تاريخچه و موارد مصرف آن در طب سنتى : گم‌رزين گياه در زمان بسيار قديم در هند با نام سنسكريتى Tamala مصرف مىشده است به لاتين آن را Gummi gutta ناميده‌اند كه به " غوتاغنبا " معرب شده است . صاحب مخزن ذيل اين واژه مىنويسد : آن را گم‌گوت مىنامند و نزد عوام به عصاره ريوند مشهور است و به عربى فرفيران ناميده مىشود . طبيعت آن در آخر دوم گرم و خشك است ، مسهلى قوى ، بىزيان و خارج‌كننده اخلاط مختلف از بدن است . در بدن توقف زيادى ندارد و براى اغلب بيمارىهاى عصبى مفيد است . در مبتلايان به فالج ، لقوه ، سستى و افتادگى اعضاء ، تشنج امتلائى ( Repletive spasm ) ، درد سر شديد مزمن كه تمامى قسمت سر را در بر مىگيرد ( بيضه ) و خوذه ( 1 * ) ، ماليخوليا ، نزله ، كاتاراكت ، سنگينى گوش وزوز و صدا كردن گوش ، تنگ‌نفس ، سرفه ، طپش قلب ، انسداد روده ، كبد ، يرقان ، آب آوردن انساج ، بند آوردن ادرار ، تب‌هاى بلغمى حاد و مزمن و جهت خارج كردن كرم اسكاريس ، كدو و اكسيور [ داروى خانم نوفر كه در دفع تنيا خيلى مشهور است : ابتدا 12 - 8 گرم گرد ريشه سرخس مذكر مصرف مىنمايند پس از اثر آن بر روى كرم ، حب مسهل كه داراى گم‌گوت است براى خارج كردن كرم مىدهند ] 2 * مورد مصرف دارد براى كم كردن زيان گم‌گوت آن را با گلقند يا شكر سرخ مصرف مىنمايند . چنانچه در اثر مصرف دارو دل‌پيچه و سوزش مقعد بوجود آيد قدرى گلاب با روغن بادام نيم گرم مىنوشند ( 3 * ) . ناظم الاطباء مىنويسد : خوردن 30 - 25 سانتىگرم از گم‌گوت اغلب باعث بروز قولنج شديد و استفراغ مىشود ولى اگر آن را با مسهل‌هاى قوى تركيب نمايند اين عوارض كمتر مىشود . بنابراين اغلب آن را به صورت مخلوط با كلمل ، صبر ، صابون ، ژالاپ ، ريوند ، اسكلمونه و غيره تجويز مىنمايند ( 4 * ) . تركيبات شيميائى : گم‌گوت داراى 20 - 15 درصد صمغ محلول در آب شبيه به صمغ Acacia و رزين قرمزرنگ آن داراى سه نوع اسيدهاى آلفا ، بتا و گاما Garcinolic acid مىباشد . خواص و موارد مصرف : مسهل قوى ، قىآور ، مدر ، ضد كرم ، با مصرف 20 / 0 - 10 / 0 گرم آن مدفوع به حالت روان دفع مىگردد . مصرف 40 / 0 - 15 / 0 گم‌گوت باعث دل‌پيچه شديد و به مقدار بيشتر مثلا حدود 4 گرم باعث استفراغ ، گاستروآنتريت ، خونى شدن مدفوع و مرگ مىشود . مخلوط آن با تارترات پتاسيم در آب آوردن انساج و با كالومل در سكته و با آلوئه يا كالومل عليه Micrococcus , Mycobactrium , Aerobacter همچنين در ضعف عمل دستگاه گوارش و پرخونى عضو و در استعمال خارج در ورم و درد موثر مىباشد .