موارد مصرف درمانى : پوست ريشه به علت داشتن Gossypol موجب عقيم شدن مىشود و به عنوان قاعده‌آور ، سريع‌كننده زايمان ، تسكين‌دهنده دردهاى دوران قاعدگى و شيرافزا مصرف مىشود . از مغز دانه در اسهال ، تب‌هاى متناوب ، فيبروم و از روغن دانه به عنوان مسهل ، نرم‌كننده و ضد آكاريسيد Acaricid و همچنين در زونا ، جرب ، ورم بيضه استفاده به عمل مىآيد . روغن دانه كه Gossypol آن را خارج كرده باشند براى تهيه مارگارين و سالاد به كار مىرود . از برگ گياه در هند در گاسترو آنتريت و از خارج در برفك ، سوختگى ، تاول و كوفتگى استفاده مىشود . ( 1 * ) - ايرانى بودن نويسنده اين كتاب ناشناس كه در زمان ساسانيان مىزيسته اثبات ، و به بيست و ششمين كنگره بين المللى وابسته به انجمن بين المللى تاريخ طب كه در سال 1978 در Plovdiv برگزار گرديد توسيط اينجانب گزارش و در كتاب كنگره به چاپ رسيده است . ( 2 * ) - تت الحاوى ج 10 ص 310 ( 3 * ) - تت الحاوى ج 21 ص 307 ( 4 * ) - از الابنيه ، صفحات 260 ، 227 و 228 ( 5 * ) - تت جامع مفردات ابن بيطار ج 4 ص 24 ( 6 * ) - در اصل : خينفوج ، اصلاح شده از نسخه خطى اختيارات كتابخانه شخصى ( 7 * ) - از اختيارات صفحات 109 و 352 ( 8 * ) - تلخيص از تحفه حكيم مومن ص 208 ، مخزن الادويه 451 ، قرابادين كبير 336 ، نسخه خطى فروغ ناصرى . Code - 2593 گل سپاس Gratiola officinalis L . گياهى است علفى ، پايا ، ساقه بدون كرك ، توخالى ، مقطع در قاعده دايره و در بالاى ساقه زاويه‌دار ، ندرتا منشعب به ارتفاع 30 تا 50 سانتيمتر از خانواده Scrophulariaceae ، برگ‌ها بدون دمبرگ ، متقابل ، سبز رنگ ، باريك ، سرنيزه‌اى ، نوك‌تيز در حوالى رأس برگ دندانه‌هاى ريز و داراى 3 تا 5 رگبرگ به درازاى 2 تا 5 سانتيمتر ، گل نسبتا درشت ، زيبا ، سفيد يا صورتى به وضع منفرد با دمگلى دراز از كنار برگ‌ها خارج مىشود ، قسمت داخلى جام گل داراى تار است . ميوه كپسول ، بيضوى داراى تعداد زيادى دانه‌هاى ريز زردرنگ ، ريزوم كلافى و انبوه . منشاء اوليه گياه اروپا بوده است . در مناطق مرطوب ، كنار رودخانه‌ها ، جنگل‌ها ، مرغزارهاى مرطوب اغلب نواحى اروپا ، جنوب غربى آسيا و امريكاى شمالى مىرويد . فلور روسيه وجود آن را در ايران ذكر كرده است .