على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
604
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
بسياردانچ ( besy r - danej ) و بسيار دانه ( besy r - d ne ) ا . پ . نوعى از بقولات . بسيار دوست ( besy r - dust ) ص . پ . كسى كه داراى دوستان بسيار باشد و كسى كه محبوب بسيارى از مردم بود . بسيارفن ( besy r - fan ) ص . پ . داناى به بسيار از شعب علوم و ذو فنون . و كسى كه بسيارى از راههاى مكر و حيله را بداند . بسيارگو ( besy r - gu ) و بسيار گوى ( besy r - guy ) ص . پ . پرحرف و بسگوى . بسياروام ( besy r - v m ) ص . پ . مقروض و داراى وام بسيار . بسيارى ( besy ri ) ا . پ . كثرت و فراوانى و زيادتى . و تعدد . و درازى زمان و مدت و فاصله . بسيج ( basij ) و ( besij ) ا . پ . سلاح و ساز و جوشن . و سامان . و رخت سفر . و اسباب و سامان . و ساز و ساختگى و آمادگى . و قصد و اراده و عزم و عزيمت و ص . آماده و آمادهكننده . بسيجنده ( basijande ) ص . پ . آماده و مهياكننده و پوشندهء ساز جنگ . بسيجيدن ( basijidan ) ف ل . پ . پوشيدن ساز جنگ . و ساز سفر نمودن . و تدبير كردن . و ف م . سامان دادن . و كارى را آراسته و مهيا و آماده كردن . و انجام دادن . و قصد و آهنگ و اراده نمودن . بسيجيده ( basijide ) ص . پ . مرتب شده . و سامان داده شده و ساز سفر كرده شده . و مهيا شده . و قصد شده . بسيچ ( basic ) ا . پ . مر . بسيج . به سيد الانام ( be - sayyedel'an m ) پ . كلمهء سوگند يعنى سوگند به آقاى مردمان كه آن حضرت صلى اللّه عليه و آله باشد . بسيس ( basis ) ا . ع . طعام اندك . بسيسة ( basisat ) ا . ع . پست و سويق يا آرد يا قروت مطحون كه با روغن يا زيت خورند . و يا نانى كه آن را خشك كرده كوفته با شير و مانند آن خورند . بسيسة ( basisat ) م . ع . بس بسا و بسيسة مر . بس ( bass ) . بسيسى ( bessis ) م . ع . بئس بأسا و و بؤسا و بؤسا و بئيسا و بؤسى ( bo's ) و بئسى ( be's ) و بسيسى . مر . بؤس و بؤس . بسيط ( basit ) ص . ع . گسترده . و خالص بىآميغ . و زمين فراخ . و مرد فراخ زبان ج : بسط ( bosot ) . و فلان بسيط الجسم و الباع : فلان تناور و توانا است . و بسيط الوجه : درخشان روى از شادى و بسيط اليدين : جوانمرد . ج : بسط ( bosot ) وا . باصطلاح عروض بحر سيوم از بحور و بحر آن مستفعلن فاعلن بهشت مرتبه . بسيط ( basit ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - خالص و كامود و بىآميغ و جسم بسيط : جسم عنصرى . و بسيط زمين ا . : سطح زمين . بسيطة ( basitat ) ا . ع . زمين . و زمين فراخ هموار . و ماده شتر با بچه . و زن فراخ زبان . و ا خ . دهى بباديهء شام . بسيطة ( bosaytat ) - مصغرا - و ( basitat ) ا خ . ع . دهى بباديهء شام . و ذهب فى بسيطة - مصغرة غير مصروفة - يعنى رفت در زمين . بسيطه ( basite ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - خالص و بىآميغ . و اجسام بسيطه : اجسام عنصرى . بسيل ( basil ) ص . ع . شجاع و دلير . ج : بسلاء ( bosal ' ) و ترشروى از حشم و يا از شجاعت . بسيل ( basil ) ا . ع . مرد كريه منظر زشتروى . و باقيماندهء شراب كه شب در آوند مانده باشد . و ا خ . نام دهى . بسيل ( basyal ) ا خ . ع . بسيل الرومى الترجمان : از حواشى هارون الرشيد بوده . و خلف بن بسيل : از علماى اندلس است . بسيلة ( basilat ) ا . ع . تلخى مزهء چيزى . و پسماندهء از هر چيزى . بسيله ( basile ) ا . پ . نوعى از باقلاى صحرائى كوچكتر از باقلاى رسمى گويند مدر شير است . بسيم ( basim ) ص . پ . بلغت زند خوش مزه و لذيذ . بسيم ( basim ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - تبسمكننده و شادمان و مسرور و خرم و خوشحال . و متواضع . و خندان و بسيم : شادمان و تبسمكننده و گشادهروى . و بسيم بودن ف ل . : شادمان بودن . بش ( bac ) ا . پ . هر بندى عموما و بند آهن و برنج و يا نقره كه بر صندوق زنند خصوصا . و زراعت ديمى كه به آب باران عمل آيد . و قفل . بش ( boc ) ا . پ . كاكل آدمى . و يال اسب و ريشه و دامن . و ص . ناقص و ناتمام . بش ! ( bec ) پ . كلمهء امر يعنى بدهش . بش ( bacc ) ص . ع . هش بش : تازه روى خندان . بش ( bacc ) ا . ع . خوشروئى و شادمانى . بش ( bacc ) م . ع . بش بشا و بشاشة ( از باب سمع ) : تازهروى و شادمان گرديد . و نيز بش و بشاشة : به لطف كلام و تازهروئى و گشادگى پيشانى پيش آمدن كسى را . بشاءة ( bac at ) ا خ . ع . نام موضعى . بشار ( bec r ) و ( bac r ) ا . پ . زرافشانده شده و نثار يعنى زرى كه بر سر كسى ريزند مانند زرى كه بر سر داماد مىريزند و لمس و