در روز به عنوان تب‌بر و در ذات الريه و رماتيسم حاد مصرف مىشود . سرعت نبض و تنفس را كم مىكند ( ناظم الاطباء : 1 * ) . ( 1 * ) - پزشكىنامه ج 1 ص 347 و 348 Code - 2670 سوسن زرد Hemerocallis flava L . مقدمه : سوسن واژه پهلوى و منسوب به ايزد نگهبان Khordad مىباشد و در واژه‌نامه پهلوى و بندهش ( 1 * ) آمده است . اين نام و اسامى عبرى " شوشتنا " Shushanna ، آرامى " سوسنتا " Susanta ، قبطى " شوشن " Shoshen ، سريانى " سوسنتا " Sausanta و يونانى " كرينون " Krinon همه دلالت بر شناخت گياه از زمان‌هاى بسيار دور مىنمايد . طبق مندرجات فقره‌هاى 209 و 224 پاپيروس اپرس در مصر قديم براى آرام كردن درد پهلو ، قلب و شكم به كار مىرفته است ( 2 * ) . هرچند اين اسامى بيشتر به سوسن سفيد يا سوسن آزاد Lilium candidum L . اطلاق مىشده است ولى در كتب سنتى ذيل نام سوسن به شرح چندين گياه پرداخته شده كه موجب سردرگمى مىشود . بطورى كه در كتاب اختيارات بديعى چنين آمده است " سوسن چهار نوع بود يكى سفيد بود و آن را ( سوسن ) آزاد خوانند ، دويم ازرق ( 3 * ) و آن را كبود گويند سوم صحرايى بود و آن الوان رنگ بود از ازرق و زرد و آن را آسمان‌گون گويند و بيخ وى را ايرسا خوانند چهارم زرد بود و آن را خطائى ( گياه مورد بحث ) گويند " ( 4 * ) . ابن بيطار مىنويسد كه آن سه نوع ابيض و بستانى و برى است ( 5 * ) و نوع زرد ( گياه مورد بحث ) را جداگانه ذيل " ايمارواى قالس " آورده است . صاحب مخزن بطور ديگرى سوسن را طبقه‌بندى كرده است وى مىنويسد " آن دو نوع مىباشد بستانى و صحرايى و هريك از دو سفيد و كبود مىباشند " ( 6 * ) . انواع ذكر شده ذيل سوسن در كتب سنتى را مىتوان به شرح زير شناسائى و تفسير نمود : الف : انواع بستانى سوسن : 1 - Lilium candidum L . ، يونانى Krinon - susinon ، معرب آن قرينوصواسيينن ( دياسقوريدوس م - 3 ص 286 ش 97 ) ، سوسن ابيض ، سوسن سفيد ، سوسن آزاد ( نوع اوّل اختيارات ) . 2 - Iris germanica L . ، سوسن ازرق ، سوسن كبود ( نوع دوم سوسن ذكر شده در كتاب اختيارات ) . يونانىها آن را نمىشناخته‌اند . ب : انواع برى يا صحرايى : 1 - Iris florentina L . يونانى Iris ، ايرس ، ايرسا ( دياسقوريدوس م - 1 ص 11 ش 1 ) بيخ بنفشه ( نوع سوم اختيارات ) .