ابو القاسم سلطانى
242
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
درد و ضماد گرم آن در باد سرخ ، خنازير ، كوفتگى ، انسداد مجارى غدد و شيره آن در بريدگىهاى سطحى بدن ، دردهاى رماتيسمى و اكزماى عفونى . اشكال داروئى : دمكرده : 100 - 50 در هزار ، سرشاخههاى گلدار را در آب سرد خيسانده سپس تا حد جوش حرارت مىدهند مقدار خوراك 3 فنجان در روز . در آفت به محلول صاف شده عسل اضافه كرده و به صورت دهانشويه استفاده مىنمايند . جوشانده غليظ 40 گرم درصد به صورت كمپرس ، حمام موضعى بر ضد تورمهاى ناشى از نوريت ، التهاب ماهيچهها و زخمها . ( 1 * ) - تت دياسقوريدوس م - 3 ص 292 ش 111 ( 2 * ) - رجوع شود به Culpeper's ص 185 ( 3 * ) - تلخيص از پزشكىنامه ج 2 ص 885 Code - 2541 شمعدانى گردبرگ Geranium rotundifolium L . گياهى است يك ساله ، پوشيده از كركهاى ستارهاى شكل بر روى هم خوابيده ، ساقه افراشته با تقسيمات 2 شاخهاى ، به ارتفاع 40 - 10 سانتيمتر ، برگها گرد كليوى به درازاى 3 سانتيمتر منقسم به 7 قطعه با دندانههاى ارّهاى نقطههاى قرمزرنگ در فرورفتگىها ، دمبرگ بلند به درازاى 5 / 1 تا 3 سانتيمتر ، گل داراى 5 كاسبرگ ، 5 گلبرگ به رنگ صورتى زيبا و ميوه به درازاى 10 تا 15 ميليمتر . پراكندگى : اروپا ، شمال افريقا ، نواحى مختلف آسيا از جمله ، پاكستان و ايران مىرويد . محل رويش آن در ايران : گرگان ، زمينهاى شنى از چالوس تا رامسر ، گيلان ، بندر انزلى ، علىبلاغ ، حسن بگلو ، رضائيه ، ديلمان ، كرمانشاه ، قصر شيرين ، همدان ، خرمآباد لرستان ، بلوچستان و خراسان مىباشد . تاريخچه : وجه تسميه نام جنس گياه ضمن شرح گياه قبل آمده و نام گونه به مناسبت گرد بودن برگ به گياه داده شده است . ديوسكوريد جنس Geranium را Geranos ناميده اصطفن و حنين آن را به غارانيون معرب نمودهاند . ديوسكوريد مىنويسد :