على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

640

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

ظفر يافتم بوى . و يق لان بلت بك يدى لا تفارقنى او تؤدى حقى و بللت فلانا : گرفتم فلان را . و بللت به بللا و بلالة و بلولا : مبتلا شدم به آن . و در آويختم بوى و ما بللت به : نيافتم و ندانستم آن را . و بل الرجل بللا : فاجر گرديد آن مرد . و بللت به : سخت‌گير شدم . و شفا يافتم به آن . بلل ( belal ) ا . ع . صمغ گياه عرفط . بلل ( bolal ) ا . ع . تخم و بذر . و تخم ريزى . بللات ( balal t ) ا . ع . بقيهء عشق . بللة ( balalat ) ا . ع . رطوبت و ترى يق طويت السقاء على بللته . بللة ( balalat ) و ( bololat ) ا . ع . بقيه . و بقيهء عشق . و عيب يق طويته على بللته اى على ما فيه من العيب . بللة ( bolalat ) ا . ع . حالت . و عادت . و زى يق كيف بللتك اى حالك . بللة ( bololat ) و ( bolalat ) ا . ع . رطوبت و ترى . بلم ( balm ) م . ع . بلمت الناقة بلما ( از باب نصر ) : گشن خواه شد آن ماده‌شتر . و آماسيده فرج گرديد از بسيارى آرزوى نر . بلم ( balam ) ا . ع . ماهيان ريزه . و سخت آرزومندى ماده شتر بفحل . و آماسيدگى فرج آن از شدت آرزومندى نر . بلما ( balm ) ص . پ . ضخيم و كلفت . و هموار و نرم مانند نان . بلماء ( balm ) ا . ع . شب ماه تمام و شب بدر . بلماج ( bolm j ) و ( bolam j ) ا . پ . نوعى از كاچى كه آش بىگوشت رقيق آبكى باشد . بلمة ( balamat ) ا . ع . سخت آرزومندى ناقه بفحل . و آماسيدگى فرج آن از شدت آرزومندى نر يق بها بلمة شديدة . و آماسيدگى لب . بلمليدن ( balmalidan ) ف ل . پ . لنديدن . و خشمگين شدن و آزرده شدن . و بىصبر شدن و بىطاقت گشتن . بلمون ( balmun ) ا . پ . ساذج صحرائى كه بتازى عرفج‌برى گويند . بلمه ( balme ) ا . پ . مردم ريش دراز . بلمه ( balme ) و ( bolme ) ا . پ . موى انبوه و دراز . و پايه و زينه و نردبان . بلمه‌ريش ( balme - ric ) ص . پ . دراز ريش . بلنتع ( balanta ' ) ص . ع . ماهر و داناى هر چيز مانند بلتع . بلنتعة ( balantaat ) ا . ع . زن زبان دراز بسيارگوى مانند بلتعة . بلنج ( balanj ) و ( belenj ) ا . پ . اندازه و مبلغ . و مقدار . بلنجا ( bolanj ) ا . پ . جاى بلند . بلنجاسپ ( belenj sp ) و بلنجاسف ( belenj sf ) ا . پ . بومادران . بلنجمشك ( balanjmock ) ا . پ . فرنجشمك و بالنگو . بلند ( baland ) و ( boland ) ص . پ . نقيض پست . و مرتفع و عالى و سرفراز . و بالائين و نقيض كوتاه كه دراز باشد . و بلند افتادن ف ل . : گران قدر و گران قيمت شدن . و بلند پروازى كردن : هوس كردن . و بالا برآمدن . و بلند شدن : افراخته شدن شمشير . و دراز شدن شب . و برخاستن و بلند شنيدن : سنگين شدن گوش . و بلند انداختن ف م . : بىنهايت ستايش كردن . و بلند برداشتن : افراختن . و ستودن . و بلند كردن : برداشتن . و افراختن . و بزرگ كردن . و دراز كردن . و بلند ديدن با احترام نگريستن . و احترام كردن . و ف ل . شگفت كردن . بلند ( baland ) و ( beland ) ا . پ . سردر و دريچه . و چهارچوبهء در خانه . بلند ( baland ) ا . ع . بيخ حنا . بلند اختر ( baland - axtar ) ص . پ . خوشبخت . بلند اراده ( baland - er de ) ا . پ . حرص و آز . و ص . حريص و آزمند . بلنداركان ( baland - ark n ) ص . پ . باقدرت . و با عظمت و حشمت . بلندآشيان ( baland - cy n ) ا . پ . آشيانه‌اى كه در جاهاى مرتفع ساخته شده باشد . بلندافسر ( baland - afsar ) ص . پ . آنكه تاج رفعت و عظمت بر سر نهاده باشد . بلنداقبال ( baland - eqb l ) ص . پ . كسى كه داراى بخت بلند باشد . بلنداقتدار ( baland - eqted r ) ص . پ . كسى كه داراى قدرت و توانائى بسيار بود . بلندانيدن ( baland nidan ) ف ل . پ . افراخته شدن . و ف م . افراختن كنانيدن . بلندآواز ( baland - v z ) ص . پ . كسى كه داراى بانگ بلند باشد . و نيك‌نام . بلندباز ( baland - b z ) ص . پ . آنكه با گرو عالى قماربازى مىكند . بلندبالا ( baland - b l ) ص . پ . بلند قد و بلند قامت . بلندبانگ ( baland - b ng ) ص . پ . صدادار و داراى بانگ بلند . بلندبخت ( baland - baxt ) ص . پ . نيكبخت . بلندبين ( baland - bin ) ص . پ . داناى اسرار غيبى و صاحب كشف و كرامات .