على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

100

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

او را . و بازداشت او را . و اجل الشر عليهم اجلا ( از باب ضرب و نصر ) : بد كرد با ايشان و برانگيخت شر را بر ايشان . و اجل لاهله : كسب كرد و گرد آورد مال را براى عيال خود . و حيله كرد براى عيال خود . اجل ( ejl ) و ( ajl ) ا . ع . از بهر و از براى و به سبب و به جهت و فعلته من اجلك و فعلته اجلك ( ajalka ) : كردم آن كار را از بهر تو . و من اجل ذلك : از اين جهت . اجل ( ejl ) ا ج . ع . گله‌اى از نر گاوان وحشى و گلهء شتران و آهوان . وا . دردى كه از ناهموارى بالين در گردن بهم رسد . ج : آجال . اجل ( ejl ) م . ع . اجل الرجل . اجلا : درد گرفت گردن آن مرد از ناهموارى بالين . اجل ( ojl ) ع . ج اجيل . اجل ( ajal ) ا . ع . مدت و مهلت در هر چيز . و نهايت زمان عمر . و نهايت مدت اداى قرض . ج : آجال . و بمعنى آرى مانند نعم - ولى اجل را بهتر است كه در جواب تصديق و نعم را در جواب استفهام گويند مثلا در جواب سوف تذهب بايد اجل گفت و در جواب أ تذهب نعم . اجل ( ajal ) م . ع . اجل اجلا و اجولا ( از باب سمع ) : پس ماند و درنگ كرد . اجل ( ajal ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زمان مردن و هنگام مرگ . و اجل گيا : ريشه‌اى سمى كه بيش نيز گويند . و اجل گشته ص . : كسى كه مدت عمر و زندگانى وى سر آمده باشد . و اجل مسمى ا . : روز رستخيز و روز قيامت . و اجل رسيدن ف ل : رسيدن مدت عمر و زندگانى سرآمدن . اجل ( ejjal ) و ( ojjal ) ا . ع . بز نر كوهى . اجل ( ajall ) ص . ع . بزرگتر . و بزرگ‌قدرتر . و تواناتر و قوىتر . و مهمتر . اجلاء ( ejl ' ) م . ع . اجلى فلان اجلاء : رفت فلان از خانمان . و يا بواسطهء قحط رفت از خانمان . و اجلاه الجدب : بيرون كرد او را قحط از خانمان . و اجلى هو : دور شد او و تيز رفت . اجلاب ( ajl b ) ع . ج جلب ( jalab ) . اجلاب ( ejl b ) م . ع . ترسانيدن . و فراهم آوردن . و اجلب القوم : فراهم آمدند و بانگ كردند آن گروه . و اجلب لاهله : حيله نمود براى اهل خود و كسب كرد . و اجلب الفرس : زجر كرد آن اسب را . و اجلب على فرسه : بانگ زد بر اسب خود وقت دوانيدن تا درگذرد . و اجلب الدم خشك گرديد آن خون . و اجلب الجزح : پوست فراهم آورد آن ريش و به شد . و اجلب القتب : بچرم خام پوشانيد آن پالان را تا خشك گرديد . و اجلب فلانا : يارى داد فلان را . و اجلب العوذة : در چرم دوخت تعويذ را . و اجلبت ابله : نر زادند شتران او . اجلاد ( ajl d ) ا . ع . اجلاد الانسان : تن مردم و كالبد آن . ج . اجالد ( aj led ) و نيز اجلاد . ج جلد ( jald ) و ( jeld ) و جليد ( jalid ) . اجلاد ( ejl d ) م . ع . اجلدت الارض اجلادا : پشك زده گرديد زمين . و القوم اجلدوا ( مجهولا ) اى اصابهم الجليد . و اجلده اليه : مضطر كرد او را بسوى وى . اجلاس ( ejl s ) م . ع . اجلسه اجلاسا : نشانيد او را . اجلاس ( ejl s ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - انجمن و مجلسى كه در آن براى مهم و پيشرفت كار و قطع نزاع و دعوا گفتگو كنند . و اجتماع و هم‌نشينى و انجمن . و اجلاس داشتن ف ل . : انجمن داشتن و جمع شدن در محلى جهت مشاوره و اجلاس كردن : اجتماع كردن و مشاوره نمودن در كار . اجلاف ( ajl f ) ا . ع . لاشهء گوسپند سر و پا بريدهء بىپوست . و ج جلف ( jelf ) و جليف ( jalif ) . اجلاف ( ejl f ) م . ع . رنديدن گل از سر خم . اجلاف ( ajl f ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - مردم سفله و فرومايه . و ستمگار . و لوطى اجلاف : مردم ظريف فرومايه و سبك . اجلاك ( ajl ka ) و ( ejl ka ) ا . ع . فعلته من اجلاك : كردم آن را از بهر تو . اجلال ( ajl l ) ع . ج جل ( joll ) . اجلال ( ejl l ) م . ع . فعله من اجلالك : كرد آن را از بهر تو و كذلك فعله من اجل اجلالك . اجلال ( ejl l ) م . ع . توانا گرديدن . و ضعيف شدن . و اجله اجلالا : بزرگ‌قدر گردانيد او را . و ما اجلنى و لا احشانى . نداد مرا نه ماده شتر جليله و نه شتر ريزه . و ما اجلنى و ما ادقنى : نداد مرا نه زياد و نه كم . و نيز اجلال : توانا گرديدن . و ضعيف شدن . اجلال ( ejl l ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تعظيم و تكريم و احترام و توقير . و بزرگوارى . اجلة ( ejlat ) ا خ . ع . نام دهى در يمامه . اجلة ( ajellat ) ع . ج جلال و جليل . ( jalil ) . اجلج ( ajlaj ) ص . ع . هودج پست سقف كه بر اطرافش ديوار نباشد . و گاو بىسرون . ج : جلج ( joloj ) . و مردى كه پيش سر او كم موى باشد و اطراف سروى داراى موى بود . و كل كه اول درجهء آن را انزع گويند پس اجلج