على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
673
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
تأثير و عارى از عمل . بياح ( bi h ) و ( bayy h ) ا . ع . نوعى از ماهى . بياحة ( bayy hat ) ا . ع . دام ماهىگيرى . بىاحترام ( bi - ehter m ) ص . پ . عارى از حرمت و عزت . بىاحتياج ( bi - ehti j ) ص . پ . بىنياز و غير محتاج . بىاحتياط ( bi - ehti t ) ص . پ . بىپروا و عارى از بصيرت و بىتدبير . بىاحتياطى ( bi - ehti ti ) ا . پ . بىپروائى . بىاختيار ( bi - exti r ) ص . پ . مجبور و بدون اراده و بدون شعور . و بدون قدرت و توانائى . بىاختيارانه ( bi - exti r ne ) م ف . پ . از روى بىاختيارى و بطور اجبار . بىاختيارى ( bi - exti ri ) ا . پ . اجبار و درماندگى . بىاخلاص ( bi - exl s ) ص . پ . عارى از دوستى خالصانه . بىاخلاصى ( bi - exl si ) ا . پ . بىمحبتى و بىصداقتى در دوستى . به ياد ( bay d ) م . ع . باد بودا و بيدا و بيادا و بوادا و بيودا و بيدودة . مر . بواد . به ياد ( be - y d ) ا . پ . بيدارى و هوشيارى - نقيض خواب و مستى . بىادب ( bi - adab ) ص . پ . بىدانش . و بىتربيت . و درشت و جسور و گستاخ . بىادبانه ( bi - adab ne ) م ف . پ . جسورانه و گستاخانه و بطور ناشايستگى و بطور بىتربيتى . بىادبى ( bi - adabi ) ا . پ . جسارت و گستاخى و بىتربيتى . بىادراك ( bi - edr k ) ص . پ . بىشعور و عارى از فهم و دانش . بيادقة ( bay deqat ) ع . ج بيدق ( baydaq ) . بياذق ( bay zeq ) ع . ج بيذق ( bayzaq ) . بياذقة ( bay zeqat ) ا . ع . پيادهرو . و پيادهء شطرنج . بئار ( be r ) ع . ج بئر ( be'r ) . بيار ( bi r ) پ . كلمهء امر از آوردن . بياراستن ( bi r stan ) ف م . پ . آراستن . و دروغ بافتن و دروغ گفتن . بىآرام ( bi - r m ) ص . پ . بىسكون و بىراحت و داراى قلق و اضطراب . بىآرامى ( bi - r mi ) ص . پ . قلق و اضطراب و وحشت و بىراحتى . بىارز ( bi - arz ) ص . پ . بىقدر و بها . بيارش ( bay rec ) ا . پ . تدبير و چاره و علاج . و پرهيز . بيارق ( bay req ) ع . ج بيرق ( bayraq ) . بىاركان ( bi - ark n ) ص . پ . بىشرم و بىحيا و گستاخ . و بىتربيت و بدخلق . بيارون ( bay run ) ا . ع . ريشهء درختى . بياره ( bay re ) ا . پ . هر گياهى كه ساقهء آن افراشته نباشد مانند بوتهء خربزه و هندوانه و كدو و خيار - و بتازى متهافت گويند . بىآزار ( bi - z r ) ص . پ . سالم و بىرنج . و بىزيان . و بىگناه . بيازر ( bay zer ) ع . ج بيزر ( bayzar ) . بيازرة ( bay zerat ) ع . ج بيزار ( bayz r ) . بىآزرم ( bi - zarm ) ص . پ . بىشرم و بىحيا و گستاخ و سختروى . بيأس ( bay'as ) ص . ع . مرد سخت دلاور . و عذاب بياس : عذاب سخت . وا . شير بيشه . بياس ( bay s ) ا خ . ع . نام دهى . بياس ( bayy s ) ا . ع . قاعدهء هر چيز و پايهء آن . و ا خ . شهرى در شام . بياس ( bey s ) ا . خ . پ . نام برهمن بسيار دانا . بىاسباب ( bi - asb b ) ص . پ . و م ف . بىابزار . و بىوسيله و بىواسطه . بىاستحضار ( bi - estshz r ) ص . پ . و م ف . بىاطلاع . و بىحضور . و بدون مذاكره و يادآورى . بىاستحقاق ( bi - estehq q ) ص . پ . بدون سزاوارى و بىشايستگى . بياستو ( bi stu ) ا . پ . خميازه . و بخر و بوى دهان و گند دهان و پياستو . بياسرة ( bi serat ) ج ا خ . ع . گروهى در سند كه آنها را گروه نواخذ براى محاربهء دشمن نو كردارند . و ج بيسرى ( baysariy ) . بىاشتباه ( bi - ecteb h ) م ف . پ . بدون شك و شبهه و محققا . و بطور راستى و درستى . بىاشفاق ( bi - ecf q ) ص . پ . بىرحم و بىشفقت . و ملحد و بىدين . بىآشنا ( bi - cen ) ص . پ . بىكس و بىيار و ياور . بىاصل ( bi - asl ) ص . پ . بىحسب و نسب . و نانجيب . و بىموجب . و دروغ . و فرزندى كه پدرش آزاد و مادر وى كنيز باشد . و بدذات و فرومايه . و ياوهگو . بياض ( bay z ) ا . ع . شير . و سپيدى . و ا خ . موضعى بيمامه . و قلعهاى بيمن . و زمينى بنجد مر بنى عامر را . و بياض البيض ا . : سپيدهء تخممرغ . و بياض العين : سپيدى چشم . بياض ( bay z ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سپيدى . و كتابچهء سپيد نانوشته . و كتابچهاى كه جهت يادداشت در بغل گذارند . و