على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
666
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
بهترة ( bahtarat ) م . ع . بهتر الرجل بهترة : دروغ گفت آن مرد . بهترة ( bohtorat ) ا . ع . زن كوتاه . بهترك ( behtarak ) ص . پ . تصغير بهتر يعنى كسى بهتر . بهترك ( behtarak ) ا . پ . سالى را گويند سيزده ماهه كه پارسيان از كبيسهء يك صد و بيست سال اعتبار مىكردهاند يعنى بعد از هر يك صد و بيست سال يك سال را سيزده ماه مىشمردهاند و آن را بهترك مىناميدهاند - و اين سال در زمان هر پادشاهى كه واقع مىشد دليل بر شوكت و عظمت او بود و او را اعظم سلاطين مىدانستهاند بلكه مىگفتند سال بهترك جز در زمان پادشاه بزرگ صاحب شوكت واقع نخواهد شد . مثل آنكه در زمان انوشيروان در ماه ارديبهشت واقع گرديد . بهترين ( behtarin ) ص . پ . زيباترين . و خوبترين . و ستودهترين . و بهترين خلق ا خ . حضرت پيغمبر ما خاتم النبيين صلى اللّه عليه و آله . بهترين بخت ( behtarin - baxt ) ص . پ . نيكبخت و سعادتمند . و آنكه بخت و طالع وى از ديگران بهتر باشد . بهث ( bahs ) م . ع . بهث اليه بهثا ( از باب فتح ) : پيش آمد او را بگشادهروئى . بهثة ( bohsat ) ا . ع . گاو وحشى . وا خ . نام چند نفر . بهج ( bahj ) م . ع . بهج بهجا و بهجة ( از باب سمع ) : شادمان گرديد و مسرور شد . و بهج به : شادمان و مسرور گرديد بوى . بهج ( bahaj ) م . ع . بهجه بهجا ( از باب فتح ) : شاد و مسرور كرد او را . بهج ( bahej ) ص . ع . شادمان . بهج ( bahaj ) ا . پ . داروئى كه از مصر آورند و بوزيدان نيز گويند . و بتازى مستعجل خوانند . بهجة ( bahjat ) ا . ع . شادمانى . و حسن و خوبى . قوله تعالى حَدائِقَ ذاتَ بَهْجَةٍ . بهجة ( bahjat ) م . ع . بهج بهاجة و بهجة ( از باب كرم ) : خوب و نيكو گرديد . و بهج بهجا و بهجة . مر . بهج . بهجت ( behjat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سرور و شادى و شادمانى . و شوق . و پربهجت : شادمانى زياد و سرور بسيار . بهجت آيات ( behjat - y t ) ص . پ . خجسته و سعادتمند . و شادمان . بهخور ( beh - xor ) ص . پ . مناسب و لايق و شايسته و سزاوار . بهدانه ( beh - d ne ) ا . پ . تخم بهى . بهدرى ( bohdoriy ) ا . ع . كودك شيرزده كه جوان نشود . بهدل ( bahdal ) ا . ع . بچهء كفتار . و مرغى سبز پر . و بنو بهدل ج ا خ . : قبيلهاى از عرب . بهدلة ( bahdalat ) ا خ . ع . نام مردى . و نام زنى - و به اين معنى بدون الف و لام آيد . بهدلة ( bahdalat ) م . ع . كلان پستان گرديدن . و سبكى و شتابى كردن در رفتار . بهدله ( bahdale ) ا . خ . پ . از اعلام است و زن و مرد هر دو را مىنامند . بهدين ( beh - din ) ا . پ . دين و آئين حضرت زردشت كه دين بهى نيز گويند . بهر ( bahr ) ا . ع . توانگرى . و دورى . و درستى . و اندوه . و هلاكى . و نگونسارى يق بهرا له . و بهتان و تهمت . و تكليف ما لا يطاق . و شگفت . و پرى . و روشنى و غلبه . و قولهم الازواج ثلثة : زوج بهر اى يبهر العيون بحسنه اى يغلبها و يعجبها . و زوج دهر اى يعد لنوائب الدهر . و زوج مهر اى يؤخذ منه المهر . بهر ( bahr ) م . ع . بهر بهرا و بهورا ( از باب فتح ) : روشن شد . و خوشنما نمود . و بهر فلانا بهرا : غالب آمد بر فلان . و بهر الرجل : دور شد آن مرد و بهر فلان : زيان كرد فلان . و بهر زيدا : محزون كرد زيد را . و بهر فلانا : بهتان زد بر فلان . و بهر الرجل : تكليف كرد بر آن مرد فوق طاقتش . و بهر القمر : فايق آمد روشنى ماه روشنى ديگر ستارهها را . و بهر فلان : گذشت فلان از اصحاب در دانش و فضل . و بهرت فلانة النساء : غالب آمد فلان زن در نيكوئى بر ديگر زنان . و بهر الحمل بهرا : تا سه و دمه افگند بر او بار . و بهر ( مجهولا ) : ناسه و دمه برافتاد او را . بهر ( bohr ) ا . ع . زمين فراخ . و ميانهء وادى . و ميانهء بلد . و تاسه و دمه . بهر ( bahr ) ا . پ . حصه و نصيب و قسمت و بخش . و ا خ . نام ولايتى . بهر ( bahr ) پ . كلمهء رابطه از براى بيان علت يعنى براى و از براى . و بسبب و به جهت . بهر ( bohr ) ا . پ . گياهى كه ساقهاش . مانند ساقهء جو مىباشد . بهر ( bohr ) م ف . پ . پىدرپى و على - الاتصال . بهر ( behar ) م ف . پ . به همه . و درهمه . و از همه . و هر و همه . و بههرحال يعنى در همه حال . و به همه صورت . و در هر صورت . و بهر سال : همه ساله . و هميشه . و بهر سه نوع يعنى حيوانى و نباتى و معدنى . و بهر ماه يعنى در همه ماه و همه ماهه . و بهر وقت يعنى در همه هنگام و همهء اوقات . بهرا ( bahr ) پ . كلمهء رابطه بمعنى علت يعنى از براى چيزى و از جهت چيزى .