ابو القاسم سلطانى
204
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
خواص و موارد مصرف : محرك و تنظيمكننده ترشح صفرا ، معرق ، تصفيهكننده خون و مدر است . به صورت دمكرده ، شربت و تنتور مصرف مىشود . در عطارىهاى تهران اغلب به صورت مخلوط با F . parvifora Lam عرضه مىشود . Code - 2498 فطر Fungi ( 1 ) مقدمه : Fungi جمع Fungus به معنى قارچ مىباشد . قارچها اشكال پست و ساده نباتات مىباشند كه به 5 گروه بزرگ تقسيم مىشوند . يك گروه موجودات ذرهبينى هستند و مىتوانند بيمارىهاى سطحى ( پوستى ) و يا عمومى در بدن ايجاد نمايند مانند تريكوفيتونها كه انواع كچلى را در انسان به وجود مىآورند . برخى ديگر ردهاى بزرگ از شاخه ريسهداران هستند كه ريسه آنها از رشتههاى سادهاى به نام ميسيليوم تشكيل شده و فاقد كلروفيل مىباشند و بر روى گياهان بطور انگل زندگى مىكنند و باعث خسارات فراوانى مىشوند مانند Claviceps purpurea Tul كه بر روى گندم و جو زندگى مىكنند و باعث زنگ گندم مىشود . بعضى ديگر از قارچها داراى كلاهك مىباشند و بر روى بقاياى گياهى و دامى و يا بر روى درختانى نظير كاج و بلوط و يا در زمينهاى نمناك زندگى مىنمايند كه در اصطلاح عوام قارچ و در طب سنتى فطر ناميده مىشوند . فطرها اغلب از جنس Agaricus و Ammoniata از خانواده Agaricaceae از تيره قارچهاى كلاهكدار Basidiomycetes از گروه قارچها Champignons از شاخه ريسهداران Tallophytes هستند . طبق مندرجات كتب قديم فطرها گياهانى هستند كه در زمينها و مكانهاى مرطوب پس از بارندگى به شكل نيمه تخممرغى بطور سرنگون مانند كلاه خارج مىشوند بدون برگ و گل ، داراى ساق ( پايك ) بسيار كوتاه مىباشند و داخل آنها صفحه صفحهاى است . به عبارت ديگر دستگاه توليد مثل در فطرها بالاى زمين است و در كماهها دستگاه رويش و توليد مثل هر دو زير زمين قرار دارد . مهمترين انواع فطرها يا قارچهاى خوراكى عبارتند از : 1 - Agaricus campestris L كه مترادف آن Psalliota campestris ( L . ) Fr . قارچى است كلاهكدار ، داراى اسپر ارغوانى كه به عربى خبز الغراب ، عيش الغراب و به فارسى قارچ معمولى ، قارچ صحرائى و در طب سنتى طرثوث احمر حلو ناميده شده است . 2 - Agaricus ostreatus ( Jacq . ) Fries قارچى است كه بر روى درختان مىرويد و كلاهك آن به شكل صدف و به رنگ قهوهاى تيره است . پايك در كنار قارچ قرار گرفته و يا فاقد پايك است . 3 - Agaricus aurantiacus L . يا غاريقون احمر يا امانيت نارنجى