ابو القاسم سلطانى

365

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

خواص درمانى هوردنين : محرك انقباض عضلات صاف جدار شرائين و مويرگ‌ها با اثرى مشابه آدرنالين ( Adrenergic ) مىباشد . هوردنين مقوى قلب و موجب تقويت سيستول مىشود و به صورت سولفات در كم‌خونى ، هيپوسيستولى و تنگى نفس مصرف مىشود . ( 1 * ) - جرب متقرح يا اكزما . پزشكان بعدى از تاثير آن بر جرب متقرح ذكرى ننموده‌اند ولى بطورى كه خواهد آمد آن را در جرب يا گال موثر دانسته‌اند . ( 2 * ) - تت دياسقوريدوس م - 2 ص 176 ش 87 با اصلاحات به نقل رازى و ابن بيطار از ديسقوريدوس . ( 3 * ) - الحاوى فى الطب ج 21 ص 99 ( 4 * ) - حمى مواظبه يا حمى يوميه Quotidian fever . " مركب است از حماهاى مساوى كه همه‌روزه در ساعت معين آشكار مىگردد ( مطلع الطب ناصرى ) . ( 5 * ) - تب چهارم يا حمى الربع يا تب چهار يك Quartian fever كه عامل آن پلاسموديوم و يواكس است . ( 6 * ) - الابنيه عن حقايق الادويه ص 198 ( 7 * ) - هدايه المتعلمين فى الطب صفحات 168 و 318 ( 8 * ) - جامع المفردات الادويه و الاغذيه ج 3 ص 68 ( 9 * ) - اختيارات بديعى ص 253 ( 10 * ) - تحفه حكيم مومن 165 ، مخزن الادويه 354 ، فروغ ناصرى ، دست‌نويس ر 221 . ( 11 * ) - پزشكىنامه ج 2 ص 779 Code - 2720 جو سياه Hordeum vulgare var . nigrum . جو سياه واريته‌اى از جو معمولى يا جو رسمى است . انواعى از جو را كه در قرن دهم هجرى در ايران كشت مىشد . قاسم بن يوسف ابو نصرى هروى ( 921 ه . . ق . ) در كتاب ارشاد الزراعه ( 1 * ) نام برده و طرز كشت آنها را شرح داده است . انواعى را كه وى ذكر نموده عبارتند از : ترش‌جو ، مشك‌جو ، شيرين جو ، لوجك ، شوره‌جو ، سرخسى ، ديمجه‌جو ، جو سيستان ، سياه‌لوجك و مشته‌جو . وى درباره مشته‌جو مىنويسد " مشته‌جو كه از جوهاى ديگر كلان‌تر است در ميان دهاقين به سياه‌جو مشهور است و در ميزان و حوت زراعت نمايند و آخر جوزا ( مطابق خرداد ) مىرسد و قبل از اين در بلوكات زراعت مىشده و حالا در ولايت خواف ( از بخش‌هاى تربت حيدريه ) زراعت مىنمايند و خوب مىشود " . ( 1 * ) - ارشاد الزراعه ص 88 و 89