ابو القاسم سلطانى
319
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
ناظم الاطباء مىنويسد : " مانند عوامل ضد سرطان و ضد نقرس استعمال مىكنند " ( 5 * ) . قسمت مورد استفاده : برگ ، سرشاخههاى گلدار و حتى دانه تركيبات شيميائى : ريشه و دانه داراى الكالوئيد سينوگلوسين Cynoglossin و دانه حاوى 9 / 20 درصد پروتئين و 8 / 22 درصد چربى مىباشد . موارد مصرف : ماتيول اثر قطعى آن را در دفع سنگهاى كليوى و كرم روده ذكر نموده و كولپپر ( 6 * ) از داخل آن را در نقرس ، درد مفاصل و در استعمال خارجى له شده برگ و دانه را براى از بين بردن زگيل موثر دانسته است . دمكرده 20 تا 40 در هزار برگ و سرشاخههاى گلدار در نقرس و سردرد مورد مصرف دارد . ( 1 * ) - اقروحردونس : اقروخوذونس ، افروخوذونس ( ابن بيطار ) ، ثاليل برآمده آويخته ( عقيلى خراسانى ) ، مسمار ، ميخچه ، Corn ( 2 * ) - دياسقوريدوس ، ص 570 ( 3 * ) - جامع المفردات الادويه و الاغذيه ، ج 3 ص 76 ( 4 * ) - المعتمد فى الادويه المفرده ص 202 ، تذكره 221 ، تحفه حكيم مومن 170 ، مخزن الادويه ص 344 ( 5 * ) - پزشكىنامه ، جلد دوم ص 599 Code - 2660 تورنسل هندى Heliotropium indicum L . گياه يك ساله ، كركدار ، از خانواده Boraginaceae ، ساقه افراشته ، به ارتفاع 15 تا 60 سانتيمتر ، پوشيده از تار ، برگها معمولا متناوب ، بيضوى ، قاعده باريك يا قلبى ، نوكتيز ، به درازاى 10 سانتيمتر و پهناى 5 / 7 سانتيمتر ، پرزدار ، با رگبرگهاى فرعى فراوان به صورت مشبك و مشخص ، كناره برگ دندانهدار و دمبرگ دراز . گل كوچك ، بنفشرنگ به حالت مجتمع در محور گل آذين ، بدبو ، با مزه كمى تلخ . محل رويش : منطقه وسيعى از هند ، سيلان ، مالايا ، خليج مكزيك ، افريقا . در ايران رويش ندارد .