدن و اندام و جسم - در مقابل جوهر . ابدان ( abd n ) ا . پ . دودمان و خاندان و طايفه و سلسلهء بزرگ . و ص . لايق و سزاوار و مستحق . ابدان ( abd n ) ا - ج . پ . مأخوذ از تازى - بدنها و جسدها . ابدان ( abd n ) ع . ج بدن . ابدان ( ebed n ) ا . بصيغهء تثنيه . ع . داه و كنيز . و ماديان . ابد پيوند ( abad - payvand ) ص . پ . چيزى كه بابديت ملحق شود و جاويد بماند و هميشه برقرار باشد . ابدة ( ebedat ) ص . ع . ناقة ابدة : ماده شتر بسيار زاينده . ابدة ( obbadat ) ا خ . ع . شهرى در اسپانيول . ابدة ( abaddat ) ع . ج . بداد و بديد . ابدح ( abdah ) ص . ع . فضاى فراخ . و مرد دراز بالا . و ستور فراخ پهلو . و قولهم اكل ماله بابدح و دبيدح : خورد مال او را بباطل . ابدرم ( ebderm ) ا خ . پ . كتاب چاكيامونى ( بودا ) . ابد شهر ( abad - cahr ) ا خ . پ . شهر دائمى و عالم آينده . و اسم رودخانه‌اى . و اسم شهرى . ابدغ ( abdaq ) ا خ . ع . موضعى . ابدن ( abdon ) ع . ج . بدن . ابدوج ( obduj ) ا . پ . زين‌پوش و پارچهء نمدى زين . ابدود ( obdud ) ا . پ . مر . ابدوج . ابدى ( abadi ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - دائمى و هميشگى . ابديت ( abadiyat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دائميت و جاويدانى و هميشگى . ابذ ( abazz ) ا . ع . فرد - خلاف جفت . هو احذّ ابذّ . ابذاء ( ebz ) م . ع . ابذيتهم ابذاء . بد گفتم آنها را . ابذاع ( ebz ) م . ع . ابذعه ابذاعا : ترسانيد او را . ابذعرار ( ebze'r r ) م . ع . ابذعروا ابذعرارا : پراكنده شدند و گريختند . و ابذعرت الخيل : بشتاب تاختند سواران در طلب چيزى . ابذقرار ( ebzegr r ) م . ع . ابذقروا ابذقرارا : متفرق شدند و گريختند . و ما ابذقر الدم فى المآء : نياميخت خون در آب و همچنان متمايز ماند . ابر ( abr ) ا . پ . سحاب و اجتماع ابخرهء متصاعده و معلقهء در جو كه شفافت و حاجب ماورا بودن آن بواسطهء اختلاف رنگش از سفيد و سياه مختلف مىشود و چون وزن ابر تعادل مىكند با وزن ستون هوائى كه در تحتش واقع شده در جو معلق مانده و ساقط نمىگردد . و عموما گاه