على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

599

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

بسانى ( bas ni ) ص . پ . بسيار و فراوان و افزوده و متزايد . بسانيدن ( bas nidan ) ف م . پ . مشروب كردن و آب دادن . بساوند ( bas vand ) ص . پ . هر دو چيز كه با هم مناسبت و مشابهتى داشته باشند . و ا . در اصطلاح عروض قافيه . بسباس ( basb s ) ص . پ . سخن هرزه و بىمعنى . بسباس ( basb s ) ا . ع . يك نوع گياه معطرى . بسباسا ( basb s ) ا . ع . نوعى از حرمل . بسباسة ( basb sat ) ا . ع . بزباز . بسبب ( be - sabab ) م ف . پ . به جهت و بدليل . بسبس ( basbas ) ا . ع . زمين بىآب و گياه . ج : بسابس . و درختى كه از آن پالان سازند . بسبس ( bosbos ) و ( basbas ) و ( besbes ) ا . ع . كلمه‌اى كه بدان گوسپندان را خوانند و شتران را زجر كنند و ماده شتر را انس دهند براى دوشيدن شير . بسبسة ( basbasat ) م . ع . سرعت نمودن و بسبس بالغنم او الناقة : بلفظ بسبس خواند آن گوسپند و يا شتر را . و بسبست الناقة : مداومت كرد آن ماده شتر بر چيزى . بسپايه ( basp ye ) ا . پ . گياهى گره‌دار و شبيه بهزارپا كه بسفابج معرب آنست . بسة ( bessat ) و ( bassat ) ا . ع . - واحد بس - گربهء خانگى . ج . بسس ( bessas ) . بست ( bast ) ا . پ . عاشق و كسى كه دلش گرفتار ديگرى بود . وا . عمامه‌اى كه به روى سر پيچند . و گره و عدد يك‌صد . و پناه‌گاه و جايى كه مردم به آن پناه آورده متحصن شوند . و بندوسد . و شهر پناه . و كوه و قسمت آبى كه برزيگران در ميان خود كرده باشند . بست ( best ) ص . پ . توصيفى عددى . بيست و دو دفعه ده . بست ( bost ) اخ . پ . قلعه‌اى مشهور . و مملكتى . وا . گلزار . و جايى كه ميوه‌هاى خوشبوى در آنجا بهم رسد . و محور سنگ آسيا . و گندم بريان . و باصطلاح نجوم وقت نحسى را گويند كه ابتداى آن از اجتماع شمس و قمر است و دوازده ساعت امتداد دارد و بعد از سه شبانه روز بر سبيل دور برميگردد . بست ( bast ) ا خ . پ . نام وادى در اربل . بست ( bast ) م . ع . فراخ گام رفتن . و سبقت نمودن در دويدن و پيشى گرفتن ( و الفعل من نصر ) . بستا ( bast ) ا . پ . بوقچه . بستاخ ( bost x ) ص . پ . بىادب و لجوج . بستار ( best r ) ص . پ . سست و نااستوار و بىثبات . بستار ( best r ) ا . پ . آب سرد . بستام ( best m ) ا . پ . مرجان . بستان ( bost n ) ا . پ . گلزار و گلستان و و مخفف بوستان . و جائى كه ميوه‌هاى خوشبوى در آنجا بهم رسد . بستان ( bost n ) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - باغ و بوستان . ج : بساتين و بساتون . و ا خ . نام چند موضع . بستان اپروز ( bost n - apruz ) و بستان افروز ( bost n - afruz ) ا . پ . گل تاج خروس . بستان‌بان ( bost n - b n ) و بستان پيرا ( bost n - payr ) ا . پ . باغبان و آنكه درختان را پيرايش مىكند . بستان‌سراى ( bost n - sar y ) ا . پ . باغى كه در صحن خانه سازند . بستان شيرين ( bost ne - cirin ) ا خ . پ . نام نوائى از موسيقى . بستان‌فراز ( bost n - far z ) ا . پ . گلستان . بستانى ( bost ni ) ا . ص . پ . منسوب به بستان . و باغبان . بستاوند ( bost vand ) ا . پ . زمين پشته پشته و كتل و گريوه و زمين ناهموار . بستج ( bostaj ) و ( bostej ) و بستخ ( bostax ) و ( bostex ) ا . پ . كندر . بستر ( bestar ) ا . پ . جامهء خواب گسترانيده و توشك و متكا و بالين و بالش . و بر بستر عيش و حضور : در رختخواب راحت و بهجت . و بستر سمندر : آتش . و بستر شدن ف ل . : خوابيدن . و بستر نشستن : دراز كشيدن روى رختخواب . بسترآهنك ( bestar - hang ) ا . پ . لحاف و نهالى . و چادرشبى كه بر روى بستر كشند . بستردن ( bestardan ) ف م . پ . محو كردن و حك كردن و پاك كردن . بسترك ( bestarak ) ا . پ . بستر كوچك . بسترم ( bostorm ) ا . پ . جوشش و دميدگى اعضا . بسترنشين ( bestar - necin ) ص . پ . گرفتار بستر و در بستر افتاده . بسترى ( bestari ) ص . پ . در بستر افتاده و گرفتار بستر . بستق ( bastaq ) ا . ع . خادم . بستقان ( bostaq n ) ا . ع . مالك باغ نگاهبان آن . بستك ( bostak ) ا . پ . صمغ درخت پسته و يا كندر . بستك ( bastak ) ا . پ . خادم و خدمتگار