ابو القاسم سلطانى
223
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
اشكال داروئى : حبهاى 10 سانتىگرمى يا كاشه ، مخلوط با كمى صابون طبى 10 / 0 تا 40 / 0 گرم در 24 ساعت و يا مخلوط آن با صبر زرد ، اسكامونه و ژالاپ از هريك 5 / 0 گرم براى يك حب با كمى صابون طبى به مقدار 1 تا 4 حب در 24 ساعت . ( 1 * ) - خوذه يا سردرد كلاهخودى ، رجوع شود به زيرنويس كد 2173 همين مجموعه ( 2 * ) - مطالب داخل كروشه [ ] اضافه شده از پزشكىنامه ( 3 * ) - تلخيص از مخزن الادويه ص 213 و 491 ( 4 * ) - تلخيص از پزشكى نامه ص 756 Code - 2519 كوكم Garcinia indica ( Thouars ) Chois كوكم نام هندى درختى است كه از دانه ميوه آن كره كوكوم را استخراج مىنمايند . درختى است هميشه سبز به ارتفاع 10 - 4 متر از خانواده Guttiferae ، تنه باريك ، پوست تنه صاف ، نازك ، به رنگ قهوهاى روشن ، شاخهها آويزان ، پوست شاخهها به رنگ سبز متمايل به سفيد . برگها متقابل ، بيضوى ، سرنيزهاى به درازاى 10 - 5 پهناى 5 - 2 سانتيمتر . گلها نر و ماده جدا و در اوائل زمستان بر روى درخت ظاهر مىشوند . گلهاى نر به رنگ زرد نارنجى و گلهاى ماده بنفشرنگ با لكههاى زرد نارنجى . ميوه به اندازه سيب كوچك ، پولپ ميوه ترشمزه ، داراى 5 تا 8 دانه صاف ، به رنگ قهوهاى درخشان . محل رويش گياه شرق هيماليا ، آسام ، غرب بنگال ، شرق و غرب Ghats و شبه جزيره مالاكا مىباشد . از دانه ميوه روغنى به نام Kokum كه به لاتين Oleum garciniae به انگليسى Kokum , Goa butter butter و به فرانسوى آن را Beurre de kokum و Huile de kokum مىنامند استخراج مىشود . رنگ كره كوكوم سفيد مايل به زرد و شبيه به كره ، بو و طعم آن مانند بوردو كاكائو مىباشد و به عنوان اكسيپيان در تهيه شيافها و اونگانها مورد مصرف دارد . تركيبات شيميائى : گل و دانه داراى اسانس ، 2 ماده تلخ ، 1 درصد Mesol با اثر آنتى بيوتيكى . پوست ميوه داراى پيگمان فنلى ، Garcinol ، ايزومرگارسينول Dnp - L - Leucine hydrochloride , L . Leucine و پولپ ميوه داراى اسيدهاى استهآريك ، ميريستيك ، ماليك ، اولئيك اسيد و دانهها داراى نوعى چربى به نام كره كوكوم مىباشند .