على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
615
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
بطيطة ( bottaytat ) ا . ع . مصغر بطيطة . بطين ( batin ) ص . ع . آنكه شكم وى پر باشد . و كلان شكم يق رجل بطين . و دور و بعيد . و ا خ . نام اسبى و لقب مردى . بطين ( botayn ) ا . ع . مصغر بطن . و ا خ . نام شاعرى . و باصطلاح نجوم منزل دويم از منازل قمر كه در شكم برج حمل واقع گشته و آن سه ستارهء خرد است كه بر صورت ديگپايه واقع شده . و ذو البطين : لقب اسامة بن زيد رضى اللّه عنه . بظ ( bazz ) م . ع . بظ المغنى بظا ( از باب نصر ) : راست كرد آن مغنى تار ساز را تا بنوازد . بظ ( bazz ) ص . ع . فظ بظ : درشت و ستبر . بظا ( boz ) ا . ع . گوشت پارههاى بر هم نشسته . بظارة ( boz rat ) و ( baz rat ) ا . ع . تلاق . و آنچه را كه خافضه از زن قطع مىكند . بظارة ( boz rat ) ا . ع . تندى ميان لب پائين . و سرپستان گوسپند . و بظارة الشاة : تندى كنارهء فرج گوسپند . بظارة ( bez rat ) ا . ع . آواز و صداى لب در هنگام بوسه . به ظاهر ( be - z her ) م ف . ع . - مأخوذ از تازى - ظاهرا . و آشكارا و بطور وضوح . بظر ( bazr ) ا . ع . تلاق . ج : بظور ( bozur ) و درشتم گويند امصص بظر فلانة . بظر ( bazar ) ا . ع . دراز تلاقى . و انگشترى . بظر ( bazar ) م . ع . بظر الرجل بظرا ( از باب سمع ) : با بظرة گرديد آن مرد . و نيز بظر : دراز تلاق شدن . بظر ( bozr ) ع . ج بظراء ( bazr ' ) . بظراء ( bazr ' ) ص . ع . امة بظراء : داه دراز تلاق ختنه ناكرده . ج : بظر ( bozr ) . و درشتم گويند يا ابن البظراء . بظرا ( bezran ) ا . ع . رايگان يق ذهب دمه بظرا . بظرة ( bazrat ) ا . ع . زنى كه در بغلش موى كم باشد . و حلقهء انگشترى بدون نگين . بظرة ( bozrat ) ا . ع . تندى ميان لب بالائين . بظرة ( bezrat ) ا . ع . رايگان . بظرم ( bazram ) ا . ع . انگشترى . بظريرة ( bezrirat ) ص . ع . زن بىشرم زبان دراز . بظماج ( bezm j ) ا . ع . قسمى از جامهء پرزدار مانند مخمل . و يا جامهاى كه ميان آن پرز دارد و كنارههاى آن داراى نقش و نگار باشد . بظو ( bazv ) م . ع . بضالحمه بظوا ( از باب نصر ) : آكنده گرديد گوشت وى و خظيت المراة و بظيت ( از باب سمع ) : از اتباع است يعنى فربه و آكنده گوشت گرديد آن زن . بظور ( bozur ) ع . ج بظر ( bazr ) . بظهور آمدن ( be - zohur - madan ) ف ل . پ : ظاهر شدن . و بيرون آمدن و سرزدن . و اجرا شدن و انجام داده شدن . بظيظ ( baziz ) ص . ع . غلام بظيظ : پسر فربه نازك اندام . بع ( ba ' ' ) م . ع . بع الخمر بعا ( از باب نصر و ضرب ) : پريشان ريخت شراب را . و بع الحساب بعا و بعاعا ( از باب ضرب ) : پيوسته باريد ابر . بعابعة ( ba beat ) ج ا . ع . درويشان . و مردمان بومى . بعاث ( bo s ) و ( ba s ) و ( be s ) ا خ . ع . موضعى نزديك مدينه مراوس را . و يوم بعاث : روز جنگ اوس و خزرج . بعائط ( ba set ) ع . ج بعثط ( bo'sot ) . بعاد ( be d ) م . ع . باعده مباعدة و بعادا . مر . مباعدة . بعاد ( be d ) ا . ع . لعن . بعاد ( bo d ) ص . ع . بعيد و دور . بعار ( be r ) م . ع . پشكل افگندن - مانند مباعرة . بعار ( bo r ) ا . ع . بر درخت كنار . بعار ( ba ' r ) ا خ . ع . موضعى . و لقب مردى . بعاس ( be s ) ع . ج بعوس ( baus ) . بعاع ( ba ' ) ا . ع . يك نوع ترهء نرم . و رخت جهاز . و گرانى ابراز باران . و متاع افتادهء روز غارت . و القى عليه بعاعه اى نفسه . و القى السحاب بعاعه يعنى همهء باران خود را ريخت آن ابر . بعاع ( ba ' ) م . ع . بع بعا و بعاعا . مر . بع ( ba ' ' ) . بعاق ( bo q ) ا . ع . دشت آواز . بعاق ( bo q ) م . ع . بعق الوابل الارض بعاقا ( از باب نصر ) : شكافت آن باران بزرگ قطره زمين را . بعاق ( bo q ) و ( ba q ) و ( be q ) ا . ع . باران بزرگ قطرهء ناگاه بارنده . و سيل بزرگ . بعال ( be l ) م . ع . باعل مباعلة و بعالا . مر . مباعلة . بعال ( be l ) ع . ج بعل ( ba'l ) . بعال ( ba l ) ا خ . ع . زمينى نزديك عسفان . بعال ( bo l ) ا خ . ع . كوهى بارمنيه . بعايس ( ba yes ) و بعائس ( ba es ) ع . ج بعوس ( baus ) . بعبع ( ba'ba ' ) ا . ع . اول جوانى . و آواز