على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
187
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
شهد . و شهدى كه زنبور در شكم خود جمع كند و بيرون آورد . و شهدى كه در اطراف خانهء زنبور چسبيده باشد . و نمى كه بر درخت افتد . و آنچه از مأكولات كه در وقت خوردن از دست و يا دهن افتد و آن را لطاخة نيز گويند . و ارى السحاب : ريزش ابر . و ارى الريح : راندن باد ابر را . و قولهم خيره كالارى و شره كالشرى اى الحنظل . ارى ( ary ) م . ع . ارت الدابة مربطها اريا ( از باب ضرب ) : لازم گرفت ستور بستنگاه خود را . و ارت الريح الماء : ريخت باد آب را . و ارت النخل : شهد ساخت زنبور عسل . و ارت الدابة الى الدابة : آميزش كردند ستور با هم و علف خوردند با هم . و ارى صدره علىّ اريا ( از باب سمع و ضرب ) : خشم گرفت بر من . و ارت ارلقد : سوخت بن ديك و چسبيد طعام بدان . ارى ( ary ) ع . ج رأى . ارى ( ari ) و ( ariy ) ا . ع . اخيه كه چارپايان را به آن بندند . و باصطلاح فقه معلف . ج : اوارى و اوارىّ . ارياح ( ary h ) ع . ج ريح . ارياش ( ary c ) ع . ج ريش . ارياع ( ary ' ) ع . ج ريع . ارياف ( ary f ) ع . ج ريف . ارياف ( ery f ) م . ع . به زمين علفناك رسيدن . و اريفت الارض : با فراخى و ارزانى شدن آن زمين . و علفناك گرديد . مر . ارافة . ارياق ( ary q ) ع . ج ريق . اريب ( arib ) ص . ع . عاقل و دانا . و زيرك و هوشيار . اريب ( oreyb ) و ( orib ) ص . پ . كج و منحرف و اروب . و كوز . اريتة ( aritat ) ص . ع . قدر اريتة : ديگ فراخ شكم . اريث ( aris ) ا . ع . آتش و نار . اريج ( arij ) و اريجة ( arijat ) م . ع . ارج الطيب ارجا و اريجا و اريجة ( از باب سمع ) : دميد بوى خوش . و ارج الناس : آواز بلند كردند مردم در گريه . اريح ( aryah ) ص . ع . محمل اريح : بارگير فراخ . اريح ( aryah ) ا خ . ع . نام دهى در شام . اريحا ( aryah ) و ( arih ) ا خ . ع . شهرى در شام . اريحى ( aryahiy ) ص . ع . فراخخوى . وا . فراخخوئى . اريحية ( aryahiyat ) ا . ع . فراخخوئى . و شادمانى و خوشدلى كه بدهش و احسان حاصل شود يق اخذته الاريحية اى الارتياح بالندى . اريدبريد ( erid - berid ) ا . پ . مر . آريد بريد . ارير ( arir ) ا . ع . آواز . و آواز فيرنده وقت غمار و غلبه . اريز ( ariz ) ا . ع . پشك كه در شبهاى تير ماه بر زمين افتد . و مهتر قوم . و روز سرد . اريس ( areys ) و ( aris ) ص . پ . زيرك و تيزفهم . و تيزچشم . اريس ( aris ) ا . ع . كشاورز . ج : اريسون و بئر اريس ا خ . : نام چاهى در مدينه . اريس ( erris ) ا . ع . كشاورز . و امير و رئيس . ج : ارارسة و اراريس و ارارس و ارّيسون . اريسون ( arisuna ) ع . ج اريس . اريسون ( errisuna ) ع . ج ارّيس . اريسه ( orise ) ا خ . پ . ناحيهاى در هندوستان . اريسى ( arisiy ) ا . ع . كشاورز و زارع . اريش ( aric ) ص . پ . عاقل و كارساز و دانا . و هوشيار و زيرك . اريش ( aryac ) ص . ع . رجل اريش : مرد بسيار موى در هر دو گوش و روى . و مرد سست . اريض ( ariz ) ص . ع . پهن و فراخ . و علفناك . و پاك و پاكيزه . و رجل اريض : مرد متواضع سزاوار خير . و جدى اريض بزغالهء فربه . و عريض اريض : از اتباع است كه بدون اول و آخر نمىآيد و بمعنى پهناور مىباشد . اريضة ( arizat ) ص . ع . ارض اريضة : زمين پاكيزه و خوشآيند در چشم . اريط ( arit ) ص . ع . بىبر و بىحاصل . و رجل اريط : مردى كه آواز فرزند نشنود . اريط ( orayt ) ا خ . ع . نام موضعى . اريق ( orayq ) ا . ع . مصغر اورق كه بمعنى شتر خاكسترگون باشد . و قولهم جاءنا بام الربيق على اريق يعنى آورد ما را بلاى عظيم بر اريق . اريقش ( oraygec ) ص . ع . مصغر ارقش يعنى آنكه نقطههاى سياه و سپيد داشته باشد . اريقط ( orayqet ) ص . ع . مصغر ارقط يعنى پيسه و سياه خجك سپيد آميخته . اريك ( arik ) ا . پ . بلغت زند دورى و بعد مسافت . و ص . دور و بعيد . اريك ( arik ) ع . ج اريكة . و ا خ . نام وادى . اريكة ( arikat ) ا . ع . تختى كه در خانهء عروس بود . و هر آنچه بر آن تكيه زنند و بر آن نشينند از قبيل تخت و منصه و فراش . و تخت آراستهاى كه در گنبد باشد