على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

162

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

برق و درخش . ارتحاض ( erteh z ) م . ع . ارتحض ارتحاضا : رسوا شد . ارتحال ( erteh l ) م . ع . ارتحل البعير ارتحالا : سير كرد آن شتر و رفت . و ارتحل القوم عن المكان : كوچ كردند آن قوم . و ارتحل البعير : پالان بر نهاد بر آن شتر . ارتحال ( erteh l ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كوچ . و تبديل مكان و انتقال . و رحلت و مرگ . و ارتحال كردن ف ل . : كوچ كردن و مردن . ارتخ ( artax ) ص . ع . جلد ارتخ : پوست خشك . ارتخاخ ( ertex x ) م . ع . فروهشته شدن . و نرم گشتن . و شوريده راى گرديدن . ارتخاش ( ertex c ) م . ع . ارتخش ارتخاشا : مضطرب شد و جنبيد . ارتخاص ( ertex s ) م . ع . ارتخصه ارتخاصا : ارزان شمرد آن را . و ارزان خريد آن را . ارتداء ( erted ' ) م . ع . ارتدت الجارية ارتدادا : چادر برافگند آن كنيزك . و حمايل انداخت آن كنيزك . ارتداد ( erted d ) م . ع . برگشتن از دين و جز آن . ارتداد ( erted d ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بازگشت . و الحاد و بازگشت از دين . و اعتراض ورد . و ارتداد آوردن و يا كردن و يا نمودن ف ل . : از دين برگشتن و ملحد شدن . و ارتداد كردن ف م . : رد كردن . و بازگردانيدن و بازپس دادن . ارتداع ( erted ' ) م . ع . ارتدع ارتداعا : باز ايستاد . و برگرديد . و آلوده شد به چيزى . ارتداغ ( erted q ) م . ع . ارتدغ ارتداغا : در وحل و خلاب افتاد . ارتداف ( erted f ) م . ع . ارتدفه ارتدافا : رديف خود ساخت او را . و سپس وى برنشست . و ارتدف العدو : از پس گرفت آن دشمن را . ارتدان ( erted n ) م . ع . ارتدنت المراة ارتدانا : دوك ساخت آن زن . ارتزاء ( ertez ' ) م . ع . ارتزاه ما له ارتزاء : رسيد او را آن چيز كه مر او را بود . و ارتزا ما له : كم گرديد و نقصان پذيرفت مال او . ارتزاز ( ertez z ) م . ع . ثابت بودن به جائى . و پشيمان و ترنجيده شدن . و ارتز البخيل عند المسئلة : بخيلى كرد بخيل هنگام سؤال . و ارتز السهم فى القرطاس : در نشست تير بر نشانه . ارتزاق ( ertez q ) م . ع . مرسوم گرفتن لشكر . و روزى يافتن . ارتساس ( ertes s ) م . ع . ارتس الخبر فى الناس ارتساسا : فاش گرديد آن خبر در ميان مردم . ارتساغ ( ertes q ) م . ع . فراخ شدن . و فراخ گردانيدن . و ارتسغ على عيالك : فراخ گردان نفقه را بر عيال خود . ارتساف ( ertes f ) م . ع . ارتسف ارتسافا : بلند گرديد . ارتسام ( ertes m ) م . ع . فرمان بردن . و تكبر آوردن . و پناه جستن . و بازداشت خواستن . و دعا كردن . و دعا كردن به چيزى . ارتسام ( ertes m ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نقش . و علامت و نشان و رسم . و علامت ممتاز . و ص . هر آنچه مشهور و ممتاز باشد . و نصرت ارتسام : ظفرياب و مشهور و نامدار در فتح و فيروزى . و مودت ارتسام : مشفق و مهربان و خيرخواه . و دوستانه . ارتسفاف ( ertesf f ) م . ع . ارتسف ارتسفافا : بلند گرديد . ارتشاء ( ertec ' ) م . ع . ارتشى ارتشاء : رشوه گرفت و پاره استاند . ارتشاف ( ertec f ) م . ع . ارتشف ارتشافا : مكيد آب را و جرعه جرعه نوشيد . ارتصاع ( ertes ' ) م . ع . ميان دو سنگ كوفتن دانه . و ارتصع به : چفسيد به آن . و ارتصعت اسنانه : پيوسته و باهم نزديك شدند دندانهاى او . ارتصاق ( ertes q ) م . ع . ارتصق ارتصاقا : چفسيد . و محكم گرديد . ارتضاء ( ertez ' ) م . ع . ارتضاه بصحبته و خدمته ارتضاء : برگزيد آن را براى صحبت و خدمت خود . ارتضاح ( ertez h ) م . ع . ارتضح من كذا ارتضاحا : عذر خواست از آن . ارتضاخ ( ertez x ) م . ع . سخن غير فصيح آوردن . و يقال هو يرتضخ لكنة عجمية اذا نشا معهم ثم صار الى العرب فهو ينزع الى العجم فى الفاظ و لو اجتهد . ارتضاد ( ertez d ) م . ع . برهم نهاده شدن رخت يق رضد المتاع فارتضد . ارتضاع ( ertez ' ) م . ع . ارتضعت العنز ارتضاعا : شير خود را مكيد عنز . ارتطام ( ertet m ) م . ع . در كارى افتادن كه نتوان از آن بيرون شدن يق ارتطم عليه امر لم يقدر الخروج منه . و انبوهى كردن چيزى . و در گل افتادن . و بازداشتن پليدى را يق ارتطم الغائط : حبس كرد و باز داشت غائط را . ارتعاء ( erte ' ) م . ع . ارتعت الماشية ارتعاء : چريد آن ستور .