بضباضة ( bazb zat ) و بضة ( bazzat ) ص . ع . جارية بضباضة : دختر تنگ پوست آگنده گوشت . و كذلك جارية بضة . بضة ( bazzat ) ا . ع . شير ترش . بصز ( bazr ) ا . ع . تلاق - لغتى است در بظر . بصز ( bezr ) م ف . ع . ذهب دمه بضرا مضرا يعنى برايگان رفت خون آن . بضرة ( bazrat ) ا . ع . بطلان چيزى . بضض ( bazaz ) ا . ع . آب اندك . بضع ( baz ' ) م . ع . بضعه بضعا ( از باب فتح ) : بريد آن را . و بضع الشيئ : شكافت آن چيز را . و بضع اللحم : پاره پاره كرد آن گوشت را . و بضع فلان : كدخدا شد فلان . و بضع جاريته : جماع كرد با كنيزك خود . و بضع الشيئ : هويدا كرد آن چيز را . و بضع الشيئ : هويدا گرديد آن چيز ( لازم و متعدى ) . و بضع الدمع بضعا و بضوعا : رسيد اشك در چشم و نريخت . و بضعت جبهته : خوى كرد پيشانى او . و بضع زيد من الماء بضعا و بضوعا و بضاعا : سيراب شد زيد از آب و بضع من فلان بضوعا : بستوه آمد از فلان . بضع ( baz ' ) و ( bez ' ) ع . ج بضعة ( baz'at ) و ( bez'at ) . بضع ( boz ' ) ا . ع . جماع . و فرج . و كابين . و طلاق . و عقد نكاح . و ج : بضيع ( bazi ' ) . بضع ( bez ' ) و ( baz ' ) ا . ع . پاره‌اى از شب . و پاره‌اى از عدد - و هو ما بين الثلث الى التسع اوالى الخمس او ما بين الواحد الى الاربعة او من اربع الى تسع او هو سبع و اذا جاوزت لفظ العشر ذهب البضع لا يقال بضع و عشرون او يقال ذلك قال الفراء لا يذكر مع العشرة و العشرين الى التسعين و لا يقال بضع و مأة و لا بضع و الف . و قال بعض البضع ما بين العقدين من واحد الى عشرة و من احد عشر الى عشرين و مع المذكر بهاء و مع المؤنث بغيرهاء يق بضعة و عشرون رجلا و بضع و عشرون امراة و لا تعكس و البضع غير معدود لانه بمعنى القطعة . بضعات ( baza t ) ع . ج بضعة ( baz'at ) و ( bez'at ) . بضعة ( baz'at ) و ( bez'at ) ا . ع . پاره‌اى از گوشت . الحديث : فاطمة بضعة منى اى جزو منى . ج : بضع ( baz ' ) و ( bez ' ) و بضاع . و بضعات ( baza t ) . و گوشت بن دندان . بضعة ( bazaat ) ع . ج باضع . بضك ( bazk ) م . ع . بضكه بضكا ( از باب ضرب و يا نصر ) : بريد آن را . و لا يبضك الله يده : نبرد خداى دست او را . بضم ( bazm ) م . ع . بضم الزرع : ستبر دانه گرديد آن كشت . و بضم الحب : اندك سخت شد دانه ( و الفعل من نصر ) . بضم ( bozm ) ا . ع . نفس . و خوشهء نوخيز روزافزون . بضوض ( bazuz ) ص . ع . بئر بضوض : چاه كم آب . ج : بضاض . بضوض ( bozuz ) م . ع . بض بضا و بضوضا و بضيضا . مر . بض . بضوصة ( bozuzat ) م . ع . بض بضوضة و بضاضة . مر . بضاضة . بضوع ( bozu ' ) م . ع . بضع بضوعا و بضع بضعا و بضوعا . مر . بضع ( baz ' ) . بضوك ( bazuk ) ا . ع . شمشير بران . بضيض ( baziz ) م . ع . بض بضا و بضيضا و بضوضا . مر . بض . بضيضة ( bazizat ) ا . ع . زن تنگ پوست آكنده گوشت . و باران اندك . و ترى . و آب اندك يق ما فى السقاء بضيضة . بضيع ( bazi ' ) ا . ع . آداك و خشكى ميان دريا . و خوى روان شدهء از آدمى و ستور . و دريا . و آب گوارا . و شريك . و گوشت يق دابة كثيرة البضيع يعنى ستور پر گوشت و رجل خاطى البضيع يعنى مرد آكنده گوشت . و ا خ . لشكرگاهى متصل به يمن غير جده . و كوهى ج . بضع ( boz ' ) . بضيع ( bozay ' ) ا خ . ع . موضعى يا كوهى بشام . و موضعى بر چب شهر جار . بضيعة ( bazi'at ) ا . ع . شتر كتل . بط ( bat ) ا . پ . مرغابى . و صراحى شراب به شكل مرغابى . و بط سرخاب‌زاى : صراحى شراب . بط ( bat ) ع . بجاى باطل نويسند . بط ( batt ) ا . ع . نوعى از مرغابى - بطة يكى - و يستوى فيه المذكر و المؤنث . و ا خ . دهى در راه دقوق . و ابو الفتح بطى محدث منسوب به اين ده است . بطء ( bot ' ) و بطوء ( botu ' ) ا . ع . درنگى . و آهستگى و قولهم لم افعله بطء يا هذا يعنى نكرده‌ام آن كار را گاهى . بطء ( bot ' ) و بطاء ( bet ' ) م . ع . بطا بطء و بطاء ( از باب كرم ) : درنگ كرد . و آهستگى نمود . بطاء ( bet ' ) ع . ج بطئ ( bati ' ) . بطاح ( bet h ) ع . ج ابطح ( abtah ) و بطحاء ( bath ' ) و بطح ( bateh ) و قولهم بطاح بطح ( bottahon ) بطريق مبالغه است چنان كه اعوام عوم گويند . و قريش البطاح ج ا خ . : آنان كه ميان دو كوه مكه يعنى ابو قبيس و احمر سكونت داشتندى .