على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

109

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

احتفا البقل . و چون واوى بود برهنه پا رفتن . و احتفى البقل : از بيخ بركنده تره را . و احتفاه و به : نوازش فراوان كرد . و فرح و سرور ظاهر نمود از او . و بسيار پرسيد از حال او . احتفاد ( ehtef d ) م . ع احتفد احتفادا بشتاب رفت . و شتافت بطاعت و خدمت . احتفار ( ehtef r ) م . ع احتفر الارض احتفارا : كند آن زمين را به آهن . و احتفر الشئى . پاك كاويد آن چيز را مثل اينكه زمين را به آهن مىكنند . احتفاز ( ehtef z ) م . ع احتفز احتفازا : بر سر دو پا نشست . و فراهم آمد . و خويشتن را در چيد و راست نشست بر سرين . و احتفز للامر : دامن برچيد براى آن كار و آماده شد . و احتفز فى مشيته . برانگيخته شد . و كوشش نمود در رفتن . احتفاظ ( ehtef z ) م . ع نگاهداشتن - و يعدى بالباء . و احتفظ زيد : بخشم شد زيد . و احتفظه لنفسه : مخصوص كرد آن را براى خود . احتفاف ( ehtef f ) م . ع احتفت المراة وجهها من الشعر احتفافا : برهنه و ساده كرد آن زن روى خود را از موى براى بزك و زينت و بند انداخت . و احتفت المراة . فرمان داد آن زن كسى را كه موهايش را بافته پس سر اندازد . و احتفت النبت . بريد آن گياه را از زمين . و احتف حوله : طواف كرد و گرداگرد آمد آن را . و نيز احتفاف : خوردن آنچه در ديگ باشد از طعام . و اشتفاف : خوردن آنچه در جام باشد از شراب . احتفال ( ehtef l ) م . ع . مبالغه نمودن . و واضح كردن . و نيك قيام نمودن بكارها . و احتفل احتفالا : آراسته شد و زينت گرفت . و احتفل الماء : گرد آمد آب . و احتفل الوادى بالسيل : بسيار پر شد آن وادى از سيل . و احتفل القوم : گرد آمدند آن گروه . و احتفل الفرس : خود را مانده وانمود كرد آن اسب بر سوار درصورتىكه هنوز قوت دويدن دارد . و احتفل الطريق : پيدا و هويدا شد آن راه . و ما احتفل به : باك نداشت از آن . احتفان ( ehtef n ) م . ع . هر دو دست را بر زير زانوى كسى گذرانيده برداشتن آن را . و احتفن الشجر : بركند آن درخت را از بيخ . و احتفن الشى : فرا گرفت آن چيز را از خويش . احتقاب ( ehteq b ) م . ع . احتقبه احتقابا : ذخيره نهاد آن را . و بست آن را در دنبالهء پالان و يا چوب پالان . و احتقب الاثم : برداشت آن گناه را . احتقاد ( ehteq d ) م . ع . احتقد المطر احتقادا : ايستاد باران . احتقار ( ehteq r ) م . ع . حقير و خوار شمردن كسى را . احتقاق ( ehteq q ) ا . ع . خصومت . احتقاق ( ehteq q ) م . ع . احتق المال احتقاقا : فربه شدند شتران . و احتق الفرس : باريك ميان شد آن اسب . و احتقت به الطعنة : كشت او را بضرب نيزه . يا رسيد آن ضرب در سرسرين وى كه در آن استخوان ران است . و احتقا : با هم خصومت كردند . احتقان ( ehteq n ) م . ع . احتقنه احتقانا : بازداشت آن را و نگاهداشت . و احتقن المريض : اماله كرد آن بيمار را و رسانيد دوا را به باطن آن به اماله . و احتقن المريض : حبس شد بول آن بيمار . و احتقنت الروضة : مشرف شد اطراف آن باغ بر ميان آن . احتقان ( ehteq n ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - حقنه و اماله . و باصطلاح طب احتقان كردن ف م . : داخل كردن داروئى در بدن خواه از راه طبيعى مانند راه مقعد و مجراى بول و مجراى رحم و يا از راه غير طبيعى مانند راه تحت جلدى . احتكاء ( ehtek ' ) م . ع . چون مهموز باشد يق احتكا العقدة يعنى گره بست . و چون يائى بود يق احتكى امرى : استوار شد كار من . و سمعت الاحاديث فما احتكى فى صدرى منهاشى يعنى نخليد . احتكار ( ehtek r ) م . ع . نگاهداشتن غله تا بگرانى فروشد . احتكاك ( ehtek k ) م . ع . احتك راسى احتكاكا : محتاج بخاريدن گشت سرمن . و احتك به : خويشتن را در ماليد بوى . و احتك فى صدرى : خليد در دل من . احتكاك ( ehtek k ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خارش و حكه . احتكال ( ehtek l ) م . ع . احتكل احتكالا : دشوار شد . و آموخت زبان عجمى را بعد از زبان عربى . احتكام ( ehtek m ) م . ع . با همديگر نزد حاكم شدن . و احتكم عليه : حكم كرد بر وى در كارى . و حاكم گرديد . احتلاب ( ehtel b ) م . ع . دوشيدن . احتلاج ( ehtel j ) م . ع . احتلج حقه احتلاجا . گرفت حق آن را . احتلاز ( ehtel z ) م . ع احتلز حقه احتلازا : گرفت حق آن را . احتلاس ( ehtel s ) م . ع . احتلس النبت احتلاسا : بسيار گرديد گياه و پوشيد زمين را .