شهريارى عراق عجم داشته شمس فخرى اصفهانى كه از شعرا و ارباب لغت بوده كتابى به ترتيب رعايت قوافى در لغات پارسى بنام او ساخته معيار جمالى نام كرده و ابراهيم قوام سرهندى لغاتى از پارسى و تركى جمع كرده و بشرفنامه احمد منيرى موسوم كرده و اينك حاضر است و مكرّر ديده‌ام پس از وى محمد قاسم بن حاجى محمد كاشانى از روى ده فرهنك قديمى فرهنكى در لغت پارسى نكاشته مجمع الفرس سرورى نام كذاشته بنام نامى شاه عباس صفوى ماضى بانجام آورده كه آن نيز حاضر است و جلال الدين محمّد اكبر پادشاه بابرى بپارسى شعف تمام داشته بمير جمال الدّين حسين اينجوى شيرازى حكم نكارش فرهنكى پارسى فرموده و براى تحقيق و تصحيح لغات مؤبدان كيش زردشتى را از يزد و كرمان بدهلى خوانده اما فرهنك در زمان جهانكير پسرش بانجام رسيده بجهانكيرى معروف كرديده و آن فرهنك در عرض مدت سى سال فرجام يافته و بدين تأليف مباهات تمام كرده و از دولت و نعمت پادشاه بهره‌ها برده همچنين بروز كار دولت شاه جهان پادشاه بابرى برحسب امرا و فاضل ذو لسانين عبد الرّشيد حسينى مدنى الاصل و تتومى مولد كتاب قاموس اللّغة مجد الدّين محمد بن يعقوب فيروزآبادى فارسى را از لغة عربى بپارسى ترجمه كرده و تصحيح لغات پارسى فرهنك جهانكيرى را نموده بفرهنك رشيدى موسوم و معروفست و آن اكمل و اصّح از مجمع الفرس سرورى و فرهنك جهانكيريست پس محمد حسين بن خلف تبريزى كه شعرش ديده و شنيده نكرديده و برهان تخلّص داشته شواهد فرهنكها را كه مقوّى و مصدّق معنى لغت است ترك كرده لغات تازى و پارسى و مركّبه و مختلفه را به ترتيب حروف تهجّى بنام سلطان عبد اللّه بن قطب شاه دكنى باتمام رسانيده اين كتاب نيز از معارف كتب لغات مركّبه است و از هندوستان بايران و ساير بلاد منتشر و مشتهر كرديده و مطبوع طباع و درخور انطباع افتاده و مكرّر بقالب طبع درآمده و آن را بس معتبر و جامع دانند و سخن او را برهان قاطع خوانند زيرا كه پارسىزبانان را جز اين لغات مشهورند كور امروز چيزى در دست نيست در چهل پنجاه سال از اين بيش فرمانرواى هندوستان جمعى از فضلاى ايران و هندوستان و مسيحيان و زردشتيان را تربيت و جمع كرده با كتب وافره و اسباب متكاثره بتصحيح لغات برهان قاطع مأمور ساخته بعد از رجوع بكتب معتبره مختلفه تصحيح لغات برهان تنقيح يافته هر سهو و خطائى كه در صفحه و لغتى دريافتند هم در ذيل آن صفحه علامت نهاده تحقيق و تشريح كردند نسختى از آن نيز نزد فقير موجود و مشهود است صاحب برهان جامع نوشته كه برهان قاطع لغات را خالى از شواهد ذكر كرده و بر آن اعتبارى نشايد و هريك از كنايات را لغت علىحده شمرده و لغات غير مستعمل از سريانى و عبرانى و تركى و زند و پازند و مكرّرات لغت و تبديلات تطويل بلاطايل در ميان آورده و فقير تصديق مىكنم كه حق با متعرض است چه نكارش بىنظم جوارش بىطعم است و كلام بىوزن طعام بىملح و بهر صورت بر همين نسق كه فضلا تحقيق و تصحيح برهان كرده‌اند رشيدى تتوى نيز تصحيح سقمهاى جهانكيرى نموده و احيانا بر برخى هم ملتفت نكرديده و غير اين كتب فرهنك دساتير كه از نامهاى معتبره قديمه اعاظم حكما و سلاطين باستان باقى مانده است بعضى لغات پارسى را بهتر از فرهنك و برهان تحقيق كرده و در اين كتاب كه مىنويسم در محلّ خودند كور خواهد شد پيداست كه پارسيان بلغات زبان خود از تركى و هندى بيناترند چه هنوز نمونه از نامهاى باستان از قبيل زند و پازند و دساتير و دبستان در نزد پارسيان ايران و هندوستان توان يافت و فقير بعضى رسالات پارسى از اين طايفه ديده كه مدّت هزار سال كمابيش از هنكام نكارش آنها مىكذرد دساتير كه بر وفق راى پارسيان باستان مشتمل است بر زبان آسمانى و بر وخشوران ايران نازل شده و ترجمهء آن از ساسان پنجم است و در هندوستان مطبوع كرديده اينك حاضر است و دواوين و سفاين اشعار شعراى قديم و جديد كه اشعار آن كرده بر صحّت و درستى لغات حجّت و برهان زياده از همه‌كس در نظر است كتب تواريخ و لغات پارسى و تازى و تركى كه كاه ضرورت بدانها مراجعه و مطالعه بايد اينك در برابر چيده مانند اوقيانوس و قاموس و صحاح و صراح و مجمع البحرين و نهاية اللّغة و كشف اللّغة و كنز اللّغة و منتخب اللّغة و تبيان و مصباح المنير و تاج المصادر و سامى فى الاسامى و مهذّب الاسماء