على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

641

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

و جاه‌طلب . بلندپايه ( baland - p ye ) ص . پ . صاحب شأن و شوكت . و برتر از ساير مردم . بلندپر ( baland - par ) ص . پ . داراى پرش بلند و مرتفع . بلندپرواز ( baland - parv z ) ص . پ . مايل برفعت و عظمت . و داراى پرش بلند و مرتفع . و لاف‌زن . بلندپروازى ( baland - parv zi ) و بلندپرى ( baland - pari ) ا . پ . حرص . و هوى و هوس . و لاف‌زنى . و خودستائى . بلندتر ( baland - tar ) ص . پ . مرتفعتر و درازتر . بلندترين ( baland - tarin ) ص . پ . مرتفعترين و درازترين . بلندتلاش ( baland - tal c ) ص . پ . آنكه پيروى مىكند مقاصد عالى را . و جاه‌طلب . بلندجاه ( baland - j h ) ص . پ . عالى مقام . و برداشته شدهء بر سرافرازى . بلندح ( balandah ) ص . ع . كوتاه و فربه يق ناقة بلندح . بلندحوصله ( baland - havsale ) ص . پ . حريص و آزمند . بلنددوش ( baland - dovc ) ص . پ . آنكه داراى دوش بلند باشد . بلندر ( balandar ) ص . پ . بلندتر . بلندرين ( balandarin ) ص . پ . بلندترين . بلندسايه ( baland - s ye ) ا . پ . حمايت شخص مقتدر و مهربان و مشفق . بلندصفير ( baland - safir ) ا . پ . صفير يا صوت بلند . بلندقامت ( baland - q mat ) و بلند قد ( baland - qad ) ص . پ . داراى قد و بالاى بلند و دراز . بلندكوكب ( baland - kovkab ) ص پ . خوشبخت و خوش ستاره . بلندگراى ( baland - ger y ) ص . پ . كسى كه كه ميل بعظمت و رفعت مىكند . بلندم ( balandam ) ا . ع . بالاى سينه . و يا حلقوم . و آنچه متصل باشد بحلقوم از مرى . و يا آنچه جنبان باشد از حلقوم اسب . و مرد كندخاطر . و شمشير كند . بلندمحل ( baland - mahal ) و بلند مرتبه ( baland - martabe ) و بلندمكان ( baland - mak n ) ص . پ . داراى جا و مقام و درجه و وضع بلند . بلندنام ( baland - n m ) ص . پ . نيكنام و مشهور . بلندنظر ( baland - nazar ) و بلندنگاه ( baland - neg h ) ص . پ . جاه‌طلب و شهرت‌طلب . بلندنوا ( baland - nav ) ص . پ . بلندآواز . بلندوپست ( balando - past ) ا . پ . بالا و پائين . و آسمان و زمين . و بالاى كوه و پائين دره . بلندوپست‌ديده ( balando - past - dide ) ص . پ . كارآزموده . و كسى كه روز نيك و روز بد هر دو را ديده . بلندهمت ( baland - hemmat ) ص . پ . كسى كه قصد و نيت وى احسان و نيكوئى و خوبى بدرجهء اعلا باشد . و نيك نهاد . بلندى ( baland ) ا . ع . پهنا . بلندى ( balandi ) ا . پ . - نقيض پستى - برآمدگى . - و نقيض كوتاهى - درازى . و بزرگى و افراختگى . و ارتفاع . و قله . بلنديدن ( balandidan ) ف ل . پ . افراخته شدن . و ف م . افراختن . بلندگراى ( balandi - ger y ) ا . پ . كجى چيزهاى بلند و مرتفع . بلندين ( balandin ) ا . پ . چوب بالائين در خانه . و چهارچوب در خانه . بلنزى ( balanz ) ا . ع . اشتر ستبر استوار اندام . بلنسم ( balansam ) ا . ع . قطران . بلنسية ( balansiat ) ا خ . ع . شهرى در جانب شرقى اندلس . بلنصاة ( balans t ) ا . ع . يك نوع تره ج : بلنصى ( balans ) . و مرغى كه بيضهء سبز مىدهد . ج : بلاصى . بلنصى ( balans ) ع . ج بلنصاة ( balans t ) و بلصوص ( balsus ) و يا بلنصى واحد است و بلصوص جمع . و يا بلنصى مادهء آن مرغ و بلصوص نر آن . و يا برعكس است . بلنط ( balnat ) ا . ع . يك قسم سنگى مانند رخام و از آن نرم‌تر . بلنقع ( balanqa ' ) ص . ع . طريق صلنقع بلنقع : راه پيدا و روشن . بلنگمشت ( balangmoct ) و بلنگمشك ( balangmock ) ا . پ . فرنجشمك و بالنگوى خودرو . بلنگيدن ( bolangidan ) ف ل . پ . توقف كردن و لنگيدن . بلنياس ( belni s ) ا خ . پ . - مأخوذ از لاتينى - شهرى بر سواحل حمص . بلو ( balv ) م . ع . بلا بلوا و بلاء . مر . بلاء . بلو ( belv ) ص . ع . فلان بلو اسفار : فلان سفر آزموده و كهن و لاغر گشته است در به آن . و بلو شر يعنى غالب بر بدى و آزموده كار است در آن . و بلو مال : دانندهء مصالح مال و سياست آن است . ج : ابلاء ( abl ' ) مر . بلى . بلوا ( balv ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شورش و غوغا و هنگامه و ازدحام . و عدم