آن گره را . و احكى عليهم : غالب آمد بر ايشان . احكاد ( ehk d ) م . ع . احكد عليه احكادا : باز پس شد بسوى آن و اعتماد كرد بر وى . احكاك ( ahk k ) ج ا . ع . مردان . و فرومايگان . و خلايق . و ما انت من احكاكه : نيستى تو از مردان او . احكاك ( ehk k ) م . ع . احك فى صدرى احكاكا : خليد در دل من . و احكنى رأسى : خاريدن خواست سر من . احكال ( ehk l ) م . ع . احكل على الخبر احكالا : دشوار شد بر من آن خبر . و احكل عليهم شرا : برانگيخت بر آنها بديرا . احكام ( ahk m ) ع . ج حكم ( hokm ) . احكام ( ahk m ) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - فرامين و اوامر . و فرمايش . و فرمايشات . و قانون . و قوانين و فتاوى . و پروانه . و فرمان . و ملفوفهء فرمان . و پيش‌بينى . و خير . و حكمى كه از پيش بيان كنند . و احكام الدين : قانون دين . و احكام سلطان : فرمان پادشاه . و احكام شريعت : قانون شريعت . احكام نجوم : پيش‌بينيهاى منجم . احكام ( ehk m ) م . ع . احكمه احكاما : استوار گردانيد آن را . و بازداشت آن را از فساد . و نيز منع كرد او را از آنچه مىخواست . و احكم الفرس : كام ساخت از براى لگام اسب . و احكمه عن الامر : بر گردانيد او را از آن كار . احكامات ( ahk m t ) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - حكما و فرمانها . احكم الحاكمين ( ahkamol - h kemin ) ا خ . پ . - مأخوذ از تازى - يكى از نامهاى بارىتعالى يعنى داورىكنندهء داورىكنندگان . احكومة ( ohkumat ) ا . ع . داورى . احل ( ahall ) ص . ع . مرد لاغر سرين و ران . و مرد مبتلا به درد سرين و زانو . و ستورى كه پاهايش سست و پى آن فروهشته شده باشد ج . : حلّ . احلاء ( ehl ' ) م . ع . چون ممهوز باشد يق احلاه بالحلوء : در چشم او كشيد سرمهء حلوء را . و چون واوى باشد يق احلاه احلاء : شيرين گردانيد آن را . و شيرين يافت آن را . و ما يمر و ما يحلى : نه سخن تلخ مىگويد نه سخن شيرين . و نه كار تلخ مىكند و نه شيرين . احلاب ( ehl b ) م . ع . احلبه الشاة و الناقة احلابا : خداوند او را داراى كوسپند و شتر شيردار گردانيد . و احلبوا : فراهم آمدند براى يارى از هر سوى . و احلبه : يارى داد او را . و يا يارى داد او را بر شير دوشيدن . و داد او را شيرى كه دوشيده شده بود . و احلب الرجل : ماده زادند شتران آن مرد . و احلب يعنى نر زادند يق احلبت ام احلبت يعنى ماده زادند شتران تو يا نر . و نيز احلاب : از چراگاه شيرى دوشيده به خانه فرستادن . احلابة ( ehl bat ) ا . ع . آن شير كه زائد بر مشك باشد . احلابة ( ehl bat ) م . ع . احلب احلابا و احلابة : از چراگاه شير دوشيده به خانه فرستادن . احلاس ( ahl s ) ع . ج حلس ( hels ) . احلاس ( ehl s ) ا . ع . افلاس . و غبن در بيع . احلاس ( ehl s ) م . ع . احلس النبت احلاسا : بسيار گرديد آن گياه و پوشيد زمين را . و احلس البعير : حلس پوشيد آن شتر . و احلست السماء : پيوسته باريد . و احلسته يمينا : مرور كردم بر او . احلاط ( ehl t ) م . ع . احلط احلاطا : سوگند ياد كرد . و ستيهيد و خشم گرفت . و شتابى كرد در كار . و فرود آمد بخانهء هلاكت . و بخشم آورد . و مقيم شد بجاى . و احلط فى اليمين : اجتهاد كرد در سوگند . و احلط فلان البعير : نهاد فلان قضيب فحل را در فرج ماده شتر . احلاف ( ahl f ) ج ا خ . ع . نام قبيلهء اسد و غظفان و قومى از ثقيف و شش قبيله از قريش يعنى عبد الدار و كعب و جمح و سهم و مخزوم و عدىّ . و نيز احلاف ج : حلف ( helf ) . احلاف ( ehl f ) م . ع . احلف فلانا احلافا : سوگند داد فلان را . و احلف الغلام : تجاوز كرد آن كودك ايام نزديكى بلوغ را . و احلفت الحلفاء : رسيده گرديد دوخ . و ما احلف لسانه : چه تيز و فصيح است زبان او . احلافى ( ahl fiy ) ا خ . ع . يكى از نامهاى خليفهء دوم عمر بن الخطاب رضى اللّه عنه بدان جهت كه از قبيلهء عدى است كه يكى از شش قبيلهء احلاف باشد . احلاق ( ahl q ) ع . ج حلق ( halq ) . احلاق ( ehl q ) م . ع . احلق الحوض احلاقا : پر كرد آن حوض را . احلاك ( ahl k ) ع . ج حلك ( halak ) . احلال ( eh ll ) م . ع . احله الله احلالا : حلال گردانيد آن را خداى . و احل الله الامر عليه : واجب گردانيد خدا آن كار را بر وى . و احله المكان و به : فرود آورد او را در آنجاى . و احل من احرامه : بيرون آمد از احرام . و احلت الشاة : بسيار شير گرديد آن گوسپند از خوردن گياه بهار پس از آنكه شيرش كم يا خشك شده بود . و احل فلان : در ماه‌هاى حلال