دم‌كرده : 20 گرم ( 2 قاشق سوپ‌خورى ) از برگ يا پوست و يا مخلوطى از آنها را به مدت يك ساعت در نيم ليتر آب خيس كرده سپس تا حد جوش حرارت مىدهيم و پس از دو سه جوش مىگذاريم سرد شود . مقدار مصرف 3 تا 5 فنجان به فواصل مرتب در طول روز به عنوان ملين و مدر نوشيده مىشود . جوشانده : جوشانده 30 در هزار پوست به عنوان تب‌بر به مقدار يك فنجان قبل از هر غذا و جوشانده 80 در هزار ريشه به شكل ضماد و لوسيون در نقرس و رماتيسم . عصاره مايع پوست : 20 ميلىليتر در روز . ( 1 * ) - براى اطلاع بيشتر رجوع شود به كد 2401 همين مجموعه ( 2 * ) - شرح اسماء م - 212 ( 3 * ) - هر سه نام قديمى هستند : " زبان گنجشك " از قرن سوم هجرى ، " اهر " قرن هشتم هجرى ، " ون " از دوران قاجاريه ( 4 * ) - بديغورس پزشك ايرانى قبل از اسلام ( 5 * ) - تت جامع مفردات ابن بيطار ج 4 ص 108 ( 6 * ) - تلخيص از الابنيه 300 ( 7 * ) - تلخيص از تذكره 282 ، تحفه حكيم مومن 231 ، مخزن الادويه 502 ( 8 * ) - تت قانون عب ص 352 ( 9 * ) - پزشكىنامه ج 1 ص 96 Code - 2481 زبان گنجشك گل Fraxinus ornus L . گياهى است از خانواده Oleaceae كه اغلب به صورت بوته‌هاى بزرگ ديده شده ولى گاهى اوقات ارتفاع آن به 10 متر و حتى بيشتر مىرسد . اين درختچه زيبا بومى اروپا و جنوب غربى آسيا مىباشد كه به مركز اروپا و امريكاى شمالى نيز راه يافته است و به ويژه در جنوب ايتاليا ، كالابر و سيسيل و در جنگل‌هاى آفتابى ، كوهپايه‌ها و كوهستان‌ها مىرويد و به جهت گل‌هاى خوشه‌اى سفيد و زيبا و ماده قندى ( مان ) آن پرورش داده مىشود . برگ‌ها متقابل ، به درازاى حدود 20 سانتيمتر ، شانه‌اى ، مركب از 5 تا 9 برگچه است كه يكى از آنها در انتها قرار دارد ، برگچه‌ها بيضى و يا مستطيل شكل و دندانه‌دار است . بر روى برگ‌ها معمولا حشره‌اى به نام ذراريح يا كانتاريد ديده مىشود كه سمى است به اين جهت گياه را " شجره الذراريح " نيز ناميده‌اند . گل‌ها در فصل بهار در انتهاى شاخه به صورت خوشه‌اى و به رنگ سفيد ظاهر مىشوند . كاسه گل كوچك و جام گل مركب از 4 گلبرگ دراز و باريك و منتهى به يك زبانه كوچك و نازك مىباشد . ميوه حدود 2 سانتيمتر درازا و 5 ميلىمتر پهنا دارد و در اثر باد به اطراف پراكنده مىشود . ريشه راست و به رنگ خاكسترى مايل به قرمز مىباشد .