ابو القاسم سلطانى
280
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
تاريخچه : نام علمى گياه از واژه لاتين Gratina , Gratia ( به معنى شكر ، سپاس ) گرفته شده است چه در قرون وسطى در اروپا با اسامى Grace a dieu و Gratia dei ( به معنى خدا را شكر ) آن را در عفونتهاى مزمن كبد ، خنازير ، ناراحتىهاى طحال و يبوست مزمن به كار مىبردهاند . در قرن هفدهم كولپپر Culpeper موارد مصرف آن را از داخل در خيز عمومى انساج ، نقرس ، سياتيك و از خارج براى تميز كردن زخمها و پودر ريشه را براى از بين بردن انگلهاى روده ذكر كرده است ( Culpeper's . . . . P - 200 ) . قسمت مورد استفاده : برگ ، ساقه برگدار و ريشه تركيبات شيميائى : گياه داراى گليكوزيدهاى كاردنوليد Cardenolids glycosid از جمله گراتيولين Gratioline يا گراتيوزيد Gratioside به فرمول C 42 H 68 O 14 به مقدار 15 / 0 درصد ، همچنين گراتيوزولين Gratiosoline ، گراتيولاكرين Gratiolacrine ، آنتىرينيك اسيد Antirrhinic acic ، رزين و اسانس مىباشد . خواص درمانى : مسهل قوى ، مدر ، محرك قلب و رحم ، ضد كرم ، قىآور و تببر . موارد مصرف درمانى : در يبوستهاى مداوم ، سيروز كبد ، خيز عمومى انساج ، ادم و آسيب قلبى كليوى ، اوره مى ، انگلهاى روده و تبهاى متناوب . تنتور آن اثرى مشابه ديژيتال دارد . اشكال داروئى و مقادير خوراك : دمكرده 8 - 4 گرم برگ خشك در يك فنجان آب دمكره 10 - 6 سرشاخههاى گلدار پودر ريشه : 2 - 1 گرم مسهل ، 5 - 4 گرم قىآور . تنتور : مصرف خارجى براى درمان اولسر پاها و تحريكات پوستى و از داخل به عنوان مقوى قلب . دمكرده 2 تا 4 گرم آن در 220 گرم آب به صورت تنقيه در تبهاى متناوب . توجه : از مصرف برگ تازه حتى المقدور بايد خوددارى شود .