على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

674

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

بياض تيغ : درخشندگى شمشير . و بياض خور : پرتو آفتاب و روز . بياضة ( bay zat ) ا . ع . سپيدى . و بنو بياضة ج ا خ . : قبيله‌اى از انصار . بياضى ( bay zi ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شعر آبدار و فصيح . بياطرة ( bay terat ) ع . ج بيطار ( bayt r ) . بىاطلاع ( bi - ettel ' ) ص . پ . بىآگاهى و بىخبر و نادان . بياع ( bayy ' ) ا . ع . بهاكننده . و دلال خريد و فروش . بياعات ( biy ' t ) ع . ج بياعة . بياعة ( biy 'at ) ا . ع . متاع و كالاى فروختنى . ج : بياعات . بىاعتبار ( bi - e'teb r ) ص . پ . فرومايه و سفله و بىقدر . بىاعتبارى ( bi - e'teb ri ) ا . پ . فرومايگى و بىقدرى . بىاعتدال ( bi - e'ted l ) ص . پ . چيزى كه ميانه‌روى در آن نباشد . بىاعتدالى ( bi - e'ted li ) ا . پ . بىانصافى و ظلم . و عدم برابرى . بىاعتماد ( bi - e'tem d ) ص . پ . بىوثوق و بىاطمينان . و صفت كسى كه بر قول و گفتار و كردار او نتوان مطمئن بود . بىاعتنا ( bi - eten ) ص . پ . بىپروا و بىفكر و بىانديشه . بىاعتنائى ( bi - e'ten i ) ا . پ . بىپروائى و بىفكرى . بياغاريدن ( bi q ridan ) ف م . پ . نم كردن و خيسانيدن . و آغشتن و سرشتن . و آميختن با آب و يا به خون . بياغاشتن ( bi q ctan ) ف م . پ . بياغاريدن . بياغاليدن ( bi q lidan ) ف م . پ . تحريك نمودن و تحريض كردن . بياغشتن ( bi qactan ) ف م . پ . بياغاريدن . بىاقران ( bi - aqr n ) ص . پ . كسى كه قرين و همسر نداشته باشد و بىنظير و بىهمتا . بىآگاه ( bi - g h ) ص . پ . بىعلم و بىبصيرت و نادان . و فراموشگار . بىآگاهى ( bi - g hi ) ا . پ . بىعلمى و بىاطلاعى . و عدم بصيرت . بىآگهى ( bi - gahi ) ا . پ . بىآگاهى . بىآگهى ( bi - ghi ) م ف . پ . بىخبر و ناگاه . و بىآگهى آمدن : بىخبر و ناگاه آمدن . بيالبان ( bi lb n ) ا . پ . زبان و خطوط مه آباديان كه به اعتقاد مورخين ايران قبل از گلشائيان بوده‌اند . بىالتفات ( bi - eltef t ) ص . پ . بىمهر و عارى از محبت و مهربانى . بىالتفاتى ( bi - eltef ti ) ا . پ . عدم توجه و التفات . بىالفت ( bi - olfat ) ص . پ . نامهربان . و غير مأنوس . بىالفتى ( bi - olfati ) ا . پ . عدم مؤانست و محبت و دوستى . بىامان ( bi - am n ) ص . پ . بىرحم و بىشفقت . و سنگدل و ناپرهيزگار . بىامتياز ( bi - emti z ) ص . پ . بىتميز و بىشعور . و بىهوش . و درشت و بدخوى . بيامدن ( bi madan ) ف ل . پ . آمدن . بىاملا ( bi - eml ) ص . پ . بىسواد . و نيز صفت كسى كه كلمات را درست ننويسد . بىآميختگى ( bi - ameyxtegi ) ا . پ . عدم اختلاط و سادگى . و ساده‌لوحى . بياميختن ( bi meyxtan ) ف م . پ . مر . آميختن . بىآميغ ( bi - meyq ) ص . پ . ساده و مخلوط ناشده و خالص . بيان ( bay n ) ا . پ . قسمى از ببر . بيان ( bay n ) ا . پ . فصاحت و زبان‌آورى الحديث : ان من البيان لسحرا . و نيز البيان : ما يتبين به الشيئ من الدلالة و غيرها . بيان ( bay n ) م . ع . بان الشيئ بيانا ( از باب ضرب ) : پيدا و آشكار شد آن چيز . و بانه بيانا ( ايضا ) : آشكار كرد آن را . و افزون آمد او را در فضل ( لازم و متعدى ) . مر . بين ( bayn ) . بيان ( bay n ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شرح‌دادگى . و هويدائى . و ظاهركردگى . و شرح و نميرا و تعبير و تأويل . و تقرير و تعريف . و توصيف . و اثبات . و اظهار و اقرار . و بيان شدن ف ل . : شرح داده شدن . و بيان كردن ف م : . شرح دادن . و آشكار كردن و واضح كردن . و تعبير كردن . و تفسير نمودن و تقرير نمودن و اقرار كردن . بيان ( bayy n ) ا خ . ع . نام موضعى . و هيان بن بيان : كنايه از شخصى كه او را و پدرش را كسى نشناسد . و على بن بيان : شخصى زاهد و صاحب كرامات . بيانان ( bay n n ) ج ا خ . پ . نام گروهى كه داراى نژاد دون و پست مىباشند . بيانانيات ( bay n niyy t ) ج ا . ع . كواكبى كه در خارج از مدار آفتاب و ماه واقع شده‌اند . بىانتظام ( bi - entez m ) ص . پ . بىترتيب . و درهم و مشوش .