على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
600
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
و چمچهء كوچك . بستگى ( bastagi ) ا . پ . بندشدگى و مضبوط شدگى . و بند و بست عضو شكسته . و استوارى و استحكام . و عقد و بند و علاقه . و ارتباط و پيوستگى . و لكنت و گرفتگى زبان . و بستگى بول : حبس البول . و بستگى سخن : لكنت زبان . و بستگى فرج : بكارت . بستم ( bestom ) ص . پ . بيستم . بستن ( bastan ) ف م . پ . خلاف گشودن و بند كردن و مسدود كردن و فراهم كشيدن و جمع كردن . و يافتن . و منجمد كردن . و پيوستن . و صيغهء ازدواج جارى كردن . و ف ل . افسردن و منجمد شدن . و منعقد شدن بزر و تخم . و باردار شدن . بستنگاه ( bastan - g h ) ا . پ . آنجاى كه كشتى لنگر مىاندازد و لنگرگاه . بستنى ( bastani ) ا . پ . پارچهاى كه بدان دستهء كاغذ و كتاب و دفتر و جز آن را بهم مىبندند . و هر شربت فسردهء يخ بسته . بستو ( bastu ) ا . پ . مرتبان سفالين زجاجى و چوبى كه بدان ماست را بشورانند و برهم زنند تا مسكه و دوغ از هم جدا گردد . بستوبند ( basto - band ) ا . پ . ترتيب و انتظام و ضبط و ربط . بستوقة ( bostuqat ) ا . ع . مرتبان كوچك سفالين - معرب بستو . بستوه ( bestuh ) ص . پ . ستوه و ملول و مغموم . بسته ( baste ) ص . پ . قيد شده . و مجبور شده . و زنجير شده . و دربند كرده شده . و قفل شده . و سد شده و منعقد شده . و عضو شكستهء جبيره شده . و فسرده . و عايق شده . و جلوگيرى شده . و ثابت شده و برقرار شده . و معين شده . و افسون شده . و بانجام رسيده و بيحس شده . و عنين شده . و كاشته شده . وا . ابريشم رنگارنگ كه در روى كارگاه جهت زردوزى گسترده شده باشد . و خريطهء اسباب . و باصطلاح عروض شعرى كه عبارت از چهار مصراع باشد . و ا خ . نام نوائى از موسيقى . و بسته شدن ف ل . : مقيد شدن . و بستهء زنجير بودن : محبوس شدن . و اسير و گرفتار زنجير شدن . و بسته كردن ف م . : مقيد كردن . بسته ( bestoh ) ص . پ . بستوه و به تنگ آمده . بسته ( boste ) ا . پ . فندق . بستهرحم ( baste - rahem ) ص . پ . عقيم و زنى كه هرگز نزايد . بستهزبان ( baste - zab n ) ص . پ . گنگ و لال . بستهفرج ( baste - farj ) ص . پ . باكره . بستهميان ( baste - mi n ) ص . پ . آماده و مهيا . بستهنگار ( baste - neg r ) ا خ . پ . آهنگى از موسيقى كه مركب است از حصار و و حجاز و سهگاه . بستى ( bosti ) ا . ص . پ . باغيان و منسوب بباغ و باغستانى . و بومى بست . بستيباج ( bastib j ) ا . پ . گياهى كه خسك گويند . بستيغ ( bastiq ) ا خ . پ . قصبهاى نزديك نيشابور . بسجسته ( bas - joste ) ا و ص . پ . مطلوب و معشوق و بس خواسته . وا . تمنا . بسجين ( basjin ) ا . پ . چوب سختى كه از آن كمان مىسازند . بسحاق ( bosh q ) ا خ . پ . يكى از شعراى شيراز معاصر و مجالس با اسكندر ابن عمر شيخ گوركانى و بيشتر اشعار او در باب اطعمه است و لهذا به بسحاق اطعمه معروف شده . بسخندن ( basxandan ) ف م . پ . سبب غليان شدن . و سبب تخمير شدن بواسطهء خمير ترش . بسخن رسيد ( be - soxan - rasid ) ا . پ مرد عاقل و خردمند . و مرد شايسته . بس خواسته ( bas - x ste ) ا . پ . مطلوب و معشوق . بسد ( bosd ) ا . پ . بست و گلزار . و جائى كه ميوههاى خوشبو در آنجا باشد . بسد ( bossad ) و ( bessad ) ا . پ . مرجان و بيخ مرجان . بسدك ( basadk ) ا . پ . دستهء گندم و جو درو كرده . بسدك ( basdak ) ا . پ . گياهى دوائى كه اكليل الملك نيز گويند . بسدين ( basadin ) و ( bosdin ) و ( bossadin ) ص . پ . سرخ برنگ مرجان . بسذ ( bossaz ) ا . ع . - مأخوذ از بسد فارسى - مرجان و ريشهء مرجان . بسر ( basr ) ا . ع . آب سرد . بسر ( basr ) م . ع . بسر بسرا و بسورا ( از باب نصر ) : شتابى كرد . و پيش از وقت گرفت . و غلبه نمود . و ترش روى گرديد قوله تعالى عَبَسَ وَ بَسَرَ . و بسر القرحة بسرا : خراشيد ريش را پيش از نضج . و بسر النخلة : گشن داد خرمابن را پيش از وقت آن . و بسر الفحل الناقة : جهيد شتر نر بر شتر ماده پيش از خواهش آن . و بسر الرجل الناقة : گشن داد ناقه را پيش از خواهش آن . و بسر الحاجة : خواست حاجت را در غير وقت آن . و بسر التمر : بسر آميخت در نبيذ خرما . و بسر السقاء : خورد شير مشك را پيش از آنكه بخيسد و ستبر گردد . و بسر الدين : تقاضاى دين كرد پيش از ميعاد . و بسر به : آغاز كرد