على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

143

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

از تازى - درآمد و دخل شخص در گذران و معاش خود - ضد اخراجات - و آنچه در مملكت و يا شهرى از مال التجاره و جز آن داخل مىشود . ادخان ( edx n ) م . ع . ادخن الزرع ادخانا : سخت شد دانهء آن زراعت . و ادخنت النار : دود برآمد از آتش . ادخل ( adxal ) ص . ع . درونىتر و مونس‌تر . ادخل ( adxal ) ا . پ . حدس و قياس و ادگر . و ادخل زدن ف م . : حدس زدن و بطور تخمين گفتن . ادخن ( adxan ) ص . ع . كبش ادخن : گوسپند تيره‌گون . ادخنة ( adxenat ) ع . ج دخان . ادد ( edad ) ع . ج ادة ( eddat ) . ادد ( odad ) و ( odod ) ا خ . ع . نام پدر قبيله‌اى از تازيان . اددى ( odadiy ) ص . ع . منسوب به قبيلهء ادد . ادر ( odr ) ع . ج آدر . ادر ( adar ) م . ع . ادر الرجل ادرا : بيمارى ادره برآورد آن مرد . ادر ( oder ) ا خ . پ . رودى در آلمان و سرچشمه و مبداء آن مورادى و مىگذرد از برسلو و فرانكفورت و استنن و پس از طى 864 كيلومتر در درياى بالتيك مىريزد . ادر ( adarr ) ص . ع . دراز خايه . ادراء ( adr ' ) ص . ع . خصية ادراء : خايهء كلان بدون فتق . ادراء ( edr ' ) م . ع چون ممهوز باشد يق ادرات الناقة لضرعها : فرود آورد پستان آن ماده شتر شير را . و فرو گذارد پستان را نزديك ولادت . و چون يائى بود يق ادراه و به : آگاهانيد او را حيله . و ادرى الصيد : فريب داد آن شكار را . و نيز ادراء : خاريدن سر بمدرى . ادراء ( edder ' ) م . ع . چون مهموز باشد دريئة ساختن براى شكار يق ادرات الصيد . و چون يائى بود فريب دادن . و شانه كردن موى را . ادراب ( edder b ) م . ع . ادرب القوم ادرابا : در آمدند آن قوم زمين دشمنان را از بلاد روم . ادراج ( adr j ) ا . ع . رجع فلان الى ادراجه : برگشت فلان از همان راهى كه آمده بود . و ذهب دمه ادراج الرياح : خون او رايگان رفت . و نيز ادراج : ج درج . ادراج ( edr j ) ا . ع . رجع فلان الى ادراجه : برگشت فلان از همان راهى كه آمده بود . ادراج ( edr j ) م . ع ادرجت الناقه ادراجا : گذشت يك سال بر آن ماده شتر و بچه نداد . و ادرج الكتاب : در نورديد آن نامه را . و ادرج الدلو : به نرمى با آن دول آب از چاه كشيد . و ادرج بالناقة : بست سر پستان آن ماده شتر را . ادرار ( edr r ) ا . پ . وظيفه و راتبه و وجه گذران و تنخواه . و تكلف . ادرار ( edr r ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - باصطلاح طب كميز و بول . ادرار ( edr r ) م . ع . ادرت الناقة ادرارا : بسيار شير داد آن ماده شتر . و ادرت المراة المغزل : بسيار سخت بر گردانيد آن زن دوك را كه گوئى از حركت ايستاد . و ادر الشيى : حركت داد آن چيز را . و ادر الناقة : دوشيد آن ماده شتر را . و ادرت الريح السحاب : دو سيد باد ابر را . و نيز ادرار : برگردانيدن تير با ناخن . ادرارات ( edr r t ) ا ج . پ . وظيفه‌ها و راتبه‌ها و تنخواه‌ها . و ادرارها . ادرارى ( edr ri ) ص . پ . وظيفه‌اى و راتبه‌اى . و منسوب به ادرار . ادراس ( adr s ) ع . ج درس . و ابو ادراس ا . : فرج زن . ادراس ( edr s ) م . ع . ادرس الكتاب ادراسا : سبق گفت آن كتاب را . ادراس ( edder s ) م . ع . ادرس الكتاب ادراسا : سبق گفت آن كتاب را . ادراص ( adr s ) ع . ج درص . و ابو ادراص : ص . احمق . و ام ادراص : سختى و بلا . و موش صحرائى . ادراع ( adr ' ) ع . ج درع . ادراع ( edr ) م . ع . داخل كردن چيزى در چيزى . و ادرع فلان : بىگياه شد حوالى آب فلان . و ادرع الشهر : تجاوز كرد نصف ماه را . و ادرع النعل فى يده : داخل كرد شراك نعل را بدست خود از جانب پاشنه . ادراع ( edder ' ) م . ع . ادرع الرجل : پوشيد آن مرد زره آهن و يا مدرعة و يا دراعة را . و ادرعت المرأة : پوشيد آن زن پيراهن را . و ادرع فلان الليل : سير كنان داخل شد فلان در تاريكى شب . ادرانيس ( edr nis ) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - كف دريا . ادراق ( adr q ) ع . ج درقة . ادراك ( adr k ) ع . ج درك . ادراك ( edr k ) م . ع . ادركه ادراكا : در رسيد او را . و ادرك الغلام : بالغ گرديد آن كودك . و ادرك التمر : رسيده شدن آ خرما . و ادرك الشيى : رسيد وقت آن چيز . و منتهى شد و فانى گرديد آن چيز . و ادركته ببصرى : ديدم او را . و ادرك الثمن