على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
675
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
بىانتظامى ( bi - entez mi ) ا . پ . بىترتيبى . و بىتدبيرى . و بىحكومتى . بىانتها ( bi - enteh ) ص . پ . بىپايان و بىانجام . و بىكران . و بىنهايت . و بىاندازه . بىانجام ( bi - anj m ) ص . پ . بىپايان و بىنهايت و بىحد . بىاندازه ( bi - and ze ) ص . پ . بىحد و بىپايان . بىاندام ( bi - and m ) ص . پ . آراسته و بىتناسب و ناهموار . بىاندامى ( bi - and mi ) ا . پ . بىآراستگى و بىتناسبى و ناهموارى . بىانديشه ( bi - andice ) ص . پ . غافل و بىفكر . و بىپروا . و ديوانهء بىباك و متهور . بىانصاف ( bi - ens f ) ص . پ . بىداد . بىانصافى ( bi - ens fi ) ا . پ . بيدادى . بىانضباط ( bi - enzeb t ) ص . پ . آنكه در هيچ چيزى ضبط خود نمىتواند كرد . و بىعصمت . بىانفعال ( bi - enfe l ) ص . پ . بىشرم و بىحيا . بيانك ( bey nak ) ا . پ . نى كه از آن بوريا مىبافند . بيانوار ( bay n - v r ) ا . پ . شرح و تفسير . و شرح اصطلاحات . بيانه ( bay ne ) ا خ . پ . شهرى در هند كه نيل در آنجا سازند . بيانه ( bi ne ) ا . پ . بيعانه . و رهن و گرو . و مساعده . بيانى ( bay ni ) ص . پ . منسوب به بيان يعنى تفسيرى . بياوار ( bay v r ) ا . پ . شغل و كار و عمل . بياوان ( bey v n ) ا . پ . بيابان و صحرا . بياور ( bay var ) ا . پ . سود و نفع و فايده . و حاصل . بياوردن ( bey vardan ) ف م . پ . منقبض كردن مانند مفاصل و يا عضلات و آوردن . و ف ل . خشمناك شدن . و بدتر شدن مانند زخم . بىاولاد ( bi - avl d ) ص . پ . بىفرزند و آنكه فرزند ندارد . بىاولادى ( bi - avl di ) ا . پ . بىفرزندى . بياه ( bi h ) ا خ . پ . رودخانهاى در نواحى لاهور . بىآهنگ ( bi - hang ) ص . پ . ناساز و آواز ناموافق . و متنافر و ناآمده . و عارى از سامان موافق و مناسب . بىآهنگى ( bi - hangi ) ا . پ . عدم موافقت . بىايمان ( bi - im n ) ص . پ . عارى از دين و آئين . بىايمانى ( bi - im ni ) ا . پ . بىدينى و بىديانتى . و ناراستى و خيانت و نمك بحرامى . بيب ( bib ) ا . ع . ناودان . و آب راههء حوض . بىباعث ( bi - b es ) ص . پ . بىسبب و بىموجب . و بىكس . و بىشوهر . بىباق ( bi - b q ) ص . پ . تمام و كامل . بىباقى ( bi - b qi ) ص . پ . بدون باقى و تمام و كمال . و بىباقى شدن ف ل . : كامل شدن . بىباك ( bi - b k ) ص . پ . بىترس و بيم و شجاع دلاور و متهور . و بىباك خرام : خرامندهء بىپروا و پايدارىكننده . بىباكانه ( bi - b k ne ) م ف . پ . بطور شجاعت و متهورانه . و از روى بىپروائى . بىباكى ( bi - b ki ) ا . پ . شجاعت و تهور و دلاورى . و بىپروائى . بىبالوپر ( bi - b lo - par ) ص . پ . ناتوان و عاجز . و بىيار و درمانده و بيچاره . بيبان ( bi - b n ) ع . ج باب . بىبد ( bi - bad ) ص . پ . چيزى كه داراى بدى نباشد و عارى از عيب و نقص بود . بىبدل ( bi - badal ) ص . پ . بىعوض و بىمانند و بىنظير . بىبر ( bi - bar ) ص . پ . بىثمر و بىميوه و عقيم و سترون . بىبرگ ( bi - barg ) ص . پ . بىساز و بىسامان . و بىنوا . بىبرگوبر ( bi - bargo - bar ) ص . پ . فقير و محتاج . بىبرگى ( bi - bargi ) ا . پ . فقر و احتياج و مسكنت و بىنوائى . بيبس ( bi - bas ) ص . پ . بىمدد و عاجز . و بىضبط و ربط . بىبسى ( bi - basi ) ا . پ . بىمددى و بىياورى . و عدم كفايت . بىبصر ( bi - basar ) ص . پ . كور و نابينا . و عارى از عاقبتانديشى و بىتدبير . بىبصيرت ( bi - basirat ) ص . پ . نابينا . و نادان . بىبغل ( bi - baqal ) ص . پ . فقير و بىنوا و تهىدست . بىبقا ( bi - baq ) ص . پ . فانى و بىثبات و ناپايدار . بيبل ( bibal ) ص . پ . ضعيف . و بدبخت و فقير . و عاجز . بىبن ( bi - bon ) ص . پ . بىته . و غير قابل اندازه . بىبند ( bi - band ) ص . پ . بىقيد . و آزاد . و نامحفوظ و ناامن .