على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
657
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
بودنه ( budane ) ا . پ . تيهو . و يا كوچكتر از تيهو كه بتازى سلوى گويند . بودنى ( budani ) ص . پ . چيزى كه وجود داشته باشد و ممكن بود . وا . وجود و موجود . و ماهيت . و آينده . و حادثه . و امكان . و بودنى بود يعنى چه چيز است كه بوده باشد و يا خواهد بود . بود و نابود ( budo - n - bud ) ا . پ . وجود و عدم . و دارائى و تنگدستى و غنا و فقر . و هر چيز موجود و حاضر . و هر چيز آينده . بوده ( bude ) ص . پ . وجود داشته و هستى داشته . بودهنان ( bude - n n ) ا . پ . نانى كه خمير آن برنيامده باشد و مدت چهل روز در آفتاب آن را خشك كرده باشند . بودى ( budi ) ا . پ . وجود و هستى . و حقيقت . بوذ ( bavz ) م . ع . باذ بوذا ( از باب نصر ) : ستم كرد بر مردم و محتاج گشت . و فروتنى نمود . بوذ ( buz ) ا خ . ع . كوهى بسرانديب كه آدم بر آن هبوط كرد . بوذونده ( buzunde ) ص . پ . سوخته . بور ( bavr ) ا . ع . زمين خراب نامزروع يا زمينى كه آن را يك سال نكارند تا در سال آينده بسيار روياند و آزمايش . و هلاكى . و كساد بازار و جز آن . بور ( bavr ) م . ع . باره بورا ( از باب نصر ) : آزمود ويرا الحديث . كنا نبور اولادنا بحب على عليه السلام . و بار فلان : ادعا كرد فلان فجورى را كه كرده بود . و بار بورا و بوارا : هلاك شد . و بارت السوق : كاسد شد بازار . و بارت السلعة بوارا كذلك . و بار الناقة بورا : عرضه كرد آن ماده شتر را بر نر تا ببيند كه باردار است يا نه زيرا اگر باردار باشد بر روى نر پيشاب مىكند . و منه قولهم برلى ما عند فلان اى اعلمه و امتحن لى ما فى نفسه . و بار عمله : باطل شد كار او . و قوله تعالى : وَ مَكْرُ أُولئِكَ هُوَ يَبُورُ . و بار الفحل الناقة : بوئيد نر شتر ماده را تا بشناسد كه بار دارد يا نه . بور ( bavr ) و ( bur ) ع . ج بائر . بور ( bur ) ع . ج بوار . بور ( bur ) ص . ع . تباه و هلاك شدهء بىخير - تثنيه و جمع و مذكر و مؤنث در وى يكسان است يق رجل بور و امراة بور و قوم بور . و زمين خراب و نامزروع . و ا خ . شهرى بفارس . و از اعلام است . بور ( bovr ) ص . پ . سرخ . و پستهاى رنگ . و اسب سرخ رنگ . وا . پرندهاى كه تذرو نيز گويند . و ا خ . نام شهرى در هندوستان . بورا ( bur ) ا . پ . كيسه و يا جوال . و نوك ناخن . بورات ( bor t ) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - ملحى كه از اسيد بوريك حاصل شود . بوراق ( bur q ) ا . ع . بوره . بوران ( bur n ) ا خ . پ . نام زن مأمون عباسى دختر حسن بن سهل . بوراندخت ( bur n - doxt ) ا خ . پ . نام دختر خسرو پرويز . بورانى ( bur ni ) ا . پ . نان خورشى كه از اسفناج و كدو و بادنجان با ماست و يا كشك سازند و منسوب است به بوراندخت دختر خسرو پرويز و يا ببوران دختر حسن زن مأمون . بورانية ( bur niyat ) ا . ع . طعامى منسوب به بوران و همان بورانى است . بورة ( burat ) ا . ع . مغاكچه و آتشدان و ا خ . شهرى بمصر . به ورق ( buraq ) ا . پ . معرب بوره و بمعنى آن . و بمعنى شوره . بورك ( burak ) ا . پ . نوعى از طعام . و آش بغرا . و سنبوسه . و قطاب . و شتل قمار . و زنگارى كه بر روى نان نشيند . بورك ( burak ) ا . ع . بوره . و شوره . بوركند ( bur - kand ) ا . پ . بوزكند . بورمند ( bur - mand ) ا . پ . گياهى بغايت خوشبوى . بورنگ ( bovrang ) ا . پ . نوعى از ريحان كوهى . بورنيه ( burnie ) ا . پ . كوزهء پر از دوا . بورو ( buru ) ا . پ . شيپور و بوق شكارچيان . و لوله و مجرا . و مذنب . بوروره ( burure ) ا خ . پ . جزيرهاى در جانب شمال . و نام پادشاهى . بوره ( bure ) ا . پ . ملحى است كه از آب بعضى درياچههاى آسيا و چين و تبت و هندوستان اخذ مىكنند و تنكار و ملح ايرانى نيز ناميده مىشود . بورى ( buri ) ا . پ . شيپور و بوق شكارچيان . و نوك هر چيز ويژه نوك ناخن . و نى شكافته شده . و حصير ساخته شدهء از آن . و بوريا . و بورى زدن ف ل . : شيپور زدن . بورى ( buriy ) ا . ع . حصير بافته . و راه و طريق . و يك نوع ماهى در مصر منسوب به شهر بورة . بوريا ( buri ) ا . پ . حصيرى كه از نيهاى شكافته سازند . و بلاج و پتل . و فرش و گليم . و تپنگوئى كه در آن اسباب گذارند . بورياء ( buri ' ) ا . ع . حصير بافته شده از نيهاى شكافته . و طريق و راه . بورياباف ( buri - b f ) و بوريابان ( buri - b n ) ا . پ . سازندهء بوريا . و