على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

186

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

ارونداب ( arvand b ) ا خ . پ . نام پدر ضحاك . ارونديدن ( arvandidan ) ف ل . پ . سست و تنبل بودن . و ف م . شپش گرفتن . ارونس ( arunes ) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - سنبل الطيب . ارونق ( arvenaq ) ا خ . پ . نام بلوكى از آذربايجان نزديك شهر تبريز . اروى ( arv ) ا . ع . بز كوهى ماده . و ج ارويّة و ارويّة . اروية ( arviyat ) ع . ج رواء . اروية ( arviyat ) و ( erviyat ) ا . ع . بز كوهى ماده . ج : اراوى و اراوى . ارويس ( arvis ) و ارويش ( arvic ) ا . پ . رحل و تخته‌اى كه پارسيان اسباب پرستش را بر بالاى آن گذارند . و ريسمانى كه از موى بز بافته باشند . اروين ( arvin ) ا . پ . آروين و تجربه و آزمايش و امتحان . اره ( arre ) ا . پ . افزارى از آهن به شكل تيغه‌اى بلند و باريك كه دسته‌اى چوبين دارد و يك كنار آن دندانه‌دار و تيز كه در بريدن چوب و آهن و جز آن به كار مىبرند و يوسه نيز گويند . و ارهء ماردندان : يك نوع اره‌اى كه دندانه‌هاى آن مانند دندان مار ريز و تيز است . و اره كشيدن ف م . : اره كردن . ارهاء ( erh ' ) م . ع . ارهى ارهاء : بنكاح در آورد زن فراخ كس را . و دوام كرد بر خوردن رهو كه يك قسم مرغى است كه به فارسى كلنگ گويند . و رسيد بجاى فراخ . و ارهى لهم الطعام و الشراب : هميشه داشت براى آنها طعام و شراب را . ارهاب ( arh b ) ا . ع . مرغ ترسو و كم‌جرئتى كه شكار نكند . ارهاب ( erh b ) م . ع . بر شتر نشستن . و باز داشتن شتر را از حوض . و دراز شدن آستين . و ارهبه : ترسانيد او را . ارهاج ( erh j ) م . ع . ارهج ارهاجا : برانگيخت گرد را . و بسيار شد بخور خانه . و ارهجت السماء : باريدن گرفت باران . ارهاص ( erh s ) م . ع . ستيهيدن . و آمادهء چيزى شدن . و ايستادن بر آن . و ارهصه الله : سوده گرداند خداى سم ستور او را . و ارهص الحائط : بنا كرد ديوار را به گل . و ارهص الله فلانا : كان خير گردانيد فلان را خداى . ارهاص ( erh s ) ا . ع . ايستادگى و اصرار در كارى يق لم يكن ذنبه عن ارهاص و انما كان عارضا . ارهاط ( arh t ) ا . ع . پوست پاره‌اى كه دوال دوال تراشند و بر روى ستور اندازند . و مگس‌پران . ج : اراهيط . و نيز ارهاط : ج رهط . ارهاف ( erh f ) م . ع . ارهف السيف ارهافا : تنك كرد شمشير را . ارهاق ( erh q ) م . ع . لاحق گردانيدن و نزديك چيزى گردانيدن چيزى را . و نافرمانى نمودن . و تكليف كردن . و كسى را زيادتر از طاقت وى تكليف دادن . و تأخير انداختن نماز را تا بوقت نماز ديگر : و ارهقته عن يصلى اى اعجلته عنها يعنى شتابانيدم او را از نماز گزاردن . و لا ترهقنى لا ارهقك الله اى لا تعسرنى لا اعسرك اللّه : بدشوارى مينداز مرا خدا ترا بدشوارى نيندازد . و ارهقه طغيانا : بر نافرمانى برانگيخت او را و بر نافرمانى داشت . ارهام ( erh m ) م . ع . ارهمت السماء ارهاما : باران نرم باريد . ارهان ( erh n ) م . ع . ارهنه الشيى ارهانا : گرو كرد او را آن چيز . و ارهنه : ثابت و دائم داشت او را . و نيز ارهنه : سست گردانيد آن را و ارهن فى السلعة : گران كرد متاع را . و ارهن لهم الطعام و الشراب : ثابت و دائم داشت براى ايشان طعام و شراب را . و ارهن الميت القبر : درآورد مرده را در گور . و ارهن فلانا ثوبه : دفع كرد جامه را بسوى فلان . و ارهن ولده به : گرو بست فرزند خود را با او . اره جان ( arre - j n ) و ارغان ( arre - q n ) ا خ . پ . نام شهرى در شصت فرسخى شيراز . ارهد ( arhad ) ا . پ . يك قسم دانه‌اى . اره‌زبان ( arre - zab n ) ص . پ . غماز و نمام . و بدگو . و زبان‌دراز . ارهط ( arhot ) ع . ج رهط . ارهطة ( arhetat ) ع . ج رهاط . ارهفت ( arhaft ) ا خ . پ . نام پيغمبر هندوان . اره كش ( arre - kac ) ا و ص . پ . كسى كه كار او بريدن چوب است با اره . ارهم ( arham ) ص . ع . فراختر يق كنا فى ارهم جانبى فلان اى اخصبهما . ارهنگ ( arhang ) ا خ . پ . نگارخانهء مانى . و نام قصبه‌اى در بدخشان كه در آنجا زيارتگاهى هست - گويند سر امام حسين عليه السلام در آنجا مدفون است و آنجا را ارهنگ حسين نامند . ارهون ( orhun ) ص ع . جارية ارهون : دختر حايض و دشتان . ارى ( ary ) ا . ع . تهديگ يعنى طعامى كه در بن ديگ چسنبد از سوختگى و برشتگى و