على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
623
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
بفضل الله ( be - fazlell h ) پ . كلمهء مأخوذ از تازى كه در استقبال امور استعمال مىكنند يعنى به بخشش خداوند عالميان . بفكين ( bafkin ) ا . پ . بلغت زند كوشك و بالاخانه . بفم ( bafm ) و ( bafam ) ا . پ . اندوه و دلگيرى . و ص . اندوهگين و دلتنگ . و فرومانده . بفنج ( bafnaj ) ا . پ . نوعى از مار . و مارى كه بمردم گزند رساند . بفور ( be - fovr ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - فى الفور و در حال . و به زودى . بق ( baqq ) ص . ع . رجل لق بق : مرد بسيارگوى . بق ( baqq ) ع . ج بقة ( baqqat ) . و شجرة البق ا . : درخت آغال پشه . و بق الحيطان : ساس . بق ( baqq ) م : ع . بق بقا ( از باب نصر ) : فراخ عظمت و بزرگى گرديد . و بق عياله : جدا نمود عيال خود را . و بق ماله : پراكنده ساخت مال خويش را . و بق العطية : فراخ كرد عطا و بخشش را . و بق النبت : رست گياه . و بق الجراب : شكافت انبان را . و بقت المراة : بسيار اولاد شد آن زن . و بق على القوم بقا و بقاقا : بسيار بقبق كرد بآنقوم . و بقت السماء : سخت باريد . بقا ( baq ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زيست و زندگانى . و ثبات و پايدارى و هميشگى . و داربقا و يا كشور بقا : آخرت . بقاء ( baq ' ) ا . ع . زيست و زندگانى . بقاء ( baq ' ) م . ع . بقى بقاء و بقى و بقيا . مر . بقى ( baqy ) و ( baq ) . بقار ( baqq r ) ا . ع . فروشندهء ستور . و چوپان و گلهبان . و آهنگر . و نام قسمى از بازى . و ا خ . نام وادى و يا موضعى كثير الجن . بقار ( boqq r ) ع . ج بقرة ( baqarat ) . بقارى ( boq r ) و ( boqq r ) ا . ع . بلا . و دروغ صريح . و بدبختى . بقارى ( baqq riy ) و بقارية ( baqq riyat ) ص . ع . چوب استوار و محكم . و عصا بقارية : چوب دستى سخت . بقاط ( boq t ) ا . ع . مشتى از پينو . بقاط ( boqq t ) ا . ع . ثفل دانهء حنظل . بقاع ( beq ' ) ع . ج بقعة ( boq'at ) و ( baq'at ) . و بقاع الكلب ا خ . : نام موضعى نزديك دمشق . بقاع ( beq ' ) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - بقعهها . و خانهها و سرايها . و بقاع خير : صومعه و خانقاه . و تكيه . و بقاع سپهر ارتفاع : عمارتهائى كه مانند آسمان بلند و مرتفع است . بقاع ( baq ' ) ا . پ . اصابه خرء بقاع يعنى رسيد او را غبار و عرق و قدرى از آن در بدنش باقى است . و خرء بقاع ( baq en ) نيز گويند . بقاعده ( be - q ede ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - به ترتيب و با نظم . و موافق ترتيب و انتظام و موافق قاعده و قانون . بقاق ( baq q ) م . ع . بق بقا و بقاقا . مر . بق ( baqq ) . بقاق ( baq q ) ا . ع . متاع ردى خانه . و خس و خاشاك وادى . و نام مرغى بسيار آواز . و مرد بسيارگوى . بقاقة ( baq qat ) ا . ع . مرد بسيارگوى - و التاء للمبالغة - و واحد بقاق يعنى يك مرغ بسيار آواز . بقال ( baqq l ) ا . ع . ترهفروش . و غلهفروش - لغت عامى است - و صحيح بدال است بدال مهمله . بقال ( baqq l ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مأكولات فروش از قبيل غله و بقولات و ماست و پنير و روغن و كشك و عسل و شيره و سركه و آبغوره و خرما و ساير ميوجات . بقالة ( baq lat ) ص . ع . ارض بقالة : زمين ترهزار . بقامة ( boq mat ) ا . ع . خلاصهء پشم كه در رشتن به كار برند . و ريزههاى پشم و جز آن كه در وقت ندافى پريده باشد و در رشتن نيايد . و تراشهء درودگران . و مردم كمعقل سست راى . بقاوة ( baq vat ) م . ع . بقاه بعينه بقاوة ( از باب نصر ) : نگريست و نظر كرد بسوى وى . و بقوته بقوا و بقاوة : انتظار كردم او را . و حفظ و نگاهبانى وى نمودم . بقاوة ( baq vat ) م . ع . ابقه بقاوتك مالك ( بصيغهء امر ) يعنى نگاهدار او را چنان كه نگاه مىدارى مال خود را . و كذلك ابقه بقوتك مالك . بقاول ( baq val ) و ( baq vol ) ا . پ . مر . بكاول . بقاى ( baq y ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بقا و ثبات . و هميشگى و پايدارى . بقايا ( baq y ) ع . ج بقية ( baqiyat ) . بقايا ( baq y ) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - باقىماندهها و تتمهها . و آثار و رسوم . بقباق ( baqb q ) ا . ع . دهان . و ص . مرد بسيارگوى يق رجل لقلاق بقباق . بقبقة ( baqbaqat ) ا . ع . بانگ كوزه در آب و مانند آن . بقبقة ( baqbaqat ) م . ع . بقبق علينا الكلام بقبقة : پريشان گفت و طول داد