على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
49
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
و سرگردان شدن ف ل . : ابله شدن . و گمراه شدن و راه گم كردن . آوارهگير ( v re - gir ) ا . پ . محاسب و حسابكننده . آوارى ( v ri ) ا . پ . بيكارى . و بيخانمانى . آواريدن ( v ridan ) ف م . پ . خوردن و بلعيدن . و گوارانيدن . و ف ل . گفتگو نمودن . آواز ( vaz ) ا . پ . صدا و بانگ . و نعرهء بلند . و غنا و آهنگ و نغمه . و شهرت و نيك نامى . و انعكاس صدا . و آواز دادن و آواز زدن و آواز كردن ف م . : صدا كردن و طلب كردن و خواندن . و دعوت كردن . و ف ل . : بانگ زدن و فرياد كردن . و آواز گرفتن افتادن صدا و آواز به نحوى كه صدا از حلقوم خارج نشود و شنيده نگردد . و آواز گشتن : شهره شدن و مشهور گرديدن . آوازك ( v zak ) ا . پ . مصغر آواز يعنى آواز كوچك . و لذت . و مزه . آوازناك ( v z - n k ) ص . پ . منسوب به آواز و صوتى . وا . هنگام ساز . آوازه ( v ze ) ا . پ . شهرت . و گفتار . و حرف بلند و انعكاس صوت ، و چند نغمهء از موسيقى كه آنها را شش آوازه گويند و عبارتند از سلمك و شهناز و مايه و نوروز و گردانيه و گوشت . و آوازه گشتن ف ل . : شهره شدن و مشهور گرديدن . آوازه ( v ze ) ا خ . پ . دزى كه پرموده نام پسر ساوه پادشاه تركستان ساخته بود و گويند بهرام چوبينه پدر او را كه ساوه باشد در نزديكى هرات بكشت و وى گنج هاى خود را براى محفوظ بودن بدان دز فرستاد و خود برزم آمده پس از هزيمت در آن دز محصور ماند . آوازيدن ( v zidan ) ف ل . پ . فرياد كردن و هراى كشيدن . و فرياد كردن از روى شعف و شادى . و ف م . : صدا كردن . آوام ( v m ) ا . پ . وام و دين و قرض . آوان ( v n ) ع . ج آن . آواه ( v h ) ا . پ . انعكاس صوت . آواها ( v - h ) ج ا . پ . كارها و شغلها و مزدوريها . و خوراكها و خوردنيها . آواى ( v y ) ا . پ . آواز بلند . آوة ( vat ) ا خ ع . نام شهرى نزديك رى . آوخ ! ( vax ) پ . - مخفف آواخ - كلمهء افسوس . آوخ ( vax ) ا . پ . بهره و حصه و نصيب و قسمت . آوخ ( vax ) ص . پ . مبارك و خجسته . و خوب و خوش . و ظريف و لطيف . آود ( vad ) ص . ع . كج و مايل و كوز . و اين صفت را در مذكر استعمال مىكنند و اوداء را در مونث . آور ( var ) ص . پ . يقين و راست و درست و محقق و ؟ ؟ ؟ زشت و بدشكل و كريه المنظر . و ؟ ؟ ؟ مالك و صاحب و دارنده . وا . گفتار به دو سخن و زشت . و ا خ . نام فلك هفتم كه فلك زحل بود . و بيخ آور ص . : گياهى كه ريشهاش سخت بود . و جنگآور : بهادر و غازى . و دلآور : شجاع و دلير و زورآور : قوى و توانا . آورجه ( var - je ) ا . پ . مخفف آوارجه . آورچه ( var - c ) ا . پ . مخفف آوارچه . آورد ( vard ) ا . پ . جنگ و نبرد و پيكار و كارزار و رزم و هيجا . و آورد كردن ف م . : نبرد كردن و جنگ كردن . آوردگاه ( vard - g h ) ا . پ . محل جنگ و جدال و رزمگاه و معركهء جنگ . آوردن ( vardan ) و ( vordan ) ف م . پ . چيزى را بجانب كسى حمل كردن - ضد بردن - و رسانيدن . و حاضر كردن . و شرح دادن . و نسبت دادن . و استدلال نمودن . و اظهار داشتن . و سبب شدن . و يا حاصل كردن . و بجا آوردن ف م . : تشكيل دادن . و صورت دادن . و عرضه داشتن . و بصلاح آوردن كار : تصحيح كردن و . درست كردن . و بيرون آوردن : استخراج كردن . و محصول دادن مانند زمين . و درآوردن : مخفى كردن سبب چيزى . و نهفتن و پنهان كردن . و آشكار كردن . و بدرون بردن . و حمله كردن . و ياد آوردن : بخاطر گذراندن و متذكر كردن . و ف ل . متذكر شدن . آوردنى ( vardani ) ص . پ . لايق هديه و سزاوار پيشكش و شايستهء تحفه . آورده ( varde ) ص . پ . حاضر شده و رسانيده . و آوردهاند : از اصطلاحات نويسندگان يعنى گفتهاند و بيان كردهاند . و آب آورده : چيزى كه بىرنج حاصل آمده باشد . وا . آزارى كه در سم و ناخن و يا چنگل بروز كند و داخس . و آورده آمدن ف م . : قبول آورده كردن . و ف ل . رسيده و حاضر شدن . و آورده شدن : حاضر شدن و رسيده شدن . آورسر ( var - sar ) ا خ . پ . ستارهء مشترى و برجيس . آورگ ( varag ) ا . پ . باد پيچ و مهد و چنباول . آورگوش ( var - gowc ) ا . پ . سختتر جزء از گوش . و گوشواره و آويزهء گوش . آورند ( vrand ) ا خ . پ . دجله يعنى رودخانهء بزرگى كه در آسياى غربى از محل