على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

655

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

پاره . بوالگنجك ( bol - ganjak ) ا . پ . هر چيز عجيب و غريب و طرفه كه ديدنش خنده آورد . و طناز و عشوه‌گر . بوالهوس ( bol - havas ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - مر . بلهوس . بوالهوسى ( bol - havasi ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مر . بلهوسى . بواليع ( bav li ) ع . ج بالوعة . بوان ( bav n ) ا . پ . ولايتى كه مويز و ناردان در آنجا فراوان باشد . و معبر تنگ ميان كوهها . بوان ( bov n ) و ( bev n ) ا . ع . ستون پيش خيمه . ج : ابونة ( abvenat ) و بون ( bun ) و بون ( bovan ) . بوان ( bavv n ) ع . ( شعب ) ا خ . يكى از چهار بهشت دنيا كه در فارس است . بوانة ( bov nat ) ا خ . ع . پشته‌اى بلند پس ينبع . بوانى ( bav ni ) ج ا . ع . استخوانهاى جناغ سينه و ساق پاهاى شتر . و القى بوانيه يعنى ثابت ايستاد . بواهد ( bav hed ) ج ا . ع . بلاها و سختيها . بواهمه ( be - v heme ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - از ترس . و به گمان . بوايج ( bav yej ) و بوائج ( bav ej ) ع . ج بايجة و بائجة . بوايع ( bav ye ' ) و بوائع ( bav e ' ) ع . ج بايع و بائع . بوايق ( bav yeq ) و بوائق ( bav eq ) ع . ج بايقة و بائقة . بوايك ( bav yek ) و بوائك ( bav ek ) ع . ج بايكة . و بائكة . بوب ( bub ) ا . پ . يوب و فرش و بساط خانه . بوب ( bub ) ا خ . ع . دهى در مصر و آن را بلقينة نيز گويند . بوءب ( boab ) ا . ع . اسب نجيب كوتاه قد درشت گوشت گشاده گام . بوبا ( bovb ) ا . پ . آشى كه از گوشت بز كوهى پزند . بوباة ( bavb t ) ا خ . ع . بيابان و عقبه‌اى دشوار گذار در راه يمن . بوباش ( bub c ) ص . پ . قديم و جاويد و هميشه و سرمد . بوب‌اندين ( bubandin ) ا . پ . عمارت قصر . و خيمه . بوبراقش ( bu - bar qec ) ا . پ . بوقلمون . بوبر ( bovbar ) و ( bubar ) و بوبرد ( bubard ) ا . پ . بلبل . بوبردك ( bubardak ) ا . پ . مصغر بوبرد يعنى بلبل خرد . بوبش ( bubac ) ا . پ . ميل و خواهش . و شانه و مشط . و مرغى كه داراى پاهاى دراز است . بوبك ( bovbak ) ا . پ . دختر بكر و دوشيزه . و هدهد و مرغ سليمان . بوبكر ( bu - bakr ) ا خ . ع . ابو بكر عبد الله بن ابى قحافه خليفهء اول رضى اللّه عنه . بوءبوء ( bo ' - bo ' ) ا . ع . اصل يقال هو فى بوء بوء الكرم : او اصل كرم است . و كذلك هو فى بوء بوء المجد : او اصل مجد است . و مهتر زيرك . و سر سرمه‌دان . و مردم چشم . و ميانهء چيزى . بؤبؤ ( bo ' - bo ' ) ا . ع . دانشمند . بوبو ( bu - bu ) ا . پ . هدهد . و آواز هدهد . و در بعضى جاها زنان خواهر خود را بوبو خوانند . بوبويه ( bubuye ) ا . پ . هدهد . بوبه ( bube ) ا . پ . آرزو . و آرزومندى و تمنى . و هدهد . بوپرست ( bov - parast ) ا . پ . مر . بوىپرست . بوت ( but ) ا . ع . درختى شبيه بز عرور . بوتا ( bovt ) ا . پ . شتر جوان و شتر بچه . بوتات ( but t ) ا . پ . حساب مخارج اهل خانه . و نيز مخارج بازار - و گفته‌اند اين لفظ مأخوذ از بيوتات تازى مىباشد . بوتاتى ( but ti ) ص . پ . منسوب به بوتات كه مخارج اهل خانه باشد . بوتراب ( bu - tor b ) ا خ . پ . كنيهء حضرت امير المؤمنين على بن ابى طالب عليه السلام . و در سبب تسميه به اين كنيت گفته‌اند روزى آن جناب به حالت غم و غصه بر زمين مسجد استراحت فرموده در اين بين حضرت پيغمبر صلى اللّه عليه و آله آمده رخسار و اندام او را از خاك و گردآلوده ديد از راه شفقت براى بيدار كردنش فرمود قم يا ابا تراب . و حضرت امير المؤمنين اين كنيت را بسيار دوست مىداشت و به آن تفاخر مىفرمود . بوتقة ( butaqat ) ا . ع . معرب بوتهء فارسى كه بوتهء زرگرى باشد . بوتقى ( butaqiy ) ا . ع . منسوب به بوته كه دهى است در مرو . بوته ( bovte ) ا . پ . خار . و هر گياه پر شاخ و برگى كه چندان بلند نشود و به زمين نزديك بود . و نوعا رستنى كوچكتر از درخت را بوته مىنامند . و بچهء آدمى و ساير حيوانات عموما و بچهء شتر خصوصا . و لكه و داغ . و گلى كه بر وى پارچه و جز آن نقش مىكنند . و نشانهء تير . و ظرفى كه از گل حكمت سازند . و طلا و نقره و مانند آن را در آن بگذارند و آن را بوتهء زرگرى نامند . و ا خ . دهى