على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

157

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

طعام ايشان . و اراعت الابل : گواليدند شتران . و بسيار بچه شدند . و اراعت الحنطة : پاكيزه شد گندم . اراعيل ( ar il ) ج ا . ع . اراعيل الرياح : اوائل باد . و نيز اراعيل : ج رعال و ج ج رعلة . اراغة ( er qat ) م . ع . اراغ الصيد اراغة : خواست آن شكار را و جست . ارافة ( er fat ) م . ع . ارافت الارض ارافة : با فراخى و ارزانى شد آن زمين . و علفناك گرديد . و نيز ارافة : به زمين علفناك رسيدن . اراق ( or q ) ا . ع . يرقان و نوعى از بيمارى كه بدن آدمى زرد گردد . اراقة ( er qat ) م . ع . اراقه اراقة : ريخت آن را . و اراق الماء و الدم و غيره : ريخت آب و خون و جز آن را - و اين مصدر واوى و يائى هر دو مىباشد . اراقم ( ar qem ) ج ا خ . ع . كسانى كه منسوبند به قبيلهء ارقم كه حيى است از تغلب . و نيز اراقم : ج ارقم . اراقو ( ar qu ) و اراقوا ( ar qov ) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - سيهك يعنى تخمى مدور و سياه و صلب كه در ميان گندم و عدس فراوان ديده مىشود . اراقه ( er qe ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سفك و بسيارى خونريزى . اراك ( ar k ) ا . ع . گياهى تلخ و شورمزه و درخت پيلو كه به چوب آن مسواك كنند و جاكى نيز گويند . ج : ارك و ارائك . و قطعه‌اى از از زمين . و اراك آرك : اراك سيار و در هم پيچيده . و نيز اراك ا خ . : نام موضعى در عرفه . و نام كوهى . اراكا ( ar k ) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - نوعى از فندق كه آن را با بعضى از گياه‌ها ميجايند سبب قوت معده شده و نفس را خوش‌بو مىكند . اراكة ( ar kat ) ا . ع . واحد اراك يعنى يك درخت اراك . و ا خ . نام شاعرى . و از نامهاى زنان تازى . اراكى ( ar ki ) ع . ج اركة . اراكيب ( ar kib ) ع . ج ركب . اراكية ( ar kiyat ) ص ج . ع . ابل اراكية : شتران اراك چرنده . اراكين ( ar kin ) ع . ج اركان و ج ج . ركن . ارأل ( ar'ol ) ع . ج و رل . ارآم ( ar ' m ) ع . ج رئم . ارآم ( er ' m ) م . ع . ارام الناقة ارآما : مهربان گردانيد ماده شتر را بر رأم و يا بر غير بچهء خود . و ارام الجرح : دارو كرد آن ريش را چنان كه به شد و نيكو گرديد . و ارامه على الشيى : بناخواست و ستم . داشت او را بر آن چيز . و ارام الحبل : سخت تاب داد آن رسن را . ارأم ( ar'am ) ص . ع . عزيزترين بچه‌ها ارام ( ar m ) ا خ . ع . نام پدر عاد نخستين . و يا نام پدر عاد پسين . و يا نام شهر ايشان . و يا نام مادر ايشان . و يا نام قبيلهء ايشان . و نام كوهى . و نيز ارام ا . : محل تلاقى پاره‌هاى كلهء سر . ارامل ( ar mel ) ع . ج ارمل و ارملة و ارموملة . ارامنة ( ar menat ) ع . ج ارمنى . ارامنه ( ar mene ) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - ارمنيها . ارامونى ( ar muni ) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - شقايق النعمان و آذريون . اراميل ( ar mil ) ع . ج . ارمل و ارملة و ارمولة . اران ( ar n ) ا خ . پ . ارّان كه ولايتى در آذربايجان بود . اران ( er n ) ا . ع . تخت مرده و تابوت و شمشير . و جاىباش و حوش . و شاة اران : گاو نر . و ا خ . نام موضعى كه گاو را بدن نسبت مىكنند . اران ( er n ) م . ع . ارن الثور البقرة موارنة و ارانا : طلب كرد گاو نر ماده را . و ارن ارنا و ارينا و ارانا . مر . ارن . اران ( or n ) ا خ . پ . يكى از سه ايالت الجزاير كه شهر حاكم‌نشين آن را نيز اران مىنامند و اين شهر در كنار بحر الروم در جنوب غربى الجزيره واقع شده و 421 كيلومتر با آن مسافت دارد و جمعيت اين شهر 000 ، 1580 نفر است . اران ( arr n ) ا . پ . حنا كه دست و پا مويها را بدان خضاب كنند . اران ( arr n ) ا خ . پ . اين اسم شامل مىشود ارمنستان را و مملكتى را كه شامل آذربايجان و گرجستان هر دو باشد . و نيز قلعهء حران را كه در قزوين باشد اران مىگويند . و نيز نام شهرى در مزو پوتاميا . ارانب ( ar neb ) ع . ج ارنب . ارانة ( er nat ) م . ع . اران القوم ارانة : هلاك شد مواشى آن قوم . ارانژ ( or nj ) ا خ . پ . ايالت كوچكى جمهورى واقع در جنوب افريقا و داراى 180 ، 128 كيلومتر مربع مساحت و 000 ، 630 جمعيت كه اهالى آن را بوئر مىنامند و نخست مستعمرهء هلند بود و در 1854 انگلستان استقلال آن را شناخت . و در 1899 پس از جنگ ترانسوال بمملكت ترانسوال ملحق شد . ارانگ اوتان ( or ng - ut n ) ا . پ . - به زبان اهالى مالزى آدم جنگلى را گويند - . نوعى از بوزينه كه در علائم طبيعى اشبه حيوانات است به انسان . و از حيثيت شعور و خلقت