على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
656
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
در مرو . و بوتهء خاك ا . : كنايه از بدن و قالب انسانى . بوتيمار ( bu - tim r ) ا . پ . مرغى كه پيوسته در كنار آب نشيند و آن را غم خورك و ماهيخوار و هوقار نيز گويند . بوث ( bavs ) ا . ع . متفرق و پراكنده يق تركهم حوث بوث و يا حوثا بوثا يعنى گذاشت ايشان را متفرق و پراكنده مانند تركهم حاث باث . بوث ( bavs ) م . ع . باث عنه بوثا ( از باب نصر ) : بحث كرد از آن . و كاويد آن را . و باث المتاع : متفرق و پراكنده كرد كالا را . بوج ( bavj ) ا . پ . تكبر و غرور . و خودنمائى . بوج ( bavj ) ا . ع . بانگ و صيحه . بوج ( bavj ) و بوجان ( bavj n ) م . ع . باج بوجا و بوجانا ( از باب نصر ) : درمانده و رنجور شد . و باج البرق : سخت درخشيد برق . و باج فلان : بانگ كرد فلان . و باج فلانا بشر : مغموم كرد فلان را . و باجتهم البائجة : بلا و سختى رسيد ايشان را . بوجار ( bavj r ) ا . پ . كمدار و آنكه غله را از خاك و خاشاك پاك مىكند . بوجاسب ( buj sb ) ا خ . پ . نام پهلوانى تورانى . بوجپا ( bujep ) ا . پ . بلغت زند خيار بادرنگ . بوجه ( be - vajh ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بطريق و بروش و بمنوال و بطور و به طرز . بوجهل ( bujahl ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - نادان و جاهل و داراى جهل . بوجهى ( be - vajhi ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بهر جهت و بهر طريق . و بهر بابت . بوچ ( bavc ) ا . پ . حشمت و شوكت . و خودآرائى . و توانائى . و وقار . بوچ ( buc ) ا . پ . اندرون دهان . بوح ( bavh ) م . ع . باح بوحا ( از باب نصر ) : ظاهر شد . و باح بسره بوحا و بوؤحا و بوؤحة : ظاهر كرد راز خود را . بوح ( buh ) ا . ع . اصل . و نره . و فرج . و نفس . و جماع . و اختلاط كارها . المثل : ابنك ابن بوحك يشرب من صبوحك اى ابنك من ولدته لا من تبنيته . و قيل البوح اسم من باح الشيئ اى اظهره . و نيز بوح بدون الف و لام از اسماء شمس است . و وقعوا فى دوكة و بوح اى فى اختلاط . بؤح ( bauh ) ص . پ . آنكه پوشيدن راز نتواند . بوحا ( buh ) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - گياه ماه پروين كه بيخش را جدوار گويند . بوحفصان ( bu - hafs n ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - معلم مدرسه . بوحك ( bavhaka ) ا . ع . كلمهء ترحم مانند ويسك . بوحى ( bavh ) ج بويح ( bavih ) يق تركهم بوحى يعنى گذاشت آنها را افتاده بر زمين . بوخ ( bavx ) م . ع . باخ الغضب بوخا ( از باب نصر ) : فرونشست خشم و غضب . و كذلك الحر و النار و الحمى . و باخ الرجل : مانده شد يق عدا حتى باخ . بوخ ( bux ) ا . ع . آميختگى و درهمشدگى كارها . و پريشانى حواس يق هم فى بوخ . بوخت ( bovxt ) ا . پ . پسر كه برادر دختر باشد . بوخل ( buxal ) و بوخله ( baxale ) ا . پ . خرفه . بوخلاف ( bu - xel f ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - شيطان . بوخلافى ( bu - xel fi ) ا . پ . شيطنت . بود ( bavd ) م . ع . باد بودا و بوادا و بيدا و بيادا و بيودا و بيدودة . مر . بواد . بود ( bavd ) ا . ع . چاه . بود ( bud ) ا . پ . هستى . و وجود جاىباش . و بود و باش : منزل . بوداپست ( bud pest ) ا خ . پ . شهر پايتخت مجارستان و واقع در روى رود دانوب و داراى تقريبا يك ميليون نفر جمعيت . و اين شهر مركب است از دو شهر كه ادارهء بلديهء آنها چنديست يكى شده و آن دو شهر يكى بود و ديگرى پست مىباشد . و در اين شهر پل آهنينى ساختهاند كه چهارصد متر طول دارد . بودار ( bov - d r ) ص . پ . چيزى كه داراى بو و رايحه باشد . بودانه ( bov - d ne ) ا . پ . دانه و تخمى دوائى . بودباش ( bud - b c ) ا . پ . مسكن و منزل . و خدمت و خوراك . بودش ( budec ) ا . پ . هستى و بود و وجود . بودقة ( budaqat ) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - بوتهء زرگرى . بودن ( budan ) ف ل . پ . وجود داشتن و هستى داشتن . بودن ( budan ) ا . پ . وجود و هستى و بود . بودنگ ( budang ) ا . پ . پودنه .