على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

99

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

قوس و حوت و جوزا و سنبله . اجساد ( ajs d ) ج ا . پ - مأخوذ از تازى - جسدها و بدنها و كالبدها . اجساد ( ejs d ) م . ع . رنگ كردن به زعفران و مانند آن . و ملصق گردانيدن به تن جامه را . اجسام ( ajs m ) ع . ج جسم ( jesm ) . اجسام ( ajs m ) ج ا . پ - مأخوذ از تازى - هر چيزى كه داراى طول و عرض و عمق باشد . اجسام ( ejs m ) م . ع . خطير و دشوار شدن كار مهم . اجسر ( ajsor ) ع . ج جسر ( jasr ) . اجسم ( ajsam ) ص . ع . تناور . و بزرگ . اجسئنان ( ejsen n ) م . ع . اجسان اجسئنانا : صلب و سخت گرديد . اجش ( ajacc ) ص . ع . درشت آواز از مردم و از اسب و جز آن و يق سحاب اجش الرعد و فرس اجش الصوت . وا . يكى از آوازهاى درشت . و گران كه از خيشوم برآرند و بدان لحن سازند . اجشاء ( ajc ' ) ع . ج جش ( jac ' ) . اجشاش ( ejc c ) م . ع . كبيده كردن گندم . اجشه : كوفت آن را . و شكست . اجشام ( ejc m ) م . ع . اجشمنى الامر اجشاما : تكليف كرد مرا بر آن كار . اجشر ( ajcar ) ص . ع . آنكه در سينه‌اش خشونت و در آوازش درشتى بود . اجشرة ( ajcerat ) ع . ج جشير ( jacir ) . اجط ( ejt ) كلمه‌اى كه گوسپندان را بدان زجر كنند و برانند . اجظاظ ( ejz z ) م . ع . اجظ اجظاظا : تكبر كرد و سركشى نمود . اجعاظ ( ej z ) م . ع . گريختن و سخت دويدن يق مر مجعظا اى مسرعا يعدو عدوا شديدا . و اجعظه : راند آن را . اجعاف ( ej f ) م . ع . اجعفه اجعافا : بر زمين زد آن را . اجعال ( ej ' l ) م . ع . اجلعه جعلا . و اجعل الجعل له : مزد داد او را . و اجعل القدر : فرود آورد ديگ را از ديگ پايه با دستمال . و اجعلت الكلبة و غيرها : گشن خواه شد سگ ماده و جز ان و اجعل الماء : كوكال‌ناك گرديد آب . اجعام ( ej ' m ) م . ع . اجعمه اجعاما از بيخ بركند آن را . و اجعمت الارض اى كثر الحنك على نباتها فاكله و الجاه الى اصوله اجعان ( ej ' n ) م . ع . اجعن اجعانا : ستبر و درشت شد گوشت او . اجعب ( aj'ab ) ص . ع . كلان شكم و سست كار . و حيران و سرگردان و كاهل . اجعم ( aj'am ) ص . ع . آزمند و حريص . و آرزومند . اجفاء ( ejf ' ) م . ع . چون مهموز باشد كفك انداختن يق اجفا الوادى و اجفات القدر . و اجفا الباب : بست در را . و اجفا الماشية : مانده گردانيد آن چاروا را . و اجفا بالشيى : انداخت آن چيز را . و اجفات البلاد : بىخير گرديدند اين شهرها . و چون واوى بود يق اجفى السرج عن فرسه . برداشت زين را از پشت اسب خود . و اجفاه . دور كرد او را و اجفى الماشية : مانده گردانيد آن چاروا را و چريدن نداد . اجفار ( ajf r ) ع . ج جفر ( jafr ) . اجفار ( ejf r ) م . ع . اجفر اجفارا : ناپديد گرديد . و اجفر عن المراة : باز ماند از جماع آن زن . و اجفر صاحبه : ترك ملاقات همدم خود كرد . و يق اجفرت ما كنت فيه : ترك كردم آنچه داشتم . و نيز اجفار : بازماندن فحل از گشنى . و گنده بو گرديدن مرد . اجفال ( ajf l ) ع . ج جفل ( jafl ) و ( jefl ) . اجفال ( ejfal ) م . ع . اجفلت الريح : تيز و تند وزيد باد . و اجفلت الريح بالتراب : بر باد داد خاك را و پرانيد . و اجفلت الظليم : رفت آن شتر مرغ بر زمين و شتافت . و اجفلت الظليم : شتابانيدم . و گريزانيدم آن شتر مرغ را ( لازم و متعدى ) . و اجفل القوم : بركنده شدند آن گروه و رفتند . فى حديث الحسن عليه السلام انه ذكر النار فاجفل مغشيا عليه اى خر على الارض . اجفان ( ajf n ) ع . ج جفن ( jafn ) . اجفان ( ejf n ) م . ع . اجفن اجفانا : بسيار جماع كرد . اجفت ( ajoft ) ا . پ . طاق - ضد جفت . اجفلة ( ajfalat ) ج ا . ع . گروه و جماعت يق جائوا اجفلة و از فلة و باجفلتهم و بازفلتهم : يعنى آمدند همهء آن گروه . اجفلى ( ajfal ) ا ج . ع . جماعت از هر چيز . و ا . مهمانى عام . مر . جفلى ( jafl ) . اجفن ( ajfon ) ع . ج جفن . ( jafn ) . اجفئظاظ ( ejfe'z z ) . و اجفيظاظ ( ejfiz z ) م . ع . اجفاظت الجيفة او اجفاظت الجيفة : برآماسيد آن مردار . اجفيل ( ejfil ) ص . ع . ترسنده و ترسو و بد دل . و شتر مرغى كه از هر چيز برمد . و كمانى كه تيرش دو رو رود . و زن كلان‌سال . و نيز اجفيل : سريع . اجكال ( ejk l ) م . ع . ستيزه و الحاح كردن در بيع و خريد و فروخت . اجل ( ajl ) م . ع . اجله اجلا ( از باب ضرب ) : دوا كرد درد گردن او را . و بند كرد