على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

110

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

احتلاط ( ehtel t ) م . ع احتلط احتلاطا سوگند ياد كرد . و ستيهيد و خشم گرفت . و شتابى كرد . و بىقرار گرديد . احتلاق ( ehtel q ) م . ع . موى ستردن . احتلال ( ehtel l ) م . ع . احتل المكان و به احتلالا . فرود آمد در آنجاى . احتلام ( ehtel m ) م . ع . جماع كردن در خواب . و خواب ديدن . الحديث : كان اذا خرج مسافرا لم يقصر من الصلاة حتى يخرج من احتلام البيوت و اذا رجع لم يتم الصلاة حتى يدخل احتلام البيوت لعل المراد من احتلام البيوت رؤية اشباح البيوت او ادراك اشباحها . احتلام ( ehtel m ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خروج منى در خواب خواه بواسطهء مجامعت باشد و يا خيال مجامعت كه وشن و بوشاسب و كوشاسب و كوشاب و گرشاب نيز گويند . احتم ( ahtam ) ص . ع . سياه . احتماء ( ehtem ' ) ا . ع . پرهيز . و احتياط . و احتراز . احتماء ( ehtem ' ) م . ع . احتمى المريض احتماء : پرهيز كرد آن بيمار از مضرات و بازماند . احتماد ( ehtem d ) م . ع . احتمد الحر احتمادا . سخت شد گرما - و هو مقاوب احتدام . احتماس ( ehtem s ) م . ع . احتمس الديكان احتماسا : جنگ كردند آن دو خروس با هم . احتماش ( ehtem c ) م . ع . برافروختن از خشم . و احتمش الديكان . جنگ كردند آن دو خروس با هم . احتمال ( ehtem l ) م . ع . احتمل احتمالا : برده خريد . و احتمل الصنيعة : بر گردن خود گرفت آن كار را . و شكر كرد . و احتمله : برداشت آن را بسر و به پشت . و احتملوا : كوچ كردند . و احتمل لونه ( مجهولا ) : خشم گرفت و برافروخته گرديد . احتمال ( ehtem l ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گمان و پندار . و امكان . و تحمل و بردبارى و شكيبائى . و قابليت و تمكن . و تصور . و احتمال دادن ف ل . : تصور كردن و خيال كردن و گمان بردن . و احتمال داشتن ف ل . : متصور بودن و امكان داشتن . و گمان داشتن . و تحمل و بردبارى داشتن . احتمالات ( ehtem l t ) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - احتمالها . و گمانها و پندارها . احتمام ( ehtem m ) م . ع . احتم احتماما : اندوهگين شد بشب و بخواب نرفت از اندوه . و احتمت العين : گرم نشد چشم و بىخواب ماند بدون آنكه درد باشد . احتناج ( ehten j ) م . ع . احتنج احتناجا : ميل كرد و كج گرديد . احتناك ( ehten k ) م . ع . احتنك الفرس احتناكا : لبيشه كرد آن اسب را . و احتنكته السن : استوار خرد گردانيد او را سن و تجربه . و احتنكته : مستولى شد بر آن . و احتنكت الجراد الارض : خورد ملخ نهالهاى آن زمين را . و احتنك فلانا : گرفت مال فلان را . و نيز احتناك : استوار شدن . و آزموده شدن . احتوا ( ehtev ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - فراگرفتگى از هر سوى . و تصرف و ضبط و تملك . احتواء ( ehtev ) م . ع . احتواه و احتوى عليه احتواء : گرد كرد او را و فرا گرفت از هر سوى . و فراز آمد بر وى . احتواش ( ehtev c ) م . ع . احتوش القوم الصيد احتواشا : رمانيدند آن گروه شكار را بسوى يكديگر . و احتوش القوم على فلان : در ميان گرفتند آن گروه فلان را . و كذلك احتاشوا عليه . احتوال ( ehtev l ) م . ع . احتولوه احتوالا : در ميان گرفتند آن را . و احتال الشيئى : سال گشت شد آن چيز . و احتال عليه بالدين : برات وام داد بر وى . و احتال فلان : حيله كرد به همان . احتياج ( ehti j ) م . ع . احتاج احتياجا حاجتمند شد . و احتاج اليه . رجوع كرد بسوى وى . احتياج ( ehti j ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تهى دستى و بىنوائى و نيازمندى . و افلاس و ضرورت . و لزوم و نياز و حاجت . و درماندگى و محتاجى . و اصحاب احتياج : مردمان تنگدست و درمانده و مفلس و فقير . احتياجات ( ehti j t ) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - ضروريات و چيزهاى لازم و واجب . و هر احتياجى . احتياز ( ehti z ) م . ع . گرد آوردن چيزى . و محيط شدن بر آن . احتياص ( ehti s ) ا . ع . حزم و هوشيارى . و آگاهى در كار . احتياص ( ehti s ) م . ع . احتاصت رحم الناقة : بند شد زهدان آن ماده شتر به نحوى كه گشن گشنى كردن نتوانست . احتياط ( ehti t ) م . ع . احتاط احتياطا : حزم و هوشيارى به كار برد . و احتاطت به الخيل . محاصره كردند او را گروه سواران . احتياط ( ehti t ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دريافت . و اشتمال و احاطه . و هوشيارى . و نظر و نگاه از روى بصيرت . و اخذ و دريافت بطور آگاهى . و تدبر و تأمل و تدبير و دوربينى و عاقبت‌انديشى و تفكر . و وهمناكى . و امتحان و تفتيش از روى بصيرت و هوشيارى .