على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
91
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
اجاءة ( ej at ) م . ع . اجاته اجاءة : آوردم او را . و اجاته اليه : مضطر گردانيدم او را بسوى وى قوله تعالى فَأَجاءَهَا الْمَخاضُ إِلى جِذْعِ النَّخْلَةِ . و اجاء النعل : پيوند كرد آن كفش را . و يا بدوال دوخت آن را . المثل : شر ما يجيئك الى فحة عرقوب المعنى : ما الجاك اليها الا شراى فقر و فاقة لان العرقوب لافح له و انما يحوج اليه من لا يقدر على شيئى : دربارهء كسى گويند كه كار او بنهايت اضطرار رسيده باشد . اجاب ( ej b ) ا . ع . پاسخ و جواب . اجابة ( ej bat ) ا . ع . پاسخ و جواب . اجابة ( ej bat ) م . ع . اجابه و اجاب عن سؤاله اجابة : پاسخ داد او را . و اجاب الله دعائه : قبول كرد خدا دعاى او را . اجابت ( ej bat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پذيرفتارى و قبول . و دفع براز . اجاث ( ej s ) م . ع . اجاثه الحمل اجاثا : گرانبار كرد او را . اجاج ( ej j ) ع . ج اجة ( ajjat ) . اجاج ( oj j ) ص . ع . ماء اجاج : آب شور و تلخ . اجاج ( ajj j ) ا . ع . سوختگى و احتراق . و آفتاب . اجاجرة ( aj jerat ) و اجاجير ( aj jir ) ع . ج اجّار . اجاجين ( aj jin ) ج . ع . اجّانة . اجاح ( aj h ) و ( ej h ) و ( oj h ) ا . ع . پرده . اجاد ( ej d ) ا . ع . هر چيز كه شبيه به طاق خرد بود . اجادة ( ej dat ) م . ع . اجاده اجادة : جيد گردانيد او را . و كذلك اجوده . و اجاد فلان : نيك گفت فلان . و چيزى جيد آورد . و اجاده درهما : بخشيد او را درم . و اجود الفرس : نيكو رو گرديد آن اسب . و اجاد الرجل : خداوند اسب نيكورو گرديد آن مرد . و اجود بالولد و اجاد : پسر جوادزاد . و اجاده النقد : داد او را نقد سره . و اجيدت الارض ( مجهولا ) : باريد باران نيكو بر زمين . اجادب ( aj deb ) ع . ج . اجدب و ج ج جدب . زمينهاى صلبى كه آب را نگاهدارد . اجادل ( aj del ) ع . ج اجدل . اجأر ( aj'atr ) ص . ع . هو اجار منه : آن ستبرتر و كلفتتر است از آن . اجار ( ej r ) م . ع . اجر العظم اجرا و اجارا و اجورا ( از باب ضرب و نصر ) : به شد استخوان شكسته بر كجى و ناراستى . و اجرت العظم انا : بستم استخوان شكسته را بر كجى و ناراستى ( لازم و متعدى ) . اجار ( ejj r ) ا . ع . بام خانه . ج : اجاجير و اجاجرة . اجارب ( aj reb ) ع . ج اجرب . اجارة ( ej rat ) م . ع . اجاره اجارة : رهانيد او را . و زنهار داد . و اجاره عن الطريق : برگردانيد او را از راه . و اجار المتاع : در ظرف كرد آن متاع را . و اجار الرجل اجارة و جارة : بدرقه گرديد آن مرد را . و پناه داد و حفظ كرد آن را . و ايمن نمود . اجارة ( aj rat ) و ( ej rat ) و ( oj rat ) ا . ع . پاداش عمل . و اجرت و مزد و كرايه . اجارد ( aj red ) ع . ج اجرد . اجاره ( ej re ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كرايه و سلاك . و اجرت و مزد . و مواجب و وظيفه . و ماهانه و روزينه . و خراج . و دخل و سود . و نفع و فايده . و قبول منافع ملك كسى در مدت معين به مبلغ و مقدار معين كه پايكاشت نيز گويند . و اجاره دادن . ف م . : ملكى را در مدت معين به تصرف كسى دادن و در ازاى منافع آن مبلغ و مقدارى خواستن . و اجاره كردن و اجاره نمودن . : كرايه كردن . و ملكى را در مدت معين از كسى خواستن و در ازاى منافع آن مبلغ و مقدارى دادن . و اجاره نامه ا . : مزدنامه . اجارهدار ( ej re - d r ) ا . پ . زميندار . و فلاح و دهقان . و كرايهدار ملك و كسى كه ملكى را اجاره مىكند . و متصرف و ضابط ملك . اجازة ( ej zat ) م . ع . اجاز له اجازة : روا داشت براى او . و اجاز على اسمه : اجازت داد بر نام او . و اجاز رأيه : روا داشت رأى او را . و اجاز له البيع : نافذ گردانيد بيع را براى او . و اجزت على الجريح . كشتم آن خسته را . و نيز اجازة . بريدن مسافت . و پس افكندن جاى را برفتن از وى . و گذرانيدن كسى را از جاى . يق اجاز الموضع و اجاز فلانا الموضع و صله و عطا دادن يق اجازه بكذا . و دستورى دادن . و آب دادن ستور و كشت را . و باصطلاح عروض اختلاف حركت حرفى كه متصل حرف روى است . و يا يك روى دال و ديگر روى طاء آوردن و مصراع ديگر را بنظم تمام كردن . اجازت ( ej zat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اجازه دادن . و دستورى و رخصت و جواز و لهى . اجازتخواه ( ej zat - x h ) ص . پ . خواهان رخصت و دستورى . اجازه ( ej ze ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اذن و جواز و لهى و دستورى و پروانه و پروانگى و رخصت . و اجازه دادن ف م . و اجازه گرفتن ف ل . : اذن دادن و اذن گرفتن - بيشتر در فتاوى شرعى استعمال مىشود . و اجازه داشتن ف ل . : مجاز بودن در فتاوى شرعى و دستورى داشتن .