ابو القاسم سلطانى

348

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

Code - 2701 بستان گلى Hibiscus trionum L . گياه يك ساله ، علفى ، كركدار به ارتفاع 50 - 30 سانتيمتر ، شاخه‌ها خوابيده از خانواده Malvaceae ، برگ‌هاى قاعده بدون تقسيم و گرد و برگ‌هاى بالاى ساقه 5 - 3 تقسيم عميق و به شكل پنجه‌اى ، دندانه‌دار ، كاسه داراى تقسيمات باريك و دراز ، پوشيده از كرك‌هاى ابريشمى و كرك‌هاى زبر ، گلبرگ 2 برابر بلندتر از كاسه ، به رنگ زرد ليموئى يا طلائى با لكه ارغوانى در پائين . ميوه كپسول ، پنج بخشى ، پوشيده از تارهاى زبر و محتوى دانهاى فراوان . محل رويش : چين ، هند ، قسمت‌هائى از افريقا ، پاكستان منطقه كراچى و ايران در گرگان ، آذربايجان ، خراسان ، شاهرود ، بسطام بين دامغان و شاهرود ، بجنورد ، فارس ، كرمان ، جهرم ، اطراف تهران ، كرج ، قزوين ، شهر رى ، جنوب كوه بىبى شهربانو . موارد مصرف درمانى : در چين و هند از گياه به عنوان مدر و در ناراحتىهاى دردناك پوست و در هند از برگ به عنوان مقوى معده و در طب عوام ايران در منطقه رويش از شيرابه براى رفع زگيل استفاده مىشود . Code - 2702 زاغك كركى Hieracium pilosella L . گياه علفى ، كوچك ، پايا به ارتفاع حد اكثر 30 سانتيمتر از خانواده Compositae ، از ريزوم خزنده گياه برگ‌هاى قاعده به حالت طوقه خارج مىشوند كه در سطح زمين قرار دارند . برگ‌هاى قاعده به اشكال مختلف بيضوى دراز ، قاشق خميده ، سرنيزه‌اى ، حاشيه كامل ، عارى از دندانه ، به درازاى 7 - 4 سانتيمتر ، سطح روى برگ به رنگ سبز مايل به خاكسترى و سطح زير برگ پوشيده از تارهاى ظريف فراوان سفيد رنگ مىباشد ، استولون‌ها دراز مىباشد . از وسط طوقه برگ‌ها ساقه يا ساقه‌هائى خارج مىشوند . ساقه گل‌دار فاقد برگ و به يك كاپيتول به قطر 30 - 20 ميليمتر ، مركب از گل‌هاى زبانه‌اى زرد ليموئى منتهى مىگردد . انولوكر از براكته‌هاى نامساوى تشكيل شده است . ميوه فندقه‌اى استوانه به درازاى 5 / 2 - 5 / 1 ميليمتر داراى خطوط برجسته طولى و به يك دسته تار منتهى مىشود . گياه در مراتع مرتفع ، قسمت‌هاى بدون درخت جنگل‌ها و زمين‌هاى ماسه‌اى مىرويد . خاستگاه اصلى گياه اروپا مىباشد و از آنجا به قفقاز ، آناتولى ، شمال افريقا و شمال امريكا و ايران راه يافته است . محل رويش آن در ايران آذربايجان ، قره‌داغ ، جنگل‌هاى حسن‌بگلو ، گيلان ، ابسپلى ييلاق است .