ابو القاسم سلطانى
349
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
تاريخچه : نام علمى جنس گياه از Hieros ' ' يونانى معادل چوغ يا چوخ لاتين Cercheneis انگليسى Hawk ، فرانسوى Crecere نام پرندهاى شكارى از جنس عقاب ، از باز كوچكتر گرفته شده است . بنا بر يك افسانه قديمى چشمان تيزبين ، قوى و زيباى اين پرنده شكارى به علت استفاده از شيرابه اين گياه است . گياه از اواخر قرون وسطى شناخته شده است . كولپپر Culpeper ( 1653 ) معتقد بود كه گياه سرد و خشك و قابض ، مقوى معده ، خلطآور و پادزهر سم گزندگان است . در سرفه ، قولنج ، سفتى طحال ، باد سرخ ، بيمارىهاى چشم ، سوختگىها ، بثورات جلدى ، آبسه . . . . موثر است . ( 1 * ) قسمت قابل مصرف : اندامهاى هوائى تركيبات شيميائى : پيلوزلين ، اكسى كومارين ، امبلى فرون ، فلاونوئيد ، تانن ، تركيبات تلخ ، رزين ، موسيلاژ ، كافئيك اسيد ، اسانس و در خاكستر مقدار زيادى املاح منگنز و ريشه داراى اينولين است . خواص درمانى : آنتى بيوتيك ( موثر در بروسلوز ) ، مدر ( دفعكننده اوره و كلرور ) ، پائينآورنده كلسترول و فشار خون و قابض . موارد مصرف درمانى : تب مالت ( فقط گياه تازه ) ، احتباس ادرار ، ادم قلبى ، آسيت ، اختلالات قلبى ، سنگهاى صفراوى ، سيستيت ، نفريت ، لكوره ، زيادى خونريزى در دوران عادت ماهيانه ، آسم ، برونشيت ، سرفه ، سياهسرفه . اشكال داروئى و مقادير خوراك : دمكرده : دمكرده 10 درصد گياه تازه ، زمان جوشيدن 1 دقيقه ، دم كردن 10 دقيقه ، 3 - 2 فنجان در روز . جوشانده : 50 - 40 گرم در ليتر مدت جوشيدن 5 دقيقه ، 4 - 3 فنجان در روز . عصاره روان گياه استابيليزه : 5 - 2 گرم در روز تنتور : 50 - 30 قطره 3 - 2 بار در روز شربت مدر از ژان والنه Dr . Jean Valnet : عصاره روان گياه استابيليزه 4 گرم عصاره نرم عروسك پشت پرده 1 گرم شربت ليموترش 100 گرم