على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
37
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
آفتزده ( fat - zade ) ص . پ . مظلوم . و بدبخت . و گرفتار و بلا آسيب . و فاسد شدهء از آفت . آفتفايا ( ftaf y ) ا . پ . يك قسم گياه كه از برگهاى آن ترشى مىگيرند موسوم به افتافيا . آفتگرى ( fat - gari ) ا . پ . ميل و رغبت به آسيب و آفت رسانيدن . آفته ( fte ) ا . پ . مفهوم و مركوز . و مقدر . آفد ( fad ) ا . پ . برادرزاده . و خواهر زاده . آفرازه ( fr ze ) ا . پ . شعله و زبانهء آتش . آفرنگان ( freng n ) ا خ . پ . يك نسك از بيست و يك نسك كتاب زند . آفروزه ( fruze ) ا . پ . فتيلهء چراغ . و آفروزينه كه بدان آتش افروزند . آفروزينه ( fruzine ) ص . پ . مر . افروزينه . آفروسه ( frowse ) و آفروشه ( frowce ) ا . پ . حلوائى از آرد و روغن و عسل كه اول آرد و روغن را مخلوط كنند و با دست مالند تا دان دان شود و بعد عسل در آن ريزند و بر آتش نهند تا نيك پزد و سخت گردد . و خورشى است مر گيلانيان را كه زردهء تخممرغ را در شير خام ريزند و نيك بهم زنند و بر روى آتش نهند تا شير مانند دلمه بسته شود و بعد شيرينى داخل سازند و نان را در آن تريد كنند و تناول نمايند و كتهء چلاو را نيز در آن ريخته با قاشق خورند . و لرزينه را نيز آفروشه گويند . و بلغور گندم را هم گويند . آفريدگار ( ferideg r ) ا خ . پ . از اسمهاى جلاله يعنى كسى كه موجودات را از عدم بوجود آورده و آنها را آفريده است . آفريدگان ( ferideg n ) پ . ج آفريده يعنى مخلوقات . آفريدن ( feridan ) ف م . پ . خلق كردن و از عدم بوجود آوردن و نيستى را هستى نمودن . آفريدون ( fraydun ) ا خ . پ . مر . فريدون . آفريده ( fride ) ص . پ . حلق شده . وا . مخلوق . ج : آفريدگان . آفرين ( ferin ) پ . كلمهء غير موصول كه در تحسين و دعاى نيك استعمال مىشود . آفرين ( ferin ) ا . پ . تعريف و ستايش و تمجيد و مدح و نعمت و تحسين و توصيف و ثنا . و دعا و نيايش . و تبريك و بركت . و روز اول از خمسهء مسترقه و آفرين خواندن ف م . : ستودن و ستايش و مدح كردن و تحسين نمودن . و آفرين كردن : آفرين خواندن و تعريف كردن . و شكر كردن . و دعاى خير كردن . و توصيف كردن . و آفريدن و موجود كردن و بوجود آوردن . آفرين ( ferin ) ص . پ . مبارك و ميمون و خجسته . و نيك كرده شده . و آفريننده و خالق . و در اين معنى هميشه با موصوف استعمال مىشود و از صفات بارى جل شأنه مىباشد مانند جان آفرين : خالق روح . و جهان آفرين : خالق عالم . آفرينا ( ferin ) ص . پ . آفريننده و خالق . آفرين خانه ( ferin - x ne ) ا . پ . نمازگاه و جائى كه در آن عبادت پروردگار كنند . آفرينش ( ferinec ) م ح . پ . آفريدن . و ا ج . : همهء آفريدگان از جماد و نبات و حيوان و زمين و آسمان و ستارهها و آفتاب و ماه و انسان و ملك و نفس و روح و عقل . و خداوند آفرينش ا خ . : بزرگ آفريدگان . آفرينگان ( fering n ) ا . پ . عيدى كه جهت يادبود رفقائى كه از شخص دور شدهاند نگاه مىدارند . آفرينگر ( ferin - gar ) و آفرين گوى ( ferin - gowy ) ص . پ . كسى كه تحسين مىكند و ستايش مىنمايد . و آنكه مباركباد مىگويد . آفريننده ( ferinande ) ص . پ . خالق و خلقكننده . آفسانه ( fs ne ) ا . پ . مر . افسانه . آفق ( faq ) ص . ع . رجل آفق : مرد ختنه ناكرده . آفق ( feq ) ص . ع . مردى كه با فصاحت و صاحب فضائل باشد . و ا خ . نام اسبى . آفقة ( feqat ) ص . ع . زنى كه در نهايت فصاحت و فضائل باشد . و ج افيق و فواق . آفگانه ( fg ne ) ا . پ . بچهء نارسيده كه قبل از موقع از شكم انسان و يا حيوان سقط شود . آفل ( fel ) ص . ع . غروبكننده و فروزنده . و مادهء شير باردار . ج : اوافل . آفليئن ( felina ) ع . ج آفل يعنى فروزندگان . آفند ( fand ) ا . پ . جنگ و جدل و ستيزه و خصومت و عداوت و دشمنى . آفنداك ( fend k ) ا . پ . قوس قزح و آژفنداك . آفنديدن ( fandidan ) ف م . پ . جنگ و جدل كردن و خصومت و دشمنى نمودن . آق ( q ) ص . پ . - مأخوذ از تركى - سپيد . آقا ( q ) ا . پ . - مأخوذ از مغولى - برادر كلان و بزرگتر . و رئيس بزرگتر قوم و طايفه . آقاسى ( q si ) ا . پ . - مأخوذ از مغولى - داروغهء ديوانخانه . و حاجى ميرزا آقاسى ا خ . : پسر ميرزا سليمپور عباس خان ايروانى از طايفهء بيات . چون باسم جدش موسوم بود جهة احترام ميرزا آقاسى گفتندش . در سال 1190 هجرى جهت تحصيل علوم دينيه به عتبات عرش درجات مىرود و در خدمت مرحوم ملا