على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
622
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
بغور ( boqur ) م . ع . بغر النجم بغورا ( از باب فتح ) : افتاد پروين و دليل باران گرديد . بغوم ( baqum ) ص ع . ظبية بغوم : آهوئى كه بسوى بچهء خود بنرمترين آواز بانگ كند . بغوم ( baqum ) ا خ . ع . نام دخت معدل كه صحابيه بود . بغوم ( boqum ) م . ع . بغم بغاما و بغوما . مر . بغام ( boq m ) . بغوى ( baqaviy ) ص . ع . منسوب بقريهء بغثور . بغى ( baqy ) ا . ع . خرامش و بناز رفتن اسب . و امة و داه . ج : بغايا و باران بسيار . و بغى السماء : معظم باران آن . و برئ جرحه على بغى : به شد جراحت آن و چيزى از فساد در آن باقى ماند . بغى ( baqy ) م . ع . بغيت الشيئ بغيا و بغى و بغاء و بغية ( boqyatan ) و بغية ( beqyatan ) ( از باب ضرب ) : جستم آن چيز را . و بغاه الشيئ : بر طلب آن چيز داشت او را . و بغت الامة بغيا : زنا كرد . و بغى عليه : ستم نمود . و تعدى كرد و عدول كرد از حق . و نافرمانى نمود . و تجاوز كرد از حد . و دروغ گفت . و بغى الفرس فى مشيه : بناز خراميد آن اسب . و سرعت نمود . و بغى الشيئ : بتأمل نگريست بسوى آن چيز . و انتظار كرد . و بغى الوادى اى جاوز حده . و بغى الجرح : آماس كرد ريش . و بغت السماء : سخت باران باريد . بغى ( baqy ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نافرمانى . و گمراهى و ضلالت . و بغى كردن ف م . : نافرمانى كردن و ياغى شدن . بغى ( boq ) م . ع . بغى بغيا و بغى . مر . بغى ( baqy ) . بغى ( baqiy ) ص . ع . داه و زن زناكار . ج : بغايا . و بسيار جستجوكننده و ريزهكارى نماينده در ديدن . بغيار ( baqy r ) و بغياز ( baqy z ) ا . پ . شاگردانه يعنى پول اندكى كه علاوه بر اجرت استاد بشاگرد دهند . و شيرينى و يا بهاى شيرينى كه در وقت جامهء نو پوشيدن بخش كنند . و مژده و نويد . بغيازى ( baqy zi ) ا . پ . نويد و مژدگانى . و شاگردانه . بغيان ( boqy n ) ع . ج باغى . بغيبغ ( boqaybeq ) ص . ع . - مصغر بغبع - چاهى كه آبش نزديك باشد . و فحل فربه از آهو . و عدا طلقا بغيبغا : وقتى گويند كه دور ندود . بغيبغة ( boqaybeqat ) ا خ . ع . ملكى و چاهى متعلق بآل آن حضرت صلى اللّه عليه و آله . بغية ( beqyat ) و ( boqyat ) م . ع . بغى بغيا و بغيه و بغية و بغاء و بغى . مر . بغى ( baqy ) . بغية ( beqyat ) و ( boqyat ) ا . ع . حاجت و مطلوب يق لى فى بنى فلان بغية و كذلك بغية . بغية ( baqiyat ) ا . ع . مطلوب و حاجت گمشدهاى كه آن را جويند . و طلايه . ج : بغايا . بغيث ( baqis ) ا . ع . گندم . و گندم مخلوط بجو . بغيثاء ( boqays ' ) ا . ع . - مصغرا - جاى باردان از شتر . به غير ( baqir ) ص . ع . شترى كه به بيمارى بغر مبتلا باشد . ج : بغارى ( baq r ) و ( boq r ) . به غير ( be - qayr ) پ . كلمهء استثناى مأخوذ از تازى يعنى مگر . و بدون و بجز . و باستثناء . بغيض ( baqiz ) ا خ . ع . پدر قبيلهاى از قيس . و بغيض تميمى : يكى از اصحاب بود كه آن حضرت صلى اللّه عليه و آله وى را حبيب خواند . بغيض ( baqiz ) ص . ع . دشمن . بف ( baf ) ا . پ . افزار جولاهگان كه دفتين نيز گويند . بفا ( baf ) ا . پ . - مأخوذ از هندى . سبوس مانندى كه از بن مويهاى سر ريزد . بفار ( baf r ) ا . پ . مر . بغاز . بفاصله ( be - f sele ) م ف پ . - مأخوذ از تازى - از همدور . و در ميان . بفتره ( baftere ) ا . پ . دانه و چينهء مرغان . بفترى ( baftari ) ا . پ . بف و دفتين و كارگاه جولاهى . بفج ( bafj ) ا . پ . كف دهان . و آبى كه در وقت سخن گفتن از دهان مردم بيرون افتد . و ص . كسى كه در وقت سخن گفتن آب از دهانش ريزد . و دهانى كه پيوسته از آن آب ريزد . و لب ستبرى كه از خشم و قهر فروهشته باشد . بفجم ( bafjam ) م ف . پ . بسيار و فراوان . بفجم ( bafjam ) ا . پ . پارچهاى كه بر سر چوب درازى به بندند . و هرگاه نثار بپاشند نثارچيان بدان از هوا نثار ربايند . بفده ( bafde ) ا . پ . بفتره و چينه و دانهء مرغان . بفردا ( be - fard ) م ف . پ . فردا . و تا فردا . بفرما ! ( be - farm ) پ . كلمهء امر يعنى فرمايش كن و بگو . بفرود ( be - forovd ) م ف . پ . پائين . و به سمت پائين . بفش ( bafc ) ا . پ . - مأخوذ از هندى - عظمت و شكوه . و كروفر .