على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

713

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

در برج سرطان باشد . پاييز ( p yiz ) ا . پ . فصل خزان و ايام برگ‌ريزان - و اول اين فصل داخل شدن خورشيد است در برج ميزان . و ايام پيرى . پاييژ ( p yij ) ا . پ . مر . پاييز . پائىكار ( p i - k r ) ا . پ . دلال مال التجاره . پائين ( p in ) و پايين ( p yin ) م ف . پ . تحت و فرود - مقابل بالا - و طرف اسفل . و بنيان . و پائين آمدن ف ل . : فرود آمدن و نزول نمودن . و پياده شدن . پايين‌پرستى ( p yin - parasti ) ا . پ . اطاعت و بندگى و فرمانبردارى . پايين‌گاه ( p yin - g h ) و پايين‌گه ( p yin - gah ) ا . پ . انتهاى چيزى . و محل نشيب . پپتك ( peptak ) ا . پ . خوشهء كوچك از خرما و انگور . و پاره‌اى از خوشه . پپره ( papare ) ا . پ . بلغت زند و پازند پير - مقابل جوان . پپريشيدن ( papricidan ) ف م . پ . پريشان كردن و پراكنده نمودن . پپسين ( pepsin ) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - داروئى است كه از شكنبهء گوساله و يا گوسپند مىگيرند . پپلس ( paplos ) ا . پ . خورشتى تريت مانند كه از نان و روغن و دوشاب سازند . و يك نوع اشكنه . پپليپا ( paplip ) ا . پ . بلغت زند و پازند جامه و قباى كوتاه . پپنو ( papanu ) ا . پ . دوغ و شير ترشى كه از آن مسكه مىگيرند و كشك نيز گويند . پت ( pat ) ا . پ . آهارى كه بر جامه و كاغذ دهند . و پشم نرمى كه از بن موى بز برويد و آن را با شانه برآرند و از آن تار رشتهء شال بافند و نيز با آن كلاه و كپنك و چيزهاى نرم ديگر ترتيب دهند . و هر چيز نرمى . پت ( pot ) ا . پ . كرمى كه ته كشتى را سوراخ مىكند . پتادق ( pat daq ) ا . پ . تندى و شدت هر چيزى كه بر زمين ساقط گردد و مانند رعد صدا كند . پتاره ( pat re ) ا . پ . غرواشه كه دست افزاريست جولاهگان را مانند جاروب كه بدان بر پارچه‌اى كه مىبافند آب پاشند . پتاس ( pot s ) و پتاسيوم ( pot siom ) ا . پ . در زبان فرانسه پتاسيوم فلزى را گويند سفيد و مشعشع و نرم و سبك‌تر از آب كه در مجاورت هوا به زودى فاسد مىگردد و از اين جهت آن را در نفت حفظ مىكنند و چون قطعه‌اى از آن را در آب اندازند به روى آب شناور شده و مىسوزد و دور مىزند و مبدل مىگردد باكسيدى كه آن را پتاس مىگويند . پتت ( petat ) ا . پ . توبه و انابه و استغفار و طلب آمرزش و پتفت . پتخ ( patx ) ص . پ . مبهوت و متحير و حيران و ابله . پتر ( patar ) ا . پ . تنكهء طلا و نقره و مس و برنج و جز آن كه به روى آن طلسمات و تعويذات نقش كرده باشند . پتسو ( patsu ) ا . پ . كشك . پتفت ( pataft ) ا . پ . توبه و استغفار و بازگشت از گناهان و پتت . پتفوز ( patfovz ) ا . پ . گرداگرد دهان و منقار مرغان . و گرداگرد كلاه . و پوزهء حيوانات . پتفوزبسته ( patfovz - baste ) ص . پ . دهان بسته . پتفوزبند ( patfovz - band ) ا . پ . دهان‌بند . پتك ( potk ) ا . پ . مطرقه و چكش آهنگرى و زرگرى و جز آن . پتكن ( petkan ) ا . پ . خاك‌كش . و مازو . و مالهء برزيگران و بتكن . پتگير ( patgir ) ا . پ . پرويزن و ماشو . پتل ( patal ) ا . پ . بوريا و حصير . پتلاد ( potl d ) و پتلاده ( potl de ) ا . پ . كليدان در . پتل‌بند ( patal - band ) ا . پ . بورياباف و حصيرباف . پتلوب ( patlub ) ا . پ . يك نوع نانخورش از كشك و گردو . پتن ( patan ) ا خ . پ . نام شهرى در هندوستان كه كارخانه‌جات پارچه‌بافى آن مشهور است . پتنگ ( patang ) ا . پ . بادبادك كاغذى . پتنگ ( petang ) ا . پ . دريچه و منفذى كه در خانه‌ها جهة روشنائى گذارند . پتنگ‌بازى ( patang - b zi ) ا . پ . بادبادك بازى . پتنه ( patne ) ا خ . پ . پايتخت ملك بهار هندوستان . پتنى ( patani ) ا . پ . طبق چوبى كه بدان غله افشانند . پتو ( patov ) ا . پ . موضعى از كوه و صحرا و غيره كه پيوسته بر آن آفتاب بتابد . و مخفف پرتو و بمعنى آن . پتو ( p tu ) ا . پ . بافتهء پشمينه‌اى كه خوب آن را در كرمان درست كنند و رغزه ( raqze ) نيز گويند . پتواز ( patv z ) ا . پ . ميقعه و دو چوب بلند كه بف اصلهء اندك در زمين فروكنند و چوب ديگرى بر بالاى آن دو بندند تا كبوتران و ديگر پرندگان از شكارى و غير شكارى بر آن نشينند .