ابو القاسم سلطانى
317
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
Code - 2655 آفتابپرست ساحلى Heliotropium bacciferum Forsk . Subsp tubercolosum گياهى است پايا ، قاعده ساقه چوبى ، به ارتفاع تا 50 سانتيمتر از خانواده Boraginaceae ، ساقه بسيار پر شاخه ، به رنگ سبز متمايل به آبى ، پوشيده از كركهاى سفيد غدهاى كه پس از خشك شدن تيرهرنگ مىشود . برگها باريك ، خطى ، سرنيزهاى ، نوكتيز به درازاى تا 4 سانتيمتر و پهناى تا 7 ميليمتر ، پوشيده از تارهاى خشن و زبر و سفيدرنگ با حاشيه موجدار و برگشته . گلها كوچك به رنگ سفيد يا سفيد متمايل به آبى ، متراكم در دو رديف در حول محول گل آذين ميوه بدون كرك و دو به دو بهم چسبيده . پراكندگى : هند ، پاكستان در ناحيه كراچى ، ايران در سواحل و نواحى جنوبى ايران ، خاش ، بلوچستان ، بوشهر ، جزيره خارك ، بندرعباس ، مكران ، جزيره ابو موسى ، كيش ، چاه بهار . از گياه بطور سنتى در گزيدگى مار و گزش عقرب استفاده به عمل مىآورند بدين ترتيب كه ابتدا محل گزيدگى را با جوشانده برگ توتون ضد عفونى نموده سپس له شده برگ گياه را بر روى آن اثر مىدهند . در بلوچستان از آن براى چشمدرد استفاده مىكنند . Code - 2658 اخترى * Heliotropium ellipticum Ledeb . گياهى علفى ، يك ساله ، قاعده چوبى ، پوشيده از تارهاى نرم از خانواده Boraginaceae ، ساقه افراشته ، با انشعابات روشاخهاى ، برگ تخممرغى ، بيضى ، انتها مدور ، داراى دمبرگ ، پوشيده از كركهاى غدهاى ، گل سفيد ، بدون دمگل بر روى محورى به درازاى 4 تا 5 سانتيمتر در دو رديف ظاهر مىشود و در انتها حالت دمعقربى دارد . پراكندگى : هند ، استراليا ، پاكستان منطقه كراچى و ايران در تهران ، اطراف كرج ، قزوين ، همدان ، كرمانشاه ، تبريز ، اهر ، بلوچستان ، خراسان ، تربت جام شاهرود . موارد مصرف درمانى : گياه قىآور است . در سند هندوستان از آن در گزيدگى عقرب و از جوشانده برگ در روغن كرچك براى پاك كردن و درمان زخمها استفاده سنتى به عمل مىآيد .