على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

36

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

آفاقى ( f qi ) ص . پ . كسى كه مسافرت بسيار كرده باشد . آفة ( fat ) ا . ع . عاهة و آفت و آسيب . ج : آفات . آفت ( fat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - هر چيزى كه فاسد كند چيزى را . و بليه و بلا . و آسيب . و حادثه و سانحه . و مرگامرگى كه در ميان حيوانات افتد . و آن چيزى كه فاسد كند غله و ديگر كشتها را . و آفت ارضى : آفتى كه متعلق به اراضى ملكى باشد مانند خرابى قنات . و آفت ديو : آبله‌هائى كه از ترس در حين خواب در لب بروز مىكند و قوبا . و آفت سمائى : آفتى است كه از نيامدن باران و ملخ خوراگى و سن خوارگى و جز آن در زراعت وارد مىآيد . آفتاب ( ft b ) ا . پ . تابش مهر همچون ماهتاب كه تابش ماه است . و شمس و مهر و خورشيد . و قباس . و روز . و شراب انگورى . و روح . و آفتاب عالمتاب : خورشيد كه بهمهء عالم مىتابد . و آفتاب عالم‌سوز : خورشيد كه مىافروزد همهء عالم را . و آفتاب زرد : نزديكهاى غروب آفتاب . و آفتاب زردرو : خربزه . و آفتاب دولت : بخت و اقبال . و آفتاب ساده ا خ : سليمان پيغمبر و . آفتاب سر ديوار يا آفتاب كوه ا . : انتهاى عمر و زندگانى و زوال دولت و كامرانى . و آفتاب بر ديوار رفتن يا آفتاب بر كوه رفتن ف ل . : زايل شدن دولت و اقبال . و به آخر رسيدن عمر . و آفتاب فرود كوه رفتن يا آفتاب فرو رفتن : زايل شدن دولت و اقبال . و به آخر رسيدن زندگانى . و آفتاب به گل اندودن ف م . : پنهان كردن چيزى كه در نهايت ظهور باشد . آفتاب‌پرست ( ft b - parast ) ص . پ . كسى كه آفتاب مىپرستد و آن را مانند خداى ستايش مىكند . و ا . جانورى شبيه به چليپاسه . و گل نيلوفر . و هر گلى كه به طرف آفتاب رود و برگهاى آن بدان جانب ميل كند . آفتاب‌پرستى ( ft b - parasti ) ا . پ . ستايش آفتاب . و آئين كسانى كه آفتاب مىپرستند . آفتاب جلوه ( ftab - jalve ) ص . پ . درخشنده مانند آفتاب . آفتاب چشمه ( ft b - c'acme ) ا . پ . چشمهء آفتاب كه عبارت از قرص آن بود . آفتابچى ( ft b - ci ) ا . پ . آنكه آفتابه دارد . آفتاب خاطر ( ft b - x ter ) ص . پ . كسى كه داراى هوش روشن باشد . آفتاب خانه ( ft b - x ne ) ا . پ . خانهء آفتاب . و تابخانه . آفتاب دزدك ( ft b - dozdak ) ا . پ . شبكه‌اى كه بچگان از بوريا سازند و در آفتاب گذارند . آفتاب رخ ( ft b - rox ) ص . پ . كسى كه رخسار وى روشن و تاب‌دار باشد . آفتاب‌رو ( ft b - ru ) ص . پ . كسى كه رخسارش مانند آفتاب بدرخشد . و ا . آن طرف از حياط كه در زمستان آفتاب‌گير باشد . آفتاب‌زار ( ft b - z r ) ا . پ . جاى آفتاب‌گير . و باغ پر از گل . آفتاب زرد ( ft b - zard ) ا . پ . هنگام غروب آفتاب . آفتاب سوار ( ft b - su r ) ص . پ . سحرخيز . و م ف . شبگير . و سحرگاه و هنگامى كه آفتاب بر نيامده باشد . آفتابگاه ( ft b - g h ) ا . پ . هر جاى كه خورشيد بتابد . و هر روز كه خورشيد درخشان بود و ابر نباشد . و هنگامى كه شب و روز مساوى باشند يعنى روز اول بهار و روز اول پائيز . آفتاب‌گردان ( ft b - gard n ) ا . پ . گل آفتاب‌پرست . و خيمهء كوچكى سبك و داراى يك ديرك كه در سفر جهة ناهار خوردن برپا كنند . و قطعه‌اى از چرم به شكل نيم قرص كه در پيش كلاه جهت محافظت چشم و صورت از اثر آفتاب نصب نمايند . آفتاب گردش ( ft b - gardec ) ا . پ . تمام روى زمين . و هر چيزى كه آفتاب بر آن تابد . و حربا و بوقلمون و آفتاب‌پرست . آفتاب گردك ( ft b - gardak ) ا . پ . جانورى شبيه به چليپاسه و بوقلمون و حربا . و گل آفتاب‌پرست . آفتاب‌گير ( ft b - gir ) ا . پ . هر چيزى كه جهت محافظت از آفتاب بر بالاى سر نگاه دارند . آفتابناك ( ft b - n k ) ص . پ . متعلق بآفتاب . و آفتاب‌دار . آفتابه ( ft be ) ا . پ . آوند لوله‌دار كه نوعا از مس و ساير فلزات مىسازند و بدان دست و روى مىشويند . و ابريق مسافران . آفتابه‌چى ( ft be - ci ) ا . پ . خادمى كه آفتابه لگن به دو سپرده باشند . آفتابه لگن ( ft be - lagan ) ا . پ . آفتابه و لگنى را گويند كه جهت دست‌ورو شستن و وضو گرفتن و ساير شست‌وشوها به كار مىبرند . آفتابى ( ft bi ) ص . پ . هر چيزى كه متعلق به آفتاب باشد . و متغير اللون . و چيزى كه آن را آفتاب داده باشند . و ا . مردم يزد لنگ حمامى را گويند . و نوعى از سپرقبه‌دار . و جائى كه جهت سايه ساخته‌اند . و آفتابى شدن ف ل . : ظاهر شدن و از خانه بيرون آمدن پس از مدتى كه در خانه مانده باشند . آفتاوا ( ft va ) و آفتاوه ( ft ve ) ا . مر . آفتابه . آفت رسيده ( fat - raside ) ص . پ .