على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
712
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
پايگير ( p y - gir ) ص و م ف . پ . مقيد و پاى در زنجير . و گرفتار . و پايگير شدن ف ل . : مقيد شدن و گرفتار شدن . پاىلغز ( p y - laqz ) ا . پ . گناه و جرم و خطا و پالغز . پاىلغزى ( p y - laqzi ) ا . پ . لغزيدگى پاى و لغزش . پايماچان ( p y - m c n ) ا . پ . باصطلاح درويشان صف نعال را گويند - و رسم ايشان چنان است كه هرگاه كسى تقصيرى كند او را در صف نعال بيك پاى بازدارند و حكم كنند كه گوش راست خود را با دست چپ و گوش چپ را با دست راست بگيرد و چندان بايستد تا مرشد از گناه وى درگذشته عذرش را بپذيرد . و پايماچان رفتن و پايماچان كردن ف ل . : پوزش خواستن از تقصير خويش . پايمال ( p y - m l ) ص و م ف . پ . در زير پاى كوفته شده و ماليده شده و خرد شده و لگدكوب شده . و ويران شده . و ضايع و مضمحل گشته . و منهزم شده . و پراكنده شده و تار و مار شده . و زبون شده . و كمينه . و فرومايه . و عذرى كه از اجارهدار بواسطهء تاراج دشمن پذيرفته مىشود . پايمالى ( p y - m li ) ا . پ . خرابى كه بواسطهء سپاه و يا ستور بر مزارع و بساتين وارد آمده باشد . پايمرد ( p y - mard ) ص . پ . مددگار و يارىدهنده و معين . و شفيع . و دستگير . و دلاور و مردانه . پايمردى ( p y - mardi ) ا . پ . شفاعت و اعانت و يارى . و مردى و دلاورى . پايمزد ( p y - mozd ) ا . پ . اجرتى كه بقاصدان دهند . پايموز ( p y - movz ) ا . پ . نوعى از كبوتر . پاين ( p yan ) ا . پ . پست و زير و در پايه . و كمقدر . و قيمت . پاينداز ( p yand z ) ا . پ . پارچهاى از ابريشم و مانند آن كه در كوچهها جهت عبور پادشاه مىگسترانند . و زر و سيم و گوهرى كه جهت پيشكشى بمردمان بزرگ مىدهند . پايندان ( p yand n ) ا . پ . صف نعال و كفشكن . و ضامن و كفيل و پذيرفتار . و ضمانت و كفالت و پذرفتارى . و رهن و گرو . و وقف . و حبس ابد . و هميشگى . پايندانكار ( p yand n - k r ) ا . پ . وكيل تجارت . و واسطه و عامل . و واقف . پايندانى ( p yand ni ) ا . پ . ضمانت و كفالت و اطمينان . و رهن و گرو . و پايندانى كردن ف م . : اطمينان دادن . و ضمانت كردن . و وقف كردن . پايندگان ( p yandeg n ) پ . ج . پاينده . پايندگى ( p yandagi ) ا . پ . هميشگى و پايدارى و ثبات . پايندن ( p yandan ) ف ل . پ . درنگى كردن و ديرى نمودن . و ماندن و توقف كردن . پاينده ( p yande ) ص . پ . برقرار و استوار . و قائم و مستحكم . و پايدار و سرمد و جاويد . و چيزى كه فانى نشود مانند بهشت و دوزخ و بهشتى و دوزخى و عرش خداوندى . و آنكه هميشه چشم بر چيزى دارد و آن را مىنگرد . و هميشه و دائما . وا . فرمان پادشاهى در معافى خراج . و تكيهگاه ديوارى كه كمى خميده باشد . پاينى ( p yeni ) ا . پ . پستى و دونى . و حقارت . پاى و پر ( p y - o - par ) ا . پ . تاب و طاقت و قدرت و توانائى . پايون ( p yun ) ا . پ . پيرايه و آرايش و زينت با جواهر و زر و سيم . پايوند ( p y - vand ) ا . پ . پايبند . پايه ( p ye ) ا . پ . قدر و مرتبه و درجه . و ترقى و سرافرازى . و منصب و عهده . و اساس و بنياد . و زينه و نردبان . و پلهء نردبان . و پايبندى كه تخت و صندلى و ميز و جز آن بر وى قائم است . و مقدار . و باران . بلغت اهل گيلان تأديب معلم و استاد . و ص . پست و زبون و فرومايه و خوار و حقير . و ضايع . و پايمالكننده . و لگدزننده . و كوبنده و زننده . و پايهء حوض ا . : جاى رسوائى و بدنامى . و پايهء سرير : پايتخت و پايهء تخت : پايتخت . پايها ( p y - h ) پ . ج . پاى . پايهپايه ( p ye - p ye ) م ف . پ . درجه بدرجه و مرتبه بمرتبه . و قدم بقدم . پايهتخت ( p ye - taxt ) ا . پ . پايتخت و ترزو كرسى مملكت و تختگاه . پايهدار ( p ye - d r ) ص . پ . صاحب قدر و منزلت . پائى ( p i ) و پايى ( p yi ) ص . پ . استوار و پايدار . وا . فروتنى و تواضع . و اصطبل . پاييدن ( p yidan ) و ( p idan ) ف ل . پ . برقرار شدن . و پايدار شدن . و محكم شدن و ثابت شدن . و مقرر گشتن . و مستقلا و بدون تعلق زيستن چيزى . و ماندن و توقف كردن . و در كمين شدن . و آسوده شدن و مانده و خسته و آزرده شدن . و ف م . در نظر داشتن چيزى و چشم برنداشتن از آن . و پايمال كردن . و فرسودن . و زدن . و نرم كردن با پا . و لگد زدن . و انتظار كشيدن و پاس داشتن . پائير ( p ir ) و پايير ( p yir ) ا . پ . پاير كه اول تابستان و مدت بودن خورشيد